Балалар спорты «солып» қалмасын десек...

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  312

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  281

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  296

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  351

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  400

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  231

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  261

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  217

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  268

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  259

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  291

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  614

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  471

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  492

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  235

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  237

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  442

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  352

11 медаль!
11:05 24.01.2023  284

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  313

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  304

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  300

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  482

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  357

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  266

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  284

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  294

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  324

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2763

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2662

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2639

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2679

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2597

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2625

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2743

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2602

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2576

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2656

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2613

Азық-түлік қорын молайту - міндет
09:33 21.11.2022  2698

Өнерлінің өрісі кең
09:31 21.11.2022  2710

Жолдар қысқа дайын ба?
09:24 21.11.2022  2681

Сарыарқа самалы, 19 қараша, сенбі
09:16 21.11.2022  2866

Келешекке дауыс берейік!
17:08 17.11.2022  2758

Сенімім зор
17:06 17.11.2022  2830

Борышымызды сезінейік!
17:02 17.11.2022  2731

Еңбек иелеріне - лайықты марапат
08:39 17.11.2022  2853

Дауыс берушілерге - қолайлы жағдай
08:37 17.11.2022  2974

Белсенділік байқатуда
08:36 17.11.2022  2624

Төрткіл дүние көз тіккен Катар
08:34 17.11.2022  2791

Мақсат - ақпаратты жеткізудің үздік тәсілдерін іздеу
08:31 17.11.2022  2848

Жүйріктен жүйрік озар...
08:29 17.11.2022  2622

Сарыарқа самалы, 17 қараша, бейсенбі
08:16 17.11.2022  2782

Учаскелер дайын
19:46 16.11.2022  2659

Кәсіпкерлерді қолдау – негізгі қызмет
10:57 15.11.2022  2961

Таңдау жасар сәт таяды
09:28 15.11.2022  2855

Берешекті төлеу - бәріне міндет
09:25 15.11.2022  2853

Балық өсіруге мән берілуде
09:23 15.11.2022  2881

«Күй & джаз» үндесті
09:21 15.11.2022  2892

«Велошабандоз» медбике
09:20 15.11.2022  3107

04.03.2021

Балалар спорты «солып» қалмасын десек...

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Жаңа жағдайдағы Қазақстан: іс-қимыл кезеңі» атты Жолдауында бұқара-лық спортқа, дене тәрбиесіне және балаларға басымдық беру керектігіне маңыз аударған. Әр облыста, ірі аудан орталықтарында спорт үйірмелерін ашу қажет деген тапсырма берген. Президенттің бұл міндеті қалай жүзеге асырылады?
Оралхан ҚОЖАНОВ


98 клубқа – 55,5 миллиард теңге

ҚР Мәдениет және спорт министрі еліміздегі кәсіби спорт клубтарының жұмысына сараптама жасады. Белгілі болғандай, елімізде 98 клуб бар екен. Олар жергілікті атқарушы органдар мен демеушілердің арқасында күн көріп отыр. Кейбір спорт сарапшылары демеушілік көрсететін компаниялардың қаражатын бюджеттің қаржысынан бөлек қарастыруға болмайтынын айтады. Яғни, «демеуші» деп отырға-нымыз - квазимемлекеттік сектордағы компаниялар. Олай болса, олар бөлетін ақша - мемлекеттікі. 
Министрліктегілер спортшылар мен жаттықтырушылардың, клубта жұмыс істейтін өзге де қызметкерлердің жалақысы бойынша бірыңғай тариф бекітуді ұсынып отыр. Осы уақытқа дейін 98 кәсіби спорт клубтарын қаржыландыруға жыл сайын 55,5 млрд теңге қаражат бөлініп келген. 

Жыл сайын елімізде спортты дамытуға 

160 млрд. теңге бөлінетінін ескерсек, кәсіби клубтарға қаражаттың қанша пайызы бұйыратынын есептей беріңіз. Айтпақшы, «Астана» спорт клубына «Самұрық-Қазынадан» қосымша 27 млрд. теңге бөлінетін көрінеді. Ендігі жерде министрліктегілер кәсіби клубтарға бөлінетін қаражатты екі есеге азайтып, үнемделген 22,5 млрд. теңгені бұқаралық спортты дамытуға жұмсауды көздеп отыр.

Қазақ футболындағы «жаңа өмір»

Спорттағы қаржы мәселесі туралы сөз қозғалса, көптеген қазақстандықтар футболшыларға бөлінетінін қаражаттың қайтарымы жоқ екенін алға тартады. Десе де, Президент тапсырмасынан кейін оларға артық қаражат берілмейді де. Иә, бұған дейін жергілікті бюджеттің спортты дамытуға бөлген 70-80 пайыз қаржысына «қол сұғып», өзге де спорт түрлеріне бөлінетін ақшаға ортақтасып келген өңірдегі футбол клубтарының «қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған» дәуірі енді келмеске кеткен сияқты. Биылдан бастап отандық футбол клубтарын мемлекеттің және квазимемлекеттік компаниялардың бюджетінен қаржыландыру 50 пайызға қысқартылды.

VNB_3294.jpg
Өйткені бұған дейін отандық футболға өте көп көлемде қаржы бөлінгенімен, ел футболының әлі күнге дейін көсегесі көгерген жоқ. Әріге бармай-ақ, кейінгі бір жылдағы Қазақстан Премьер-лигасындағы командалардың мемлекет бюджетінен алған қаржысына тоқталып өтейік. Мәселен, отандық футбол командаларының былтырғы бюджеті мынадай болған: «Ордабасы» – 6 млрд. 250 млн., «Қайрат» – 4 млрд. 900 млн., «Ертіс» – 3,8 млрд. (банкрот деп танылды), «Тобыл» – 3 млрд. 250 млн., «Жетісу» – 3 млрд. 186 млн., «Қайсар» – 2 млрд. 637 млн., «Шахтер» – 2 млрд. 580 млн., «Оқжетпес» – 1 млрд. 526 млн., «Тараз» 1 млрд. 421 млн., «Каспий» – 1 млрд. 
30 млн., «Қызылжар» – 912 млн. теңге. «Астана» клубының былтырғы бюджетінің нақты сомасы әлі жарияланған жоқ. Дегенмен, елорда командасын «Самұрық-Қазына» қоры қаржыландыратынын жоғарыда жаздық.
Яғни, орта есеппен жыл сайын футбол командаларына мемлекеттік бюджеттен 30 млрд. теңгеден аса қаржы бөлініп 
отырған. Ал биылғы жағдай бойынша клубтардың нақты бюджеті әлі ресми бекітілген жоқ. Алайда бейресми мәліметтерге қарағанда, клубтардың бюджеті әжептәуір азайғанын байқаймыз. Мәселен, «Ордабасы» клубының бюджеті 3 млрд.-қа қысқарып, 3 млрд. теңгені құраған. Сондайақ былтырғы ел чемпиондары «Қайрат» – 1 млрд. (демеушілік қаржыны есептемегенде), «Тобыл» – 1 млрд. 750 млн., «Атырау» – 1 млрд. 700 млн., «Қайсар» – 1 млрд. 600 млн., «Тараз» – 1 млрд. 500 млн., «Каспий» – 1 млрд. 400 млн., «Қызылжар» – 
1 млрд., «Шахтер» – 800 млн., «Жетісу» – 800 млн., «Ақтөбе» – 800 млн., «Тұран» – 800 млн., «Ақжайық» – 652 млн. теңге.

Пәрменді күтпей-ақ...

Ел біріншілігіндегі клубтардың жағдайы «нашарлағанын» былтырғы біріншілікте бірқатар команда үздік легионерлерін коман-
да құрамында ұстап қала алмағанынан-ақ аңғаруға болады. Бұған дейін ел чемпионатында алты мәрте топ жарып, Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне, Еуропа лигасының плей-офф сатысына дейін жеткен елорданың «Астана» клубы айналдырған екі айдың ішінде ҚПЛ-да бір команда жасақтап шығаратындай ойыншыларымен қош айтысты. Атап айтар болсақ, қорғаушылар Дмитрий Шомко, Юрий Логвиненко, Урош Радакович (Сербия), жартылай қорғаушылар Юрий Перцух, Дидар Жалмұқан, Иван Маевский (Беларусь), Рунар Мар Сигурьонссон (Исландия) және шабуылшылар Алексей Щеткин мен Пиерос Сотириу (Кипр) командадан кетіп үлгерді. Сондай-ақ 10 жыл бойы команданы алға сүйреп, жергілікті жанкүйерлердің сүйікті ойыншысына айналған қақпашы Ненад Эричтің де командамен келісімшарты аяқталған. Командадан осындай тәжірибелі ойыншылар кеткенімен, «Астана» жаңа ойыншылар алуға асығар емес. Бәлкім, басшылық алдағы ел біріншілігінде клуб тәрбиеленушілеріне мүмкіндік бергенді жөн көрген болар. Өйткені «Астана» Түркиядағы оқу-жаттығу жиынына бір топ жас футболшыларын ала кеткен болатын.
Қазіргі таңда футбол клубтарының бюджетін қысқарту мәселесі қоғамда кең талқыланып жатыр. Мамандар тарапынан әртүрлі сын-пікірлер айтылып, қазақ футболының келешегіне алаңдап жатқандар да бар. Дегенмен, футбол сарапшысы Ербол Қайыров Қазақстан Футбол федерациясы мен Кәсіпқой лига басшылары Президенттің пәрменін күтпей-ақ бюджетті қысқартуды бірнеше жыл бұрын-ақ өздері қолға алуы керек еді дейді. 
- Себебі, қазіргі таңда клубтарды негізінен футболдан хабары жоқ адамдар басқарып отыр. Олар мемлекеттен бөлінген қаражатты инфрақұрылымға не болмаса балалар және жасөспірімдер футболына жұмсағанды құп көрмейді. Басты мақсаты – 
ҚПЛ-дың турнир кестесінде жоғары орындардан көріну, тым болмағанда Премьер-лигадағы орнын сақтап қалу, сөйтіп жергілікті әкімнің көңілінен шығып, келесі жылы да тәуір бюджет алу. Сондықтан олар басқа мәселеге бас ауыртқысы келмей, тек нәтиже көрсету үшін күреседі. Алайда мемлекеттен бөлінетін қаржыны кезең-кезеңі-
мен азайтып, командаларды жартылай жекелеген демеушілер мен меценаттарға беру керек. Оларға қолайлы жағдай жасап, футболға деген қызығушылығын оятса, бар мәселе тез шешіледі деп ойлаймын. Себебі, футбол – бизнес. Мемлекет тарапынан демеушілерге де қолдау болуы қажет. Сондай-ақ мемлекет футбол туралы заң қабылдап, керек емес жобаларға қыруар ақшаны құйғанша, футбол инфрақұрылымын дамытуға көңіл бөлгені жөн. Өйткені жаңа стадиондарсыз футболымыздың деңгейін көтере алмаймыз, - дейді сарапшы.

Үміт - жергілікті түлектерде!

UzMKowty91Q.jpg
Облыстық туризмді және спортты дамыту басқармасы басшысының орынбасары Нұрлан Есембаевтың айтуынша, бүгінде отандық спортшыларды командаларға тарту жұмыстары жалғасуда. Әсіресе, жергілікті спорт мектебі түлектеріне сенім зор.
- Бүгінде жоғары лигада ойнайтын волейбол клубында тек отандық спортшылар өнер көрсетеді. Бұл үрдіс футбол, хоккей клубтарында да жалғасуда. Үнем-делген қаражат балалар спортын дамытуға, инфрақұрылым жұмыстарын жүргізуге жұмсалмақ. Бізде кәсіби мамандар мен бапкерлер жеткілікті. Тек инфрақұрылым ісін жүйелі жалғастыру қажет. Салынып жатқан жаңа нысандар арқылы олимпиада-
ға қатысатын спортшыларымыздың қатары артатынына сенімдімін. Өңірден Олимпиада жүлдегері шығу үшін барлық жағдай жасалуы керек, - дейді Н.Есембаев.

Қорыта айтқанда, спортты өркендету, оның ішінде футболды дамыту клубтардың қаржысын қысқарту немесе көбейтумен есептелмейді. Егер де футболда барлық мәселені ақша шешетін болса, мұнайдың үстінде отырған Араб елдері бүгінге дейін әлем чемпионатының бас жүлдесін ешкімге бермейтін еді. Тек бөлінген бюджетті тиімді әрі нақты істерге жұмсаса ғана спортымыз алға озатыны анық.


Количество показов: 539

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  312

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  281

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  296

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  351

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  400

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  231

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  261

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  217

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  268

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  259

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  291

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  614

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  471

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  492

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  235

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  237

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  442

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  352

11 медаль!
11:05 24.01.2023  284

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  313

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  304

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  300

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  482

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  357

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  266

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  284

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  294

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  324

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2763

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2662

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2639

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2679

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2597

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2625

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2743

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2602

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2576

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2656

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2613

Азық-түлік қорын молайту - міндет
09:33 21.11.2022  2698

Өнерлінің өрісі кең
09:31 21.11.2022  2710

Жолдар қысқа дайын ба?
09:24 21.11.2022  2681

Сарыарқа самалы, 19 қараша, сенбі
09:16 21.11.2022  2866

Келешекке дауыс берейік!
17:08 17.11.2022  2758

Сенімім зор
17:06 17.11.2022  2830

Борышымызды сезінейік!
17:02 17.11.2022  2731

Еңбек иелеріне - лайықты марапат
08:39 17.11.2022  2853

Дауыс берушілерге - қолайлы жағдай
08:37 17.11.2022  2974

Белсенділік байқатуда
08:36 17.11.2022  2624

Төрткіл дүние көз тіккен Катар
08:34 17.11.2022  2791

Мақсат - ақпаратты жеткізудің үздік тәсілдерін іздеу
08:31 17.11.2022  2848

Жүйріктен жүйрік озар...
08:29 17.11.2022  2622

Сарыарқа самалы, 17 қараша, бейсенбі
08:16 17.11.2022  2782

Учаскелер дайын
19:46 16.11.2022  2659

Кәсіпкерлерді қолдау – негізгі қызмет
10:57 15.11.2022  2961

Таңдау жасар сәт таяды
09:28 15.11.2022  2855

Берешекті төлеу - бәріне міндет
09:25 15.11.2022  2853

Балық өсіруге мән берілуде
09:23 15.11.2022  2881

«Күй & джаз» үндесті
09:21 15.11.2022  2892

«Велошабандоз» медбике
09:20 15.11.2022  3107