Ұн нарығы: бүгінгі баға қандай?

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

«Әке арманы» орындалған күн
13:03 28.06.2022  88

Жауапкершіліктің жүгі ауыр
13:01 28.06.2022  87

Ширақтық. Шеберлік. Шындық
11:42 28.06.2022  92

Мені шыңдаған басылым...
11:37 28.06.2022  93

Техника тізгіншісі
11:34 28.06.2022  89

Балаларға бақылауды күшейту қажет
11:32 28.06.2022  93

Студенттерге - сапалы баспана
11:30 28.06.2022  87

Әлеуеті зор
11:28 28.06.2022  82

Сот қызметкерлері марапатталды
11:19 28.06.2022  89

«Сіз - тікелей эфирдесіз!»
11:17 28.06.2022  97

Қасіретті арқау еткен қойылым
20:18 24.06.2022  86

Вейп: бұлыңғыр болашақ
20:17 24.06.2022  80

«Пати» билеген заман болды...
20:15 24.06.2022  79

Су аймақтары қалай қорғалады?
20:13 24.06.2022  80

Тәртіп сақшыларына - құрмет
20:12 24.06.2022  85

Бәсекелес бола алмайды
20:05 24.06.2022  92

Ауылға интернет қашан жетеді?
20:03 24.06.2022  171

«Мені әдебиет аспанына көтерген космодром»
16:37 23.06.2022  80

Ортада тағы – орамал тақырыбы
16:30 23.06.2022  77

Бастысы – жауапкершілікті сезіну
16:27 23.06.2022  81

Үлгі болатын үздіктер көп
16:19 23.06.2022  84

Журналистика – жүрек қалауы
16:15 23.06.2022  89

Қан қысымын қалай реттейміз?
15:45 23.06.2022  79

Жобаның игілігін ауылда көруде
15:40 23.06.2022  197

Тозған автобустар қашан жаңарады?
15:30 23.06.2022  77

Жаңа тұрғын үй кімдерге тиесілі?
15:27 23.06.2022  82

Сарсаңға салған «Tik-Tok»
11:47 21.06.2022  74

Екі қолға бір күрек табылады!
11:46 21.06.2022  80

Балалар мүддесі – басты назарда
11:44 21.06.2022  79

Суға жаритын күн бар ма?
11:38 21.06.2022  71

«Ол кезде он үште едік...»
11:35 21.06.2022  80

Табиғатқа жанашырлық керек
11:33 21.06.2022  78

Туристік маусым ашылды
11:29 21.06.2022  81

ERTIS MEDIA FEST - қалалық саябақта!
10:55 21.06.2022  73

Шынығу басы - тынығу!
10:53 21.06.2022  77

«Жасыл ел» іске кірісті
10:50 21.06.2022  116

Уақытпен үндескен ұтады
09:58 21.06.2022  468

Ақши тұрғындары неге алаңдаулы?
09:57 21.06.2022  344

Жазушыға Ньютонның байқампаздығы керек!
10:59 16.06.2022  586

Сарыарқа самалы, 16 маусым, бейсенбі
10:55 16.06.2022  677

Бала денсаулығы - басты назарда
09:10 16.06.2022  526

Ұн нарығы: бүгінгі баға қандай?
09:00 16.06.2022  570

Ардагер есімі ұлықталды
09:00 16.06.2022  537

Жердің аты - бабаның хаты
09:00 16.06.2022  523

Ел руханиятына елеулі үлес қосқан нартұлға
09:00 16.06.2022  590

Этноауылдар құрылады
09:00 16.06.2022  523

Оқушы білімі қандай болмақ?
09:00 16.06.2022  552

Оқушылар музейге тегін барады
09:00 16.06.2022  565

Жапырақтарды «жеп» жатыр
09:00 16.06.2022  517

Егін алқабы – астық қалқаны
09:00 16.06.2022  533

«Ақбілектің» премьерасы өтті
10:43 14.06.2022  649

«Қымызмұрындық» дәстүрі дәріптелді
10:41 14.06.2022  668

Демалыс қалай өтеді?
10:39 14.06.2022  650

Талқылау емес, бағыт беру керек
10:37 14.06.2022  629

Биылғы маусымның жаңашылдығы қандай?
10:33 14.06.2022  665

Көмірінен көңілі ыстық Екібастұз!
10:29 14.06.2022  728

Қамданған қапы қалмайды
10:27 14.06.2022  643

Байдаланың жолы жаңаруда
10:25 14.06.2022  623

Жомарт жандар
10:21 14.06.2022  630

Сарыарқа самалы, 14 маусым, сейсенбі
10:19 14.06.2022  647

Ұн нарығы:  бүгінгі баға қандай? 16.06.2022

Ұн нарығы: бүгінгі баға қандай?

Соңғы бірнеше ай дересінде отандық нарықта бидайдың күрт азаюына әрі қымбаттауына байланысты диірмендерге тықыр таянғаны рас. Ұнға айналдыратын шикізат таппай шарқ ұрған шаруалардың кейбірі жұмысын тоқтатуға мәжбүр болды. Енді біріне бағасы шарықтап тұрған астықты алудан басқа амал қалмады. Мұның барлығы ұнның да қымбаттауына әкеп соқты.

Баға құбылып тұр

Жергілікті ұн тарту орын-дарының өңірде жиналған бидайдың басым бөлігі шекараға кетіп жатқанын айтып, дабыл қаққанына бірнеше айдың жүзі болды. Бұған себеп – көршілес Ресей елінің өз шекарасынан бидайды сыртқа шығаруға шектеу қоюы. Соның салдарынан бұған дейін ресейлік астықты ұнға айналдырып келген павлодарлық кәсіпорындардың басым бөлігі шикізатсыз қалды. Ал жергілікті нарықтағы астықтың бір тоннасының бағасы 110 мың теңгеден бірден 150-160 мың теңгеге дейін өсті. Оның өзінде өңірде жиналған өнімнің дені Ауғанстан, Өзбекстан мен Тәжікстанға жөнелтіледі. Сөйтіп, аймақтағы диірмендердің көпшілігі қазақстандық және ресейлік бидайдан қағылып қалды. Мұндай жайсыздықтың салдары ұн бағасына әсер етпей қоймады. Оған дәлел – сауда сөрелеріндегі өнім бағасының құбылуы.

Павлодар қаласының тұрғыны Төлеу Әбдірахманованың айтуынша, бұған дейін ол жергілікті «Ұлан» фермерлік қожалығы шығаратын «Снежинка», «Белоснежка» ұнының екі келілік қаптамасын 450-470 теңгеге алып келген. Бүгінгі баға 570 теңгеден басталып, 700 теңгеге дейін жетеді.

Ауыл-аудандардағы жағдай-ларды да саралап көрдік. Айталық, Баянауыл ауданында 25 келі ұн 7 мың теңге, 50 келісі 11 500 теңге тұрады. Аққулы ауданындағы кей дүкендерде 50 келілік бір қап ұнның бағасы 12 мың теңгеден асып жығылады.

- Балаларға, немерелеріме ара-тұра жылы-жұмсақ пісіріп бергенді жақсы көремін. Қазақтың ұлттық тағамдарының дені де ұннан жасалады. Ет ассаңыз, қамырын ұннан илейсіз, бауырсақ пен бәліш те ұннан жасалады. Сондықтан қаппен алып қоюға тырысамыз. Сол әлдеқайда тиімді. Әйтпегенде, екі келілік қаптама қымбат әрі тез таусылады. Бірақ соңғы кездері ұнның бағасы қалтаға кәдімгідей салмақ сала бастады. Осыдан бірнеше ай бұрын 25 келілік қапты 4700 теңгеге алсақ, таяуда 7 мың теңгеге алуға тура келді, - дейді Аққулы ауданының тұрғыны Бәтима Шаймарданова.

Өңдеушілердің «өтірігі» ашылды

Біз де облыс орталығындағы бірнеше сауда орнына арнайы барып, бағаларды сүзгіден өткіздік. Атап өтерлігі, дүкен сөрелерінде ұнның сан алуан түрі самсап тұр. Олардың қатарында павлодарлық тауармен қатар, Ресейден жеткізілген өнімдер де бар. Бір қызығы, көршілес мемлекет тұтынушыларға ұсынып отырған ұнның байытылған түрінің өзі «Қазақстанда жасалған» таңбасы бар тауардан айтарлықтай арзан.

Салыстырмалы түрде айтар болсақ, павлодарлық «Снежинка» ұнының бес келісі 1464 теңге, Нұр-Сұлтан қаласында дайындалған «Цесна» 1930 теңге, ал Ресейдің «MAKFA» компаниясынан шығарылған ұнның бес келісі 1675 теңге тұрады.

Оның себебін «Пахомовский» сауда белгісімен ұн және ұн өнімдерін дайындайтын «Группа Интер» ЖШС басшысы Сергей Рабков былай түсіндіреді:

- Ведомствоаралық комиссия 15 сәуір мен 15 маусым аралығында елден шығарылатын астық пен ұнға қатысты квота белгіледі. Соған сәйкес, шекарадан шығарылатын бидай көлемі 1 млн тоннадан аспауы тиіс. Күні кеше бұл шектеудің мерзімі аяқталды. Ол күшіне енген тұста да жағдайды реттеуге айтарлықтай әсер ете қойған жоқ. Себебі бидай экспорттау тоқтаған жоқ. Сәйкесінше, жергілікті нарықтағы шикізат көлемі азайды. Бұл ретте ресейлік тарап өз елінен бидай сатуға тыйым салғанмен, дайын өнімді шетел нарығына жөнелтуге қатысты ешқандай шектеу қойған жоқ. Сондықтан көршілес мемлекетте дайындалған ұн біздің дүкендерден ойып тұрып орын алды. Нәтижесінде ресейде жеткілікті көлемдегі әрі арзан бидайдан өндірілген ұнның бағасы қымбат астықты тарту арқылы жасалған қазақстандық ұнның бағасынан әлдеқайда төмен болып шықты, - дейді ол.

Күні кеше бидайдан ұн алатын кей кәсіпкерлердің де былығының беті ашылды. Еліміздің астық одағы бірқатар өңдеу кәсіпорындары ұнды жергілікті халыққа қымбатқа, ал шетелге арзанға сатып келгені туралы мәлімдеме жасады. Айталық, былтыр өзіміздегі сауда орындарына ұнның бір тоннасын 428 АҚШ долларына сатса, Түркіменстан, Тәжікстан және Өзбекстан елдеріне ұнның бірінші сұрпының тоннасы 357 АҚШ долларына экспортталған. Яғни, айырмашылық - 71 доллар. Теңгеге шақсақ, бұл - 30 мың теңге. Дегенмен, астықты өңдеушілердің мұндай әрекетке не себепті барғаны әзірше белгісіз.

Сұраныстан артық дайындайды

Жалпы, облыстың сұранысын саралайтын болсақ, бір жылда Павлодар өңірінің азаматтары 56,3 мың тонна ұнды алады екен. Облыстық ауыл шаруашылығы басқармасы ұсынған ақпаратқа сенсек, былтыр өңірдегі 10-нан астам диірмен 91,7 мың тонна дайын өнім шығарып, аймақ тұтынушыларының сұранысынан шамамен екі есеге асып түсті. Осы жылдың алғашқы төрт айының өзінде сұраныс 18,7 мың тонна болған тұста ұн тарту орындары 51,5 мың тоннасын шығарды. Сондықтан басқарма өкілдері «Облыста ұннан тапшылық болмауы тиіс» деп топшылайды.

«Павлодар» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы да алаңдауға негіз жоқ екенін алға тартып отыр. Өйткені, 13 маусымдағы жағдай бойынша тұрақтандыру қорында 1687 тонна бірінші сұрыпты ұн бар. Әлеуметтік тауарлар санатына жататын ұнның бұл түрі «Жандос КZ» кәсіпорнында дайындалады. Кейін қордың серіктес дүкендеріне келісі 141 теңгеден жеткізіледі. Сатушылар оған ары кеткенде 10 пайыз үстемеақы қосуы қажет. Атап өтерлігі, баға саясатына жауапты органдар сауда орындарындағы бірінші сұрыпты ұнның бағасын ғана бақылайды.

Осы орайда бағаға қатысты статистикалық деректерге зер салып өтсек. Біздің елде бір жыл аралығында ұн бірден 23 пайызға қымбаттады. Тек сәуір айының өзінде бір келі өнімнің бағасы 7,5 пайызға өсті. Сөйтіп, жоғары сұрыпты ұнның бағасы 301 теңгеге, бірінші сұрыпты түрі 200 теңгеге дейін жетті.

energyprom.kz сайтының мәліметінше, ең қымбат жоғары сұрыпты ұн Нұр-Сұлтан қаласында сатылады. Мұндағы орташа баға – 369 теңге. Ал ең арзаны – біздің өңірде. Мамандардың саралауы бойынша, Павлодар облысындағы жоғары сұрыпты ұнның бір келісі орта есеппен 205 теңге тұрады. Өнімнің бұл түрінің бағасы сәуір айынан бері өзгеріссіз тұр. Ал бірінші сұрыпты бидайдан дайындалған ұнның бір келісі сәуірде 165 теңге, мамырда 167 теңге болды.

 

Құндыз ҚАБЫЛДЕНОВА.

   


Количество показов: 524

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

«Әке арманы» орындалған күн
13:03 28.06.2022  88

Жауапкершіліктің жүгі ауыр
13:01 28.06.2022  87

Ширақтық. Шеберлік. Шындық
11:42 28.06.2022  92

Мені шыңдаған басылым...
11:37 28.06.2022  93

Техника тізгіншісі
11:34 28.06.2022  89

Балаларға бақылауды күшейту қажет
11:32 28.06.2022  93

Студенттерге - сапалы баспана
11:30 28.06.2022  87

Әлеуеті зор
11:28 28.06.2022  82

Сот қызметкерлері марапатталды
11:19 28.06.2022  89

«Сіз - тікелей эфирдесіз!»
11:17 28.06.2022  97

Қасіретті арқау еткен қойылым
20:18 24.06.2022  86

Вейп: бұлыңғыр болашақ
20:17 24.06.2022  80

«Пати» билеген заман болды...
20:15 24.06.2022  79

Су аймақтары қалай қорғалады?
20:13 24.06.2022  80

Тәртіп сақшыларына - құрмет
20:12 24.06.2022  85

Бәсекелес бола алмайды
20:05 24.06.2022  92

Ауылға интернет қашан жетеді?
20:03 24.06.2022  171

«Мені әдебиет аспанына көтерген космодром»
16:37 23.06.2022  80

Ортада тағы – орамал тақырыбы
16:30 23.06.2022  77

Бастысы – жауапкершілікті сезіну
16:27 23.06.2022  81

Үлгі болатын үздіктер көп
16:19 23.06.2022  84

Журналистика – жүрек қалауы
16:15 23.06.2022  89

Қан қысымын қалай реттейміз?
15:45 23.06.2022  79

Жобаның игілігін ауылда көруде
15:40 23.06.2022  197

Тозған автобустар қашан жаңарады?
15:30 23.06.2022  77

Жаңа тұрғын үй кімдерге тиесілі?
15:27 23.06.2022  82

Сарсаңға салған «Tik-Tok»
11:47 21.06.2022  74

Екі қолға бір күрек табылады!
11:46 21.06.2022  80

Балалар мүддесі – басты назарда
11:44 21.06.2022  79

Суға жаритын күн бар ма?
11:38 21.06.2022  71

«Ол кезде он үште едік...»
11:35 21.06.2022  80

Табиғатқа жанашырлық керек
11:33 21.06.2022  78

Туристік маусым ашылды
11:29 21.06.2022  81

ERTIS MEDIA FEST - қалалық саябақта!
10:55 21.06.2022  73

Шынығу басы - тынығу!
10:53 21.06.2022  77

«Жасыл ел» іске кірісті
10:50 21.06.2022  116

Уақытпен үндескен ұтады
09:58 21.06.2022  468

Ақши тұрғындары неге алаңдаулы?
09:57 21.06.2022  344

Жазушыға Ньютонның байқампаздығы керек!
10:59 16.06.2022  586

Сарыарқа самалы, 16 маусым, бейсенбі
10:55 16.06.2022  677

Бала денсаулығы - басты назарда
09:10 16.06.2022  526

Ұн нарығы: бүгінгі баға қандай?
09:00 16.06.2022  571

Ардагер есімі ұлықталды
09:00 16.06.2022  537

Жердің аты - бабаның хаты
09:00 16.06.2022  523

Ел руханиятына елеулі үлес қосқан нартұлға
09:00 16.06.2022  590

Этноауылдар құрылады
09:00 16.06.2022  523

Оқушы білімі қандай болмақ?
09:00 16.06.2022  552

Оқушылар музейге тегін барады
09:00 16.06.2022  565

Жапырақтарды «жеп» жатыр
09:00 16.06.2022  517

Егін алқабы – астық қалқаны
09:00 16.06.2022  533

«Ақбілектің» премьерасы өтті
10:43 14.06.2022  649

«Қымызмұрындық» дәстүрі дәріптелді
10:41 14.06.2022  668

Демалыс қалай өтеді?
10:39 14.06.2022  650

Талқылау емес, бағыт беру керек
10:37 14.06.2022  629

Биылғы маусымның жаңашылдығы қандай?
10:33 14.06.2022  665

Көмірінен көңілі ыстық Екібастұз!
10:29 14.06.2022  728

Қамданған қапы қалмайды
10:27 14.06.2022  643

Байдаланың жолы жаңаруда
10:25 14.06.2022  623

Жомарт жандар
10:21 14.06.2022  630

Сарыарқа самалы, 14 маусым, сейсенбі
10:19 14.06.2022  647