Аграрлық ғылымды ширатудың жолы қандай?

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  63

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  61

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  84

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  66

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  94

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  99

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  80

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  98

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  104

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  75

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  82

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  102

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  86

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  291

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  337

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  329

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  260

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  244

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  372

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  253

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  354

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  700

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  653

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  639

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  664

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  836

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  603

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  626

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  575

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  659

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  632

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  474

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1059

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  874

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  642

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  585

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  377

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  590

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  514

11 медаль!
11:05 24.01.2023  591

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  600

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  539

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  611

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  804

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  584

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  465

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  602

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  627

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  561

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2919

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2813

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2780

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2867

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2822

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2918

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2989

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2725

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2722

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2847

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2778

04.03.2021

Аграрлық ғылымды ширатудың жолы қандай?

Мемлекет басшысы өз Жолдауында аграрлық ғылымның дамымауы қордаланған мәселеден екенін сынға алғаны мәлім. Осыған орай жауапты органдарға тиісті шараларды қабылдауды тапсырған болатын. Шынымен де, шетелдің агроөнеркәсіп кешеніне көз жүгіртсек, ғылымның арқасында үлкен нәтижелерге қол жеткізіп отыр. Ал біздің еліміздің ауыл шаруашылығы саласында ғылымның аяқалысы неге баяу? Мәселені шешу жолы қандай? Отандық ғалымдардың қолында қандай әлеует бар? Осы сауалдардың жауабын «Алаң» қатысушыларынан сұрап көрдік.

Ақылбек КҮРІШБАЕВ, 
ҚР Парламенті Сенатының депутаты (пікір интернеттен алынды):

- Бізде ғылыми конкурстардың талабы бойынша оған 3 жыл ғана уақыт беріледі. Бұлай ауыл шаруашылығы ғылыми зерттеулердің уақытын шектеуге болмайды. Себебі аталған саладағы зерттеулер бюджеттік жоспарлау мерзіміне емес, ауа райының ерекшеліктерімен байланысты. Ешбір елде ауыл шаруашылығындағы жаңа сұрыптар, технологиялар үш жыл ішінде жасалмайды. Сондықтан кеңестік одақ кезеңінде ғылыми зерттеулерге кем дегенде 5 жыл уақыт берілетін. 
Қазір біз өзіміздің ғылыми жобаларымызға шетелдік ғалымдарды тарта алмағандықтан, шетелдік технологиялардың трансфертін қамтамасыз ете алмай отырмыз. Себебі біздің серіктестеріміз 3 жыл мерзімде ауыл шаруашылығында маңызды ғылыми нәтижелерге қол жеткізудің мүмкін еместігін түсінеді. Демек, аграрлық ғалымдарымызды біз өзіміз тығырыққа тіреп отырмыз. Әрине, осыдан кейін өндірістің сұранысын өтей алмайтын «шикі» ғылыми жобалар пайда болады.
Тағы бір мәселе - ғылымды қаржыландырудың жеткіліксіздігі. Біз ғалымдарды дайындаудың ескі кеңестік жүйесін жойдық, бірақ оның орнына жетілдірілген жаңаша жүйені құра алмадық. Сондықтан да, ғылыми жобалардың уақытын шектемей, қаржыландыру мәселесін де ұмыт қалдырмаған абзал.


Құдайберген ҚАНАПИЯНОВ, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, профессор: 

- Кез келген жоба ғылыми зерттеуді қажет етеді. Әр шаруаны қолға алмас бұрын жіті зерделеп, кейін ғана өндіріске енгізу қажет. Қазіргі еліміздің ауыл шаруашылығы саласының деңгейіне қарап, ғылымның да көрсеткішін анықтауға болады. Себебі, екеуі тығыз байланысты.
Өз басым Солтүстік Қазақстан-дағы ауыл шаруашылығы саласын дамытуды ғылыми тұрғыдан зерттеп көрдім. Өкінішке қарай, бізде әлі күнге дейін егіннің өнімділігі төмен. Кеңес заманынан келе жатқан тұжырымдамаға сүйеніп, көштен қалғанымыз рас. Мәселен, әр бес жыл сайын орташа есеппен жаздық бидайдың өнімділігі гектарына 10-12 центнерді құрайды. Бұл – агроөнеркәсіп кешені дамыған Канада және АҚШ-пен салыстырғанда 2 есе төмен.  
Айтпағым, еліміздің ауыл шаруашылығы саласындағы, оның ішінде өсімдік шаруашылығындағы тұжырымдаманы қайта қарастыру керек. Құрғақшылық климаты тән өңірлерде жылдың төрт мезгілінде ылғалды сақтау жұмыстарын қолға алу қажет. Басқа да атқарылар шаруа шаш-етектен. Бастысы – ғылыми зерттеулер жүйелі жүргізілуі тиіс. 

Дәулен ВАЛИЕВ,
«Павлодар ауыл шаруашылығы тәжірибелік станциясы» ЖШС-і басқарма төрағасының ғылым жөніндегі орынбасары:

Жасыратыны жоқ, бұған дейін қаржының аздығынан ғылыммен айналысуға жауапты мамандар жан-жаққа тарап кетті. Яғни, қазір кадр мәселесі өзекті тұр. Биыл қаржыландыру көлемі артқаннан кейін жағдайдың оңалатынына сеніммен қарап отырмыз. 
Қаржының аздығына қарамастан, жергілікті мамандар шама-шарқынша ғылыми жұмыстармен айналысуда. Қазірдің өзінде 4 жоба әзір тұр. Жергілікті шаруалармен қоян-қолтық жұмыс істеп, селекция бағытында әжептәуір шаруа тындырып үлгердік. Отандық тұқымдардың сапасы ешкімнен кем емес. Салыстырмалы түрде мысалға алсақ, павлодарлық бидайдың әр гектарынан 30-35 центнер өнім алынса, ресейлік тұқым 10-15 центнер өнім береді. Соңғы жылдары жазғы жұмсақ бидайдың «Анель-16» сортын, сұлының «Ертіс самалы» сортын қолданысқа енгіздік. «Победа» ЖШС-мен бірге арпаның «Орловский», «Галицкое» ЖШС-мен бірге бидайдың «Галичанка» сияқты жаңа сорттарын шығардық. Мемлекет басшысының тапсырмасынан кейін аграрлық ғылымда жаңашылдықтар орын алып, сәйкесінше біздің жұмыс та алға басатыны сөзсіз.

«Алаңды» үйлестірген – Оралхан ҚОЖАНОВ.


Количество показов: 528

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  63

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  61

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  84

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  66

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  94

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  99

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  80

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  98

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  104

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  75

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  82

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  102

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  86

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  291

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  337

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  329

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  260

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  244

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  372

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  253

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  354

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  700

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  653

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  639

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  664

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  836

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  603

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  626

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  575

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  659

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  632

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  474

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1059

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  874

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  642

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  585

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  377

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  590

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  514

11 медаль!
11:05 24.01.2023  591

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  600

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  539

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  611

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  804

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  584

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  465

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  602

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  627

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  561

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2919

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2813

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2780

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2867

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2822

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2918

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2989

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2725

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2722

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2847

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2778