Көкөніс экспортына квота енгізген дұрыс па?

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Жол: Көпір құрылысы қашан аяқталады?
15:30 03.02.2023  466

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  609

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  508

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  453

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  392

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  559

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  665

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  511

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  765

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  597

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  451

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  414

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  454

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  479

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  563

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  930

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  771

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  557

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  577

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  844

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  542

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  962

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  1316

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  1289

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  1255

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  1214

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  1448

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  1240

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  1266

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  1218

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  1309

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  1284

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  1048

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1208

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  1517

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  813

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  1172

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  751

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  750

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  658

11 медаль!
11:05 24.01.2023  1203

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  1068

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  1139

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  1245

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  1412

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  1139

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  1088

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  1228

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  1282

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  1149

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  3398

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2970

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2916

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  3375

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  3422

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  3546

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  3631

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2888

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2941

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  3348

19.08.2021

Көкөніс экспортына квота енгізген дұрыс па?

Биыл елімізде картоп, көкөніс бағасының күрт қымбаттағаны белгілі. Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік түрлерінің тізіміне кіретін бұл өнімдердің бағасы қатардағы тұтынушылардың қалтасын қақпай қоймады. Сондықтан ҚР Сауда және интеграция министрлігі экспортқа шығарылатын көкөніс көлеміне шектеу қою туралы ұсыныс білдірді. Естеріңізде болса, былтыр төтенше жағдай кезінде елімізден сәбіз, қырыққабат, ұн мен бидайды сыртқа сатуға арнайы квота енгізілген болатын. Мұндай шараны тағы да қабылдау қаншалықты қисынды? Бұл отандық нарықтағы баға саясатына оң әсер ете ала ма? Осы мәселені «Алаңның» талқысына салып көрген едік.

 

Нұрболат МАҚАШЕВ, облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы:

мақашев.jpeg

- Өткен жылы елімізде пандемияға байланысты төтенше жағдай жарияланған тұста кейбір өнім түрлерін өзге мемлекеттерге сатуға шектеу қойылғаны белгілі. Бұл шаралар біздің облыста да қабылданып, өз нәтижесін берді. Шекаралар жабылып, алыс-беріс азайған тұста аймақтағы азық-түлік қауіпсіздігін сақтауға мүмкіндік берді. Есесіне мұндай квоталар тауар өнді-рушілердің жұмысын тежеуі мүмкін. Сондықтан ауыл шаруашылығы өнімдерін экспортқа сату көлемін шектеу мәселесін қарастырған тұста әр облыстың әлеуетіне қарай шешім қабылдаған әлдеқайда дұрыс болар. Мәселен, біздің аймақта картоп пен сәбіз, оларды сақтайтын көкөніс қоймалары жеткілікті. Жергілікті шаруалардың облыс тұрғындарынан бөлек, өзге өңірлерді де қамтуға қауқары бар. Сондықтан аталмыш өнімдерді экспортқа шығаруға шектеу қойған дұрыс бола қоймас. Себебі бұл Мемлекет басшысының ауыл шаруашылығы тауарлары экспортын 2,5 есеге дейін арттыру тапсырмасына кереғар болады. Ал өңірде аз өсірілетін майлы дақылдарға қатысты осы іспетті квота енгізуге әбден болады. Себебі біздің өңірде күнбағыс көлемі өте аз. Сол себепті дүкен сөрелеріндегі өсімдік майының бағасын тұрақты түрде сақтау қиынға соғады. Егер майлы дақылдарды экспортқа шығаруға шектеу қойылса, жергілікті нарықтағы жағдайды реттеуге мүмкіндік туатын еді.

Александр ТЕРЕНТЬЕВ, «Ақтоғай-Агро» ЖШС басшысы, облыстық мәслихат депутаты:

терентьев.jpg

- Отандық нарықты жергілікті арзан өніммен қамту мәселесін квота енгізу арқылы шешу мүмкін емес. Мұндай шаралар керісінше шаруалардың қолын бөгеп, шығынға батырады. Айталық, осыдан бірнеше жыл бұрын сәбіз экспортына шектеу қойылған тұста 2,5 мың тонна өнімді қоқысқа тастауға тура келді. Себебі оны ішкі нарықтан сатып алушылар болған жоқ. Меніңше, мамыр-маусым айларында картоп, көкөніс бағаларын тұрақты түрде сақтап қалу үшін жергілікті әкімдіктер шаруалармен форвардтық келісімшарт жасап, облыс тұтынушыларының нақты сұранысын белгілеу керек. Сол кезде шаруалардың айналымда қаржысы болады, тұрақтандыру қоры арзан өніммен қамтылып, тұтынушыларға қол- жетімді бағадағы көкөністер ұсынылады. Мәселен, картоптың келісі 200 теңгенің орнына 90 теңгеден сатылады. Сонымен қатар, көкөніс қоймаларын салатын, әсіресе оларға тоңазытқыштар орнатып, өнімді маусым айына дейін сақтай алатын шаруаларға 50 пайыз көлемінде субсидия берген әлдеқайда дұрыс. Бағаның тұрақты сақталуына квота қарағанда осы тетік оң әсер берері анық.

Байболат РАХЫМЖАНОВ, ауыл шаруашылығы саласының ардагері:

рахымжанов.jpg

- Бүгінде мемлекет тарапынан өсімдік шаруашылығына қолдау көп. Арзандатылған жанар-жағармай, субсидия, басқа да жеңілдіктер қарастырылып жатады. Сондықтан шаруалар отандық нарықты сұранысқа сай көлемдегі өніммен қамтуы қажет деп ойлаймын. Ал ол үшін экспортқа квота енгізілгені дұрыс. Себебі кей кездері кәсіпкерлер қойманы картоп, сәбізге толтырудан бұрын қалтасын ойлайды. Яғни, көршілес мемлекеттерге анағұрлым қымбатқа сатқанды жөн санайды. Бұл өз кезегінде ішкі нарықтағы өнім көлемінің азаюына, маусымаралық мерзімде көкөніс бағасының қымбаттауына әсер етуі мүмкін. Әрине, квота мәселесіне қатысты шаруа-лардың айтар уәждері табылады. Десе де, тұрақты сатып алушыны сырттан іздемей-ақ, отандық нарықтағы тұтынушылармен байланыс орнатуға әбден болады. Соңғы уақытта картоп, көкөніске деген сұраныстың артып келе жатқанын ескерсек, шаруаның еңбегі еш кетпесі анық. Алдымен өзімізді, содан кейін өзгені ойлаған дұрыс болар. 

«Алаңды» үйлестірген – Құндыз ҚАБЫЛДЕНОВА.

 


Количество показов: 368

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Жол: Көпір құрылысы қашан аяқталады?
15:30 03.02.2023  466

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  609

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  508

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  453

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  392

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  559

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  665

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  511

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  765

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  597

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  451

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  414

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  454

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  479

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  563

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  930

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  771

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  557

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  577

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  844

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  542

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  962

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  1316

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  1289

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  1255

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  1214

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  1448

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  1240

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  1266

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  1218

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  1309

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  1284

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  1048

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1208

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  1517

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  813

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  1172

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  751

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  750

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  658

11 медаль!
11:05 24.01.2023  1203

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  1068

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  1139

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  1245

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  1412

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  1139

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  1088

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  1228

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  1282

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  1149

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  3398

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2970

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2916

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  3375

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  3422

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  3546

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  3631

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2888

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2941

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  3348