Құпияға толы қорғандар

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  419

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  406

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  415

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  403

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  413

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  397

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  463

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  435

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  433

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  479

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  449

Азық-түлік қорын молайту - міндет
09:33 21.11.2022  481

Өнерлінің өрісі кең
09:31 21.11.2022  446

Жолдар қысқа дайын ба?
09:24 21.11.2022  488

Сарыарқа самалы, 19 қараша, сенбі
09:16 21.11.2022  506

Келешекке дауыс берейік!
17:08 17.11.2022  566

Сенімім зор
17:06 17.11.2022  531

Борышымызды сезінейік!
17:02 17.11.2022  538

Еңбек иелеріне - лайықты марапат
08:39 17.11.2022  635

Дауыс берушілерге - қолайлы жағдай
08:37 17.11.2022  645

Белсенділік байқатуда
08:36 17.11.2022  557

Төрткіл дүние көз тіккен Катар
08:34 17.11.2022  636

Мақсат - ақпаратты жеткізудің үздік тәсілдерін іздеу
08:31 17.11.2022  625

Жүйріктен жүйрік озар...
08:29 17.11.2022  565

Сарыарқа самалы, 17 қараша, бейсенбі
08:16 17.11.2022  637

Учаскелер дайын
19:46 16.11.2022  563

Кәсіпкерлерді қолдау – негізгі қызмет
10:57 15.11.2022  811

Таңдау жасар сәт таяды
09:28 15.11.2022  716

Берешекті төлеу - бәріне міндет
09:25 15.11.2022  726

Балық өсіруге мән берілуде
09:23 15.11.2022  703

«Күй & джаз» үндесті
09:21 15.11.2022  711

«Велошабандоз» медбике
09:20 15.11.2022  731

Жобаның жемісі мол
09:18 15.11.2022  626

Азияда - азулылар қатарында
09:17 15.11.2022  698

Жаңа көпір қашан салынады?
09:11 15.11.2022  724

Ерекше сайлаушыларға қолдау ерекше
09:00 12.11.2022  835

Ғалымның хаты өлмейді...
09:00 12.11.2022  729

Құқықтық сауатымыз артып келеді
09:00 12.11.2022  829

Ұстаз жолы – ұлы жол
09:00 12.11.2022  820

Көмірді несиеге қалай алуға болады?
09:00 12.11.2022  820

Озық тәжірибе – ірі өндірістерде
09:00 12.11.2022  798

Дәстүрлі дода басталды
12:30 10.11.2022  815

Палуан баспаналы болды
12:26 10.11.2022  778

Азаматтық қоғамның айнасын айшықтайтын күн
12:19 10.11.2022  887

Штабтарда жұмыс қызған шақ
12:14 10.11.2022  928

1-сынып оқушысына планшет керек пе?
12:10 10.11.2022  927

Заңсыз құрылысқа тосқауыл бар ма?
12:08 10.11.2022  870

Құқықтық ақпарат - қолжетімді
12:06 10.11.2022  863

Күнбағыс майына сұраныс көп
12:05 10.11.2022  875

Қарыз емес, парыз!
10:46 08.11.2022  881

Жас журналист. Жаңа көзқарас
10:45 08.11.2022  1137

Сайлау-2022: Дауыс берушілердің тілегі қандай?
10:42 08.11.2022  1109

Сайлау учаскелерінің дайындығы қалай?
10:40 08.11.2022  1006

Алтыншы орынға жетті
10:38 08.11.2022  869

Жас палуандар белдесті
10:37 08.11.2022  1012

Жұмыстар неге кешікті?
09:29 08.11.2022  877

Кездесулер жалғасуда
18:16 07.11.2022  935

Ғалымдарды тарту - тиімді
08:58 05.11.2022  1170

Ағаштың да сұрауы бар
08:54 05.11.2022  1159

Мектеп қазандықтары қысқа дайын ба?
08:52 05.11.2022  1123

Құпияға толы  қорғандар 23.11.2021

Құпияға толы қорғандар

Потанин атындағы Павлодар облыстық тарихи-өлкетану
музейінің қолға алуымен өңірімізде экспедициялар ұйымдастырылуда.

Оның алғашқысын жер жаннаты - Баянауыл ауданынан бастадық. Әулие Мәшһүр Жүсіп атамыздың кесенесіне арнайы барып дұға бағыштап, экспедициялық сапарымыз оң болуын тілеп, Жаңажол ауылын бетке алып жолға шықтық. Баянауыл өңірі кезінде сақтар мен Қимақ-Қыпшақ мекені болған өлке екеніне көзіміз жетті. Табиғат аясында сақталған ежелден қалған сақтар мен Қимақ-Қыпшақ тас қорғандары, балбал тас ескерткіштері ежелгі жазу-белгілерге толы. Мақсатымыз тарихи қорғандар мен балбал тастарды бейнежазба мен фотосуретке түсіріп, фотоальбом жасап, болашақта көрме ұйымдастыру арқылы біздің дала өркениетін халыққа паш ету болды. Бұл қорғандардың асты құпияға толы құнды жәдігерлер де болуы әбден мүмкін. Жаңажол ауылының маңайы да ескі қорғандарға толы екен. Ауылдан 7 шақырым жерде орна-ласқан Бүркітті елді мекенінен сәл әрірек, жол бойынан қиыстау жердегі Қимақ қорғанына ат басын тіредік. Қорғанның биіктігі - 4 метр, орташа кесек тастармен үйілген. Одан 100 метр жерде басында балбал тас қойылған қорғанды көріп таң қаласың. Тастың биіктігі - 1,2 метр, ені - 40 см. Әрбір қорғанның өзіне тән ерекшеліктері бар. Жаңатілек ауылдық округінің аумағында жол бойында адам бейнесі бейнеленген балбал тастар мен қорғандар менмұндалап тұр. Сонымен қатар Мұрынтал ауылына қарай тасқа қашалып салынған аң бейнесіндегі сызба суреттер, Азатбек фермасына 300 метрдей жерде тағы бір ер адамның бейнесі салынған тас тұр. Орман-тоғайлы, таулы, суы бар керемет жердің табиғатына сүйсініп қана қоймай, тарихқа толы сырларына қанық боласың. Мұрынтал ауылынан 4 шақырым жерде «От ауызды, орақ тілді» Орта жүздің биі атанған Қаз дауысты Қазыбек бидің қайтыс болған орны арнайы қоршалған екен. Қазыбек би атамыздың сөре тасынан алыс емес жерде Едіге бидің билік айтқан тасы да тұр. Қаншама уақыт өтсе де бәрі қаз-қалпында сақталған екен. Қаратомар ауылынан 1,5 шақырым жерде әже бейнесіндегі балбал тас, Белағаш бөлімшесінен 5 шақырымдай қашықтықта, Ащысу өзені жағасында биік қорған тұр. Қорғанға осы жерді мекен еткен аталарының ұрпақтары белгітас қойыпты. Ауыл азаматтары оны «Әже тас» деп атайды екен. Шежірелі жердің тарихын ел аузынан естігеннен гөрі көзбен көрген басқаша екен. Күркелі ауылдық округіне қарасты Шоманкөл елді мекенінен 4 шақырымдай тау бөктерінде ежелгі сақ қорғаны бар. Онда адам бейнесіндегі балбал тас мүсіні де кісі қызығарлықтай. Ал Ақсаң ауылдық округіне қарасты Қаражар ауылының іргесінде көлемі онша үлкен емес қыз мүсіні салынған балбал тастың жанында сырты арнайы қашалған, ортасында дөңгелек саңылауы бар тас жерге кіріп тұр. Жергілікті Ержан есімді азаматтың айтуы бойынша, ол кезінде ауыл үлкендері дән үгіткен диірмен тас деп аталады. Арнайы саңылауының тереңдігі - 20 см. Бұл да сақ дәуірін тағы бір еске салғандай. Осындай құндылығы мол тарихи жәдігерлерді елге таныту арқылы біз өткенімізді жаңғыртып, жоғалтқанымызды табамыз. Тарихы мен мұрасы бар ел екенімізді дәлелдей аламыз. Міне, осындай тарихқа толы қазыналы жеріміз бар. Мұны болашақ ұрпаққа қаз-қалпында жеткізу, көздің қарашығындай сақтау - әрбір азаматтың борышы. Жергілікті тұрғындардың айтуынша, әлі де құпияға толы жерлер бар. Игі сапарымыз келер жылы да жалғасын табары сөзсіз.

 

Жеңісбек ҚАДЫРҰЛЫ,

Потанин атындағы облыстық тарихи-өлкетану музейінің қызметкері.

 



Количество показов: 4518

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  419

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  406

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  415

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  403

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  413

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  397

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  463

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  435

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  433

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  479

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  449

Азық-түлік қорын молайту - міндет
09:33 21.11.2022  481

Өнерлінің өрісі кең
09:31 21.11.2022  446

Жолдар қысқа дайын ба?
09:24 21.11.2022  488

Сарыарқа самалы, 19 қараша, сенбі
09:16 21.11.2022  506

Келешекке дауыс берейік!
17:08 17.11.2022  566

Сенімім зор
17:06 17.11.2022  531

Борышымызды сезінейік!
17:02 17.11.2022  538

Еңбек иелеріне - лайықты марапат
08:39 17.11.2022  635

Дауыс берушілерге - қолайлы жағдай
08:37 17.11.2022  645

Белсенділік байқатуда
08:36 17.11.2022  557

Төрткіл дүние көз тіккен Катар
08:34 17.11.2022  636

Мақсат - ақпаратты жеткізудің үздік тәсілдерін іздеу
08:31 17.11.2022  625

Жүйріктен жүйрік озар...
08:29 17.11.2022  565

Сарыарқа самалы, 17 қараша, бейсенбі
08:16 17.11.2022  637

Учаскелер дайын
19:46 16.11.2022  563

Кәсіпкерлерді қолдау – негізгі қызмет
10:57 15.11.2022  811

Таңдау жасар сәт таяды
09:28 15.11.2022  716

Берешекті төлеу - бәріне міндет
09:25 15.11.2022  726

Балық өсіруге мән берілуде
09:23 15.11.2022  703

«Күй & джаз» үндесті
09:21 15.11.2022  711

«Велошабандоз» медбике
09:20 15.11.2022  731

Жобаның жемісі мол
09:18 15.11.2022  626

Азияда - азулылар қатарында
09:17 15.11.2022  698

Жаңа көпір қашан салынады?
09:11 15.11.2022  724

Ерекше сайлаушыларға қолдау ерекше
09:00 12.11.2022  835

Ғалымның хаты өлмейді...
09:00 12.11.2022  729

Құқықтық сауатымыз артып келеді
09:00 12.11.2022  829

Ұстаз жолы – ұлы жол
09:00 12.11.2022  820

Көмірді несиеге қалай алуға болады?
09:00 12.11.2022  820

Озық тәжірибе – ірі өндірістерде
09:00 12.11.2022  798

Дәстүрлі дода басталды
12:30 10.11.2022  815

Палуан баспаналы болды
12:26 10.11.2022  778

Азаматтық қоғамның айнасын айшықтайтын күн
12:19 10.11.2022  887

Штабтарда жұмыс қызған шақ
12:14 10.11.2022  928

1-сынып оқушысына планшет керек пе?
12:10 10.11.2022  927

Заңсыз құрылысқа тосқауыл бар ма?
12:08 10.11.2022  870

Құқықтық ақпарат - қолжетімді
12:06 10.11.2022  863

Күнбағыс майына сұраныс көп
12:05 10.11.2022  875

Қарыз емес, парыз!
10:46 08.11.2022  881

Жас журналист. Жаңа көзқарас
10:45 08.11.2022  1137

Сайлау-2022: Дауыс берушілердің тілегі қандай?
10:42 08.11.2022  1109

Сайлау учаскелерінің дайындығы қалай?
10:40 08.11.2022  1006

Алтыншы орынға жетті
10:38 08.11.2022  869

Жас палуандар белдесті
10:37 08.11.2022  1012

Жұмыстар неге кешікті?
09:29 08.11.2022  877

Кездесулер жалғасуда
18:16 07.11.2022  935

Ғалымдарды тарту - тиімді
08:58 05.11.2022  1170

Ағаштың да сұрауы бар
08:54 05.11.2022  1159

Мектеп қазандықтары қысқа дайын ба?
08:52 05.11.2022  1123