Ашаршылық - айтылмаған ақиқат

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Жас таланттар шоғырланды
10:36 16.08.2022  101

Арнайы аймақта - ауқымды жобалар
10:34 16.08.2022  95

Абай жолын ұлықтаған академик
10:30 16.08.2022  102

Ақ желеңділер тапшы
10:26 16.08.2022  128

Көмір бағасы қолжетімді
10:25 16.08.2022  95

Қала жолдары қарқынды жөнделуде
10:23 16.08.2022  99

Әдепсіз әншілер сахнадан шеттетіле ме?
10:21 16.08.2022  96

Сарыарқа самалы, 16 тамыз, сейсенбі
10:20 16.08.2022  108

Кәсіптік білімнің болашағы зор
09:09 13.08.2022  208

Киелі өнердің майталманы
09:05 13.08.2022  230

Қатерлі ісік азаймай тұр
08:59 13.08.2022  255

Абай тағылымы
08:58 13.08.2022  212

Сараланған тариф енгізіледі
08:56 13.08.2022  200

Сарыарқа самалы, 13 тамыз, сенбі
08:53 13.08.2022  224

Жаңа оқу жылына әзірлік
08:02 13.08.2022  244

Құрылысшы - мәртебелі мамандық
08:01 12.08.2022  249

Әр сөзі - тұнған шежіре
10:09 11.08.2022  306

Аспан перзенті
10:07 11.08.2022  301

«Өкпеұлы Кәрімтайдың ғибратты ғұмыры»
10:05 11.08.2022  310

Абай күні аталып өтті
10:04 11.08.2022  332

«Завод» сериалы түсірілуде
10:01 11.08.2022  306

Ауладағы қуаныш
09:58 11.08.2022  296

Білім. Еңбекқорлық. Өзгеше ойлау
09:56 11.08.2022  325

Энергетикалық сусынға тыйым салу қажет пе?
09:52 11.08.2022  324

«Мектепке жол» қалай өтуде?
09:49 11.08.2022  304

Техника жаңартуға таптырмас мүмкіндік
09:43 11.08.2022  343

Шаруалар шабындыққа шалғы салды
09:40 11.08.2022  329

Абай сөзі - әдебиет өлшемі
10:24 09.08.2022  419

Білікті мамандар тапшы
10:21 09.08.2022  405

Бір жабылып, бір ашылған «Әлем»
10:20 09.08.2022  401

Баспана – басты байлық
10:18 09.08.2022  394

«Бейсен және Болмыс»
10:14 09.08.2022  418

Екеудің көрмесі
10:11 09.08.2022  399

Мектеп жәрмеңкесі жалғасады
10:09 09.08.2022  415

Аймақтағы ахуал тұрақты
08:56 06.08.2022  498

Сарыарқа самалы, 6 тамыз, сенбі
08:36 06.08.2022  543

Саназардың теңіз аттары
08:13 06.08.2022  493

Медиация мақсаты - бітімгершілік
08:10 06.08.2022  546

Жолдарымыз жаңарып, аумақтар тазаруда
08:09 06.08.2022  516

Мектепке дайындық қанша тұрады?
08:07 06.08.2022  491

Әлемді әнмен Тербеткен
08:03 06.08.2022  538

Педагогтар не базына айтады?
08:01 06.08.2022  501

Өкпе ауруы дендеп тұр
08:00 06.08.2022  512

Қандай мультфильм көріп жүрміз?
10:51 04.08.2022  584

Интернет алаяқтары көбейіп барады
10:50 04.08.2022  643

Жаңатілекте мешіт ашылды
10:49 04.08.2022  570

Суармалы жердің берекесі мол
10:47 04.08.2022  590

Қор қаражатына несие жабылмайды
10:45 04.08.2022  595

Самокаттарға талапты қатаңдату керек пе?
10:41 04.08.2022  565

Мұрагерге жинақты алуға бола ма?
10:39 04.08.2022  575

Балалар бағына саяхат
10:37 04.08.2022  542

Өнерде шекара жоқ
10:34 04.08.2022  568

Алтын аға
10:30 04.08.2022  619

Балабақшалар қалай бақыланады?
10:28 04.08.2022  632

Әнші арманы
09:57 02.08.2022  641

«Мектепке жол» акциясы басталды
09:54 02.08.2022  822

Жол жабылмайды
09:52 02.08.2022  625

Мәшһүр Жүсіп және Бекасыл хазірет
09:49 02.08.2022  655

Пәтер кезегін себепсіз жылжытқан
09:47 02.08.2022  635

Денсаулық пойызы келді
09:45 02.08.2022  654

Ашаршылық -  айтылмаған ақиқат 02.08.2022

Ашаршылық - айтылмаған ақиқат

Ел тарихында қанмен жазылған қаралы кезеңдер аз болған емес. Өткен ғасырдың 30-шы жылдарындағы ашаршылық нәубетінің зардабын бүгінгі ұрпақ білуі тиіс. С.Торайғыров атындағы облыстық кітапхана қоры жуырда «Ашаршылық. Голод» деп аталатын көптомдықпен толықты.

Осы бір зобалаң жылдар тұсында қанша адамның құрбан болғанын дөп басып айту қиын. Десе де елді есеңгіретіп есепсіз қырған зұлмат кезең жайлы ғалымдардың нәтижелі еңбегінен табылған тың деректерден-ақ аңғаруға болатындай. «Ашаршылық. Голод» деп аталатын көптомдық сол бір қаралы кезең жайлы тереңнен толғайды. Оқырманға ұсынылып отырған арнаулы көптомдыққа енгізілген материалдардың мазмұндық мағынасы халықтық көзқарасты аңғартады. Аталған көптомдыққа куәгерлер естеліктері, ашаршылық туралы жазылған кітап-жинақтардан алынған материалдар, көркем әдебиет үзінділері топтастырылған. Жинақтың негізін ашаршылық куәгерлері – ақын-жазушылар, ғалымдар, қоғам қайраткерлерінің өздері бастан кешкен оқиғалары, отбасылық әулеттері, туған-туыстары және замандастарының тағдыры жайындағы жазбалары – өмір ағысындағы шындықпен өзектескен естеліктері құрайды. Деректер кітаптардан алынған, сол заманда өздері куәсі болған, аштық дәмін аянышқа толы тағдырлары арқылы өткерген адамдардың хатқа түсірілген баяндау-естеліктері де жинақ мазмұнын аша түскен. Сонымен қатар ашаршылық тақырыбына жазылған көркем әдебиет туындыларынан үзінділер берілген. Оқырманның бұл көптомдықтан алар тарихи мағлұматы мен тағылымы мол болмақ. Әсіресе, сол заманды бастан кешірген куәгерлердің жазған естеліктері оқыған сайын жағаңызды ұстатады. Қазақстанның Халық жазушысы Мәриям Хакімжанова, жазушы, Ұлы Отан соғысының ардагері Сәду Машақов, жазушы, аудармашы Ғалым Ахмедов, белгілі қаламгер, жерлесіміз Зейтін Ақышев секілді біртуар азаматтардың естеліктері ерекше маңызға ие. Мәселен, жазушы Сәду Машақов өз естелігінде: «1930-1932 жылдарда Семейде «Қызыл дала», «Социалды Шығыс» редакцияларында жұмыс істедім. Осы жылдарда қаланың көшелерінде, алыстағы Абыралы, Абай, Шұбартау, Қызылтаң болыстарына баратын жол бойында аштан өлген адамдарды көзіммен көрдім.

...Бірде қаланың М.Горький көшесінде келе жатсам, бір қақпаның түбінде қазақтың жас әйелі ыңырсып, аштан өлгелі жатыр екен. Қасына таяу келіп, халін білмек едім, бірақ сол сәтте демі таусылып барады. Сол арада оқыған қазақ азаматы,
М. деген комунист кездесті. Одан мән-жайды сұрап едім: «Е, несі бар, революция кезінде басқа халық та қырылған, қазақ енді құрбан болып жатыр», деді де, жөніне кетті. Міне, қазақтың кейбір өркөкірек тоғышар интеллигенті халықтың аштан қырылуын осылай түсіндірді», деп жазады өзінің естелігінде. Ал белгілі Алаштанушы, ғалым Тұрсын Жұртбайдың «Әкемнің әңгімесі» атты естелігі де тым әсерлі. Әңгімені оқысаңыз кешегі сүреңсіз күннің келбеті еріксіз көз алдыңызға елестейді. Тоқ етерін айтқанда, аталған танымдық көптомдықты оқыған адам бұрын-соңды еш жерде жарияланбаған ашаршылық жылдарына қатысты тың деректермен танысады. Көптомдықта 1928-1934 жылдардағы ашаршылыққа қатысты тарихи оқиғалар мен деректер топтастырылған. Айтпақшы, тың туынды өңірдегі аудандық кітапханаларға да таратылды. Зұлмат жылдар жайлы тереңірек білгіңіз келсе, кітапханаға келіңіз!

 

Алпысбай ӘБДІЛҰЛЫ, С.Торайғыров атындағы облыстық кітапхана қызметкері.


Количество показов: 582

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Жас таланттар шоғырланды
10:36 16.08.2022  101

Арнайы аймақта - ауқымды жобалар
10:34 16.08.2022  95

Абай жолын ұлықтаған академик
10:30 16.08.2022  102

Ақ желеңділер тапшы
10:26 16.08.2022  128

Көмір бағасы қолжетімді
10:25 16.08.2022  95

Қала жолдары қарқынды жөнделуде
10:23 16.08.2022  99

Әдепсіз әншілер сахнадан шеттетіле ме?
10:21 16.08.2022  96

Сарыарқа самалы, 16 тамыз, сейсенбі
10:20 16.08.2022  108

Кәсіптік білімнің болашағы зор
09:09 13.08.2022  208

Киелі өнердің майталманы
09:05 13.08.2022  230

Қатерлі ісік азаймай тұр
08:59 13.08.2022  255

Абай тағылымы
08:58 13.08.2022  212

Сараланған тариф енгізіледі
08:56 13.08.2022  200

Сарыарқа самалы, 13 тамыз, сенбі
08:53 13.08.2022  224

Жаңа оқу жылына әзірлік
08:02 13.08.2022  244

Құрылысшы - мәртебелі мамандық
08:01 12.08.2022  249

Әр сөзі - тұнған шежіре
10:09 11.08.2022  306

Аспан перзенті
10:07 11.08.2022  301

«Өкпеұлы Кәрімтайдың ғибратты ғұмыры»
10:05 11.08.2022  310

Абай күні аталып өтті
10:04 11.08.2022  332

«Завод» сериалы түсірілуде
10:01 11.08.2022  306

Ауладағы қуаныш
09:58 11.08.2022  296

Білім. Еңбекқорлық. Өзгеше ойлау
09:56 11.08.2022  325

Энергетикалық сусынға тыйым салу қажет пе?
09:52 11.08.2022  324

«Мектепке жол» қалай өтуде?
09:49 11.08.2022  304

Техника жаңартуға таптырмас мүмкіндік
09:43 11.08.2022  343

Шаруалар шабындыққа шалғы салды
09:40 11.08.2022  329

Абай сөзі - әдебиет өлшемі
10:24 09.08.2022  419

Білікті мамандар тапшы
10:21 09.08.2022  405

Бір жабылып, бір ашылған «Әлем»
10:20 09.08.2022  401

Баспана – басты байлық
10:18 09.08.2022  394

«Бейсен және Болмыс»
10:14 09.08.2022  418

Екеудің көрмесі
10:11 09.08.2022  399

Мектеп жәрмеңкесі жалғасады
10:09 09.08.2022  415

Аймақтағы ахуал тұрақты
08:56 06.08.2022  498

Сарыарқа самалы, 6 тамыз, сенбі
08:36 06.08.2022  543

Саназардың теңіз аттары
08:13 06.08.2022  493

Медиация мақсаты - бітімгершілік
08:10 06.08.2022  546

Жолдарымыз жаңарып, аумақтар тазаруда
08:09 06.08.2022  516

Мектепке дайындық қанша тұрады?
08:07 06.08.2022  491

Әлемді әнмен Тербеткен
08:03 06.08.2022  538

Педагогтар не базына айтады?
08:01 06.08.2022  501

Өкпе ауруы дендеп тұр
08:00 06.08.2022  512

Қандай мультфильм көріп жүрміз?
10:51 04.08.2022  584

Интернет алаяқтары көбейіп барады
10:50 04.08.2022  643

Жаңатілекте мешіт ашылды
10:49 04.08.2022  570

Суармалы жердің берекесі мол
10:47 04.08.2022  590

Қор қаражатына несие жабылмайды
10:45 04.08.2022  595

Самокаттарға талапты қатаңдату керек пе?
10:41 04.08.2022  565

Мұрагерге жинақты алуға бола ма?
10:39 04.08.2022  575

Балалар бағына саяхат
10:37 04.08.2022  542

Өнерде шекара жоқ
10:34 04.08.2022  568

Алтын аға
10:30 04.08.2022  619

Балабақшалар қалай бақыланады?
10:28 04.08.2022  632

Әнші арманы
09:57 02.08.2022  641

«Мектепке жол» акциясы басталды
09:54 02.08.2022  822

Жол жабылмайды
09:52 02.08.2022  625

Мәшһүр Жүсіп және Бекасыл хазірет
09:49 02.08.2022  655

Пәтер кезегін себепсіз жылжытқан
09:47 02.08.2022  635

Денсаулық пойызы келді
09:45 02.08.2022  654