Ашаршылық - айтылмаған ақиқат

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  420

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  407

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  417

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  404

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  415

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  398

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  465

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  436

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  434

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  481

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  450

Азық-түлік қорын молайту - міндет
09:33 21.11.2022  483

Өнерлінің өрісі кең
09:31 21.11.2022  447

Жолдар қысқа дайын ба?
09:24 21.11.2022  491

Сарыарқа самалы, 19 қараша, сенбі
09:16 21.11.2022  508

Келешекке дауыс берейік!
17:08 17.11.2022  567

Сенімім зор
17:06 17.11.2022  532

Борышымызды сезінейік!
17:02 17.11.2022  539

Еңбек иелеріне - лайықты марапат
08:39 17.11.2022  637

Дауыс берушілерге - қолайлы жағдай
08:37 17.11.2022  647

Белсенділік байқатуда
08:36 17.11.2022  558

Төрткіл дүние көз тіккен Катар
08:34 17.11.2022  638

Мақсат - ақпаратты жеткізудің үздік тәсілдерін іздеу
08:31 17.11.2022  627

Жүйріктен жүйрік озар...
08:29 17.11.2022  566

Сарыарқа самалы, 17 қараша, бейсенбі
08:16 17.11.2022  640

Учаскелер дайын
19:46 16.11.2022  565

Кәсіпкерлерді қолдау – негізгі қызмет
10:57 15.11.2022  813

Таңдау жасар сәт таяды
09:28 15.11.2022  718

Берешекті төлеу - бәріне міндет
09:25 15.11.2022  728

Балық өсіруге мән берілуде
09:23 15.11.2022  705

«Күй & джаз» үндесті
09:21 15.11.2022  713

«Велошабандоз» медбике
09:20 15.11.2022  732

Жобаның жемісі мол
09:18 15.11.2022  627

Азияда - азулылар қатарында
09:17 15.11.2022  700

Жаңа көпір қашан салынады?
09:11 15.11.2022  726

Ерекше сайлаушыларға қолдау ерекше
09:00 12.11.2022  837

Ғалымның хаты өлмейді...
09:00 12.11.2022  730

Құқықтық сауатымыз артып келеді
09:00 12.11.2022  831

Ұстаз жолы – ұлы жол
09:00 12.11.2022  822

Көмірді несиеге қалай алуға болады?
09:00 12.11.2022  822

Озық тәжірибе – ірі өндірістерде
09:00 12.11.2022  801

Дәстүрлі дода басталды
12:30 10.11.2022  816

Палуан баспаналы болды
12:26 10.11.2022  779

Азаматтық қоғамның айнасын айшықтайтын күн
12:19 10.11.2022  889

Штабтарда жұмыс қызған шақ
12:14 10.11.2022  930

1-сынып оқушысына планшет керек пе?
12:10 10.11.2022  930

Заңсыз құрылысқа тосқауыл бар ма?
12:08 10.11.2022  872

Құқықтық ақпарат - қолжетімді
12:06 10.11.2022  865

Күнбағыс майына сұраныс көп
12:05 10.11.2022  878

Қарыз емес, парыз!
10:46 08.11.2022  882

Жас журналист. Жаңа көзқарас
10:45 08.11.2022  1140

Сайлау-2022: Дауыс берушілердің тілегі қандай?
10:42 08.11.2022  1111

Сайлау учаскелерінің дайындығы қалай?
10:40 08.11.2022  1008

Алтыншы орынға жетті
10:38 08.11.2022  870

Жас палуандар белдесті
10:37 08.11.2022  1014

Жұмыстар неге кешікті?
09:29 08.11.2022  878

Кездесулер жалғасуда
18:16 07.11.2022  936

Ғалымдарды тарту - тиімді
08:58 05.11.2022  1172

Ағаштың да сұрауы бар
08:54 05.11.2022  1161

Мектеп қазандықтары қысқа дайын ба?
08:52 05.11.2022  1125

Ашаршылық -  айтылмаған ақиқат 02.08.2022

Ашаршылық - айтылмаған ақиқат

Ел тарихында қанмен жазылған қаралы кезеңдер аз болған емес. Өткен ғасырдың 30-шы жылдарындағы ашаршылық нәубетінің зардабын бүгінгі ұрпақ білуі тиіс. С.Торайғыров атындағы облыстық кітапхана қоры жуырда «Ашаршылық. Голод» деп аталатын көптомдықпен толықты.

Осы бір зобалаң жылдар тұсында қанша адамның құрбан болғанын дөп басып айту қиын. Десе де елді есеңгіретіп есепсіз қырған зұлмат кезең жайлы ғалымдардың нәтижелі еңбегінен табылған тың деректерден-ақ аңғаруға болатындай. «Ашаршылық. Голод» деп аталатын көптомдық сол бір қаралы кезең жайлы тереңнен толғайды. Оқырманға ұсынылып отырған арнаулы көптомдыққа енгізілген материалдардың мазмұндық мағынасы халықтық көзқарасты аңғартады. Аталған көптомдыққа куәгерлер естеліктері, ашаршылық туралы жазылған кітап-жинақтардан алынған материалдар, көркем әдебиет үзінділері топтастырылған. Жинақтың негізін ашаршылық куәгерлері – ақын-жазушылар, ғалымдар, қоғам қайраткерлерінің өздері бастан кешкен оқиғалары, отбасылық әулеттері, туған-туыстары және замандастарының тағдыры жайындағы жазбалары – өмір ағысындағы шындықпен өзектескен естеліктері құрайды. Деректер кітаптардан алынған, сол заманда өздері куәсі болған, аштық дәмін аянышқа толы тағдырлары арқылы өткерген адамдардың хатқа түсірілген баяндау-естеліктері де жинақ мазмұнын аша түскен. Сонымен қатар ашаршылық тақырыбына жазылған көркем әдебиет туындыларынан үзінділер берілген. Оқырманның бұл көптомдықтан алар тарихи мағлұматы мен тағылымы мол болмақ. Әсіресе, сол заманды бастан кешірген куәгерлердің жазған естеліктері оқыған сайын жағаңызды ұстатады. Қазақстанның Халық жазушысы Мәриям Хакімжанова, жазушы, Ұлы Отан соғысының ардагері Сәду Машақов, жазушы, аудармашы Ғалым Ахмедов, белгілі қаламгер, жерлесіміз Зейтін Ақышев секілді біртуар азаматтардың естеліктері ерекше маңызға ие. Мәселен, жазушы Сәду Машақов өз естелігінде: «1930-1932 жылдарда Семейде «Қызыл дала», «Социалды Шығыс» редакцияларында жұмыс істедім. Осы жылдарда қаланың көшелерінде, алыстағы Абыралы, Абай, Шұбартау, Қызылтаң болыстарына баратын жол бойында аштан өлген адамдарды көзіммен көрдім.

...Бірде қаланың М.Горький көшесінде келе жатсам, бір қақпаның түбінде қазақтың жас әйелі ыңырсып, аштан өлгелі жатыр екен. Қасына таяу келіп, халін білмек едім, бірақ сол сәтте демі таусылып барады. Сол арада оқыған қазақ азаматы,
М. деген комунист кездесті. Одан мән-жайды сұрап едім: «Е, несі бар, революция кезінде басқа халық та қырылған, қазақ енді құрбан болып жатыр», деді де, жөніне кетті. Міне, қазақтың кейбір өркөкірек тоғышар интеллигенті халықтың аштан қырылуын осылай түсіндірді», деп жазады өзінің естелігінде. Ал белгілі Алаштанушы, ғалым Тұрсын Жұртбайдың «Әкемнің әңгімесі» атты естелігі де тым әсерлі. Әңгімені оқысаңыз кешегі сүреңсіз күннің келбеті еріксіз көз алдыңызға елестейді. Тоқ етерін айтқанда, аталған танымдық көптомдықты оқыған адам бұрын-соңды еш жерде жарияланбаған ашаршылық жылдарына қатысты тың деректермен танысады. Көптомдықта 1928-1934 жылдардағы ашаршылыққа қатысты тарихи оқиғалар мен деректер топтастырылған. Айтпақшы, тың туынды өңірдегі аудандық кітапханаларға да таратылды. Зұлмат жылдар жайлы тереңірек білгіңіз келсе, кітапханаға келіңіз!

 

Алпысбай ӘБДІЛҰЛЫ, С.Торайғыров атындағы облыстық кітапхана қызметкері.


Количество показов: 1234

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  420

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  407

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  417

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  404

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  415

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  398

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  465

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  436

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  434

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  481

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  450

Азық-түлік қорын молайту - міндет
09:33 21.11.2022  483

Өнерлінің өрісі кең
09:31 21.11.2022  447

Жолдар қысқа дайын ба?
09:24 21.11.2022  491

Сарыарқа самалы, 19 қараша, сенбі
09:16 21.11.2022  508

Келешекке дауыс берейік!
17:08 17.11.2022  567

Сенімім зор
17:06 17.11.2022  532

Борышымызды сезінейік!
17:02 17.11.2022  539

Еңбек иелеріне - лайықты марапат
08:39 17.11.2022  637

Дауыс берушілерге - қолайлы жағдай
08:37 17.11.2022  647

Белсенділік байқатуда
08:36 17.11.2022  558

Төрткіл дүние көз тіккен Катар
08:34 17.11.2022  638

Мақсат - ақпаратты жеткізудің үздік тәсілдерін іздеу
08:31 17.11.2022  627

Жүйріктен жүйрік озар...
08:29 17.11.2022  566

Сарыарқа самалы, 17 қараша, бейсенбі
08:16 17.11.2022  640

Учаскелер дайын
19:46 16.11.2022  565

Кәсіпкерлерді қолдау – негізгі қызмет
10:57 15.11.2022  813

Таңдау жасар сәт таяды
09:28 15.11.2022  718

Берешекті төлеу - бәріне міндет
09:25 15.11.2022  728

Балық өсіруге мән берілуде
09:23 15.11.2022  705

«Күй & джаз» үндесті
09:21 15.11.2022  713

«Велошабандоз» медбике
09:20 15.11.2022  732

Жобаның жемісі мол
09:18 15.11.2022  627

Азияда - азулылар қатарында
09:17 15.11.2022  700

Жаңа көпір қашан салынады?
09:11 15.11.2022  726

Ерекше сайлаушыларға қолдау ерекше
09:00 12.11.2022  837

Ғалымның хаты өлмейді...
09:00 12.11.2022  730

Құқықтық сауатымыз артып келеді
09:00 12.11.2022  831

Ұстаз жолы – ұлы жол
09:00 12.11.2022  822

Көмірді несиеге қалай алуға болады?
09:00 12.11.2022  822

Озық тәжірибе – ірі өндірістерде
09:00 12.11.2022  801

Дәстүрлі дода басталды
12:30 10.11.2022  816

Палуан баспаналы болды
12:26 10.11.2022  779

Азаматтық қоғамның айнасын айшықтайтын күн
12:19 10.11.2022  889

Штабтарда жұмыс қызған шақ
12:14 10.11.2022  930

1-сынып оқушысына планшет керек пе?
12:10 10.11.2022  930

Заңсыз құрылысқа тосқауыл бар ма?
12:08 10.11.2022  872

Құқықтық ақпарат - қолжетімді
12:06 10.11.2022  865

Күнбағыс майына сұраныс көп
12:05 10.11.2022  878

Қарыз емес, парыз!
10:46 08.11.2022  882

Жас журналист. Жаңа көзқарас
10:45 08.11.2022  1140

Сайлау-2022: Дауыс берушілердің тілегі қандай?
10:42 08.11.2022  1111

Сайлау учаскелерінің дайындығы қалай?
10:40 08.11.2022  1008

Алтыншы орынға жетті
10:38 08.11.2022  870

Жас палуандар белдесті
10:37 08.11.2022  1014

Жұмыстар неге кешікті?
09:29 08.11.2022  878

Кездесулер жалғасуда
18:16 07.11.2022  936

Ғалымдарды тарту - тиімді
08:58 05.11.2022  1172

Ағаштың да сұрауы бар
08:54 05.11.2022  1161

Мектеп қазандықтары қысқа дайын ба?
08:52 05.11.2022  1125