Бұрынғы ақсақалдар қайда?

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Балық шаруашылығы - байлық көзі
23.02.2021

Талай үздіктерді түлеткен
23.02.2021

Спорт нысандары көбейеді
23.02.2021

Басқармада - жаңа басшы
23.02.2021

Күрделі оталар жасауға кірісті
23.02.2021

Қаржы бөлінді
23.02.2021

Суық вагон, ұзақ жол...
23.02.2021

Олқы тұстарды нұсқады
23.02.2021

Дәрігерлерге баспана беріледі
23.02.2021

Жол қауіпсіздігі - назарда
23.02.2021

Екінші легі жеткізілді
23.02.2021

Барымташылық туралы бап енді
23.02.2021

Таңғажайып туындылар
23.02.2021

23 ақпан, сейсенбі
23.02.2021

Экспорттық шығындар өтеледі
20.02.2021

Тұрғындар тұрмысын жақсарту - басты назарда
20.02.2021

Дамуымыз әліпбиге тәуелді
20.02.2021

Жаңарған театр - өнеге көзі
20.02.2021

Қосымша ақы – нәтижелі еңбек
20.02.2021

Ерікті түрде егіледі
20.02.2021

Шұғыл көмек көрсетеді
20.02.2021

Артық төлем қайтарылады
20.02.2021

Орынбасар қызметінен кетті
20.02.2021

Үш есе кеңейтілді
20.02.2021

Кеншілер шаһары қалай жаңғырады?
20.02.2021

Ерте қамдануда
20.02.2021

20 ақпан, сенбі
20.02.2021

Теміржол кластері жандана бастады
18.02.2021

Көлікжайдан басталған бизнес
18.02.2021

Ескі дөңгелектерден қалай құтыламыз?
18.02.2021

Ұлттық жобадан ұтарымыз не?
18.02.2021

Анна уәдесінде тұрды
18.02.2021

Қоғам тілегі ескеріледі
18.02.2021

Басқармаларда - жаңа басшылар
18.02.2021

Даңқты даналар династиясы
18.02.2021

Ұлттың үні – қазақ радиосы
18.02.2021

Редакцияға оралмаған жетеу
18.02.2021

Наурыз мейрамы - жаңаша сипатта
18.02.2021

Бастысы - азаматтардың сенімі
18.02.2021

«Электрондық биржада» не өзгерді?
18.02.2021

«Тап мені» жүйесі тиімді бола ма?
18.02.2021

Мұқтаж жандарға - жайлы баспана
18.02.2021

Өзгерістер жолы
18.02.2021

18 ақпан, бейсенбі
18.02.2021

«Қазөнер» қолдаусыз қалмады
16.02.2021

СПОРТ
16.02.2021

Әділет жүйесінің діңгегі
16.02.2021

Басқарма тізгіні - Байжановта
16.02.2021

Берекеде - жаңа мешіт
16.02.2021

Еріктілердің еңбегі ерен
16.02.2021

Діни ахуал - тұрақты
16.02.2021

Парасат жолында
16.02.2021

Науқастарды қабылдай бастады
16.02.2021

Дайындық мығым
16.02.2021

Ауғанның жерін көргендер
16.02.2021

Клубтардағы ойын-сауық тыйылмай тұр
16.02.2021

Мораторий енгізіледі
16.02.2021

Бұрынғы ақсақалдар қайда?
16.02.2021

16 ақпан, сейсенбі
16.02.2021

Көптен күткен ұпай һәм шайба
13.02.2021

16.02.2021

Бұрынғы ақсақалдар қайда?

Бұрынғы қарттарымыз пәтуәлі сөзімен ел-жұртын тәрбиелеген. Олардан кең даланың иісі аңқып тұратын. Ол кездегі қарттардың көбі ар жағы құраннан шариғат айтып, бер жағы қисса-дастандарды жатқа айтып отыратын. Сөз қадірін өз қадірінен жоғары ұстайтын еді. Ақ жаулықты әжелеріміз болса: «Қызым, саған айтам, келінім, сен тыңда» деп, қызын да, келінін де инабаттылыққа, кісілікке тәрбие-леген.
Ертеде бір жиында екі жігіт бір нәрсеге келісе алмай қалады. Бір-бірінің жағасынан алғалы тұрған жігіттерді көрген бір адам жанында отырған қарияға бұрылып:
- Ақсақал, екі жігіт бір-бірімен төбелесейін деп тұр, тоқтау айтып көріңізші, - дейді. Сонда ақсақал дауысын шығарып: 
«Жаманның жолы қиқалаң, жақсының жолы төте еді,
Жақсы, жаман әркімнің арасынан өтеді.
Жанжалдаспай, дауласпай тату жүрсең не етеді.
Ынтымағың жарасса, бұл дүниенің қызығы, бәріңе бірдей жетеді» деген пәтуәлі сөз айтқан. Әлгі екеуі де сөзге тоқтай білетін есті жігіттер екен: «Т-фу, сәл нәрсеге бола бір–біріміздің жағымызды сындыра жаздадық қой!» - деп татуласыпты. 
Міне, сөздің құдіреті, түсінген адамға!
Бұрынғылар айтқан екен:
«Нақыл сөз айтсаң жақсыға, 
Аталы сөз деп тоқтайды.
Нақыл сөз айтсаң жаманға,
Өзіңді ұқпай боқтайды.
Надандықтың белгісі
Өзін-өзі мақтайды.
Жақсының сөзі – ғибрат,
Қап түбінде жатпайды»
Адамның ақылы сөзінен тұрады.  
Ауызға сөз ақылмен келу керек.
Сөйлеу үшін ойлау керек,
Жұту үшін шайнау керек.

Ойланбай сөйлеу адамды опыққа апарады. Үйде болсын, түзде болсын адам өзін бір қалыпта ұстау керек. Кішіпейіл, сабырлы, салмақты болу қадіріңді арттырады. Адам ең бірінші, өзін-өзі тани білуі керек. Кезінде Саққұлақ би айтқан: «Адамның басшысы – ақыл, шолушысы – ой, жетекшісі – талап, жолдасы – кәсіп, қорғаушысы–мінез, сынаушысы – халық, қымбаты – ар-ұят, таусылмайтыны – арман, қызығы – жасаған ғұмыры, оның ішінде тәттісі – сыйластық» деген екен.
 «Бір адамды көргенде не айтасыз?» дегенде «жақсы қасиетін ғана айту керек» депті. «Неге?» деп сұраған кезде: «Жақсының қадамы ұзақ, барар жері алыс. Жаманның жолы қысқа барар жері жоқ» - депті.
Тағы бір сөзінде: «Қария деген екі түрлі болады. Қазыналы қария, қазымыр қария. Даланың қазынасы – мал, елдің қазынасы – қария, - дейді.
Ал бүгінгі қарттарымыз жұртының жүрегін емес, өз қамдары үшін биліктің білегін сүйгіш келеді. Соны көріп қынжыласың. Қазіргі ақсақалдарымыздың кейбіреулерінде айтар өсиет сөзі жоқ, көрсетер өнегесі жоқ, жаныңа жақын тартар қасиеті жоқ. 

Рашит БЕКТЕМІРОВ,
«Ақсақалдар тағылымы» қоғамдық бірлестігінің мүшесі, Май ауданының Құрметті азаматы. 


Количество показов: 44

Возврат к списку

Раздел не найден.