Өнегесімен елге сыйлы

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Жол: Көпір құрылысы қашан аяқталады?
15:30 03.02.2023  471

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  617

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  516

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  457

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  396

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  568

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  672

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  516

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  772

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  602

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  458

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  418

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  458

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  487

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  567

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  938

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  778

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  561

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  583

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  852

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  546

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  968

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  1322

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  1295

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  1261

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  1218

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  1454

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  1246

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  1272

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  1224

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  1315

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  1291

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  1051

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1212

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  1524

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  816

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  1179

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  757

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  754

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  662

11 медаль!
11:05 24.01.2023  1209

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  1074

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  1147

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  1251

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  1419

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  1146

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  1094

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  1234

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  1290

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  1156

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  3404

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2974

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2919

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  3381

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  3428

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  3552

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  3637

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2891

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2944

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  3355

Өнегесімен елге сыйлы 23.09.2021

Өнегесімен елге сыйлы

Бар ғұмырын ұрпақ тәрбиесіне арнап, шәкірттерге сапалы білім берген ұлағатты ұстаздардың бірі – Нескен Мәлікова. Ол Баянауыл ауданына қарасты Теңдік ауылының Қ.Сәтбаев атындағы орта мектепте 40 жылдан астам қызмет еткен болса, оның 38 жылын оқу ісінің меңгерушісі болып өткізген. Алған білімін туған ауылына арнаған өнегелі ұстаздың Қазақ КСР-не еңбегі сіңген мұғалімі, «Еңбек ардагері» медалінің иегері, Баянауыл ауданының Құрметті азаматы және облыстық «Saryarqa samaly» газетінің Құрметті авторы сынды атақтары бар. Ұлағатты ұстазды әңгімеге тартып, өскен ортасы, қызмет еткен ұжымы және білім беру жүйесіндегі сол тұстағы ерекшеліктері туралы сұхбаттасқан едік.

- Нескен Мәлікқызы, сіздің білім саласына сіңірген еңбегіңізді ел біледі. Шәкірттеріңіз де сіздей ұлағатты ұстаздан білім алғанын мақтанышпен еске алады. Мұндай алғысқа кенелуіңіздің бір сыры бала күннен бойыңызға сіңген ұлттық тәрбие мен үлкендердің ақыл-кеңесінің әсері болар. Әңгімемізді өзіңіздің балалық шағыңыздан бастасақ...

- Мен 1949 жылы 16 маусымда Баянауыл ауданы Теңдік (қазіргі Мұса Шорман) ауылында дүниеге келдім. Ата-анамыз орта шаруалы адамдар болды. Менің бар ғұмырым Ащы су өзенінің бойында, Ақкелін тауының баурайында өтті, қазір де сондамын. Бала кезімізде өз қатарластарымызбен бірге Ақкелін тауы етегіндегі ескі орындарда ойнаушы едік. Кілең қыз балалар жиналып, сол жерде отыратын Зайыр атаның қызы Айшаға келетінбіз. Содан ескі зерлі кеселердің сынығы мен көне шәугімдерді және тана түймелерді жинап ойыншық қылатынбыз. Бірде сол ойыншықтарды жинап үйге әкелдім. Анам ескі заттарға қарап отырып, көзіне жас алып: «Мырза атамыздың шаңырағынан қалған дүниелер ғой» деп күрсінді. Жылдар өте келе біздің ойнап жүргеніміз мемлекет және қоғам қайраткері, әйгілі ағартушы Мұса Шормановтар әулетінің үйінің орны екенін білдік.

Жасымнан ауылдың көнекөз қарияларының әңгімесін естіп, олардың өнегесін бойыма сіңіріп өстім. Ол кездегі адамдардың бір-біріне деген жанашырлығы ерекше болды. Жоқшылық уақытында да біріне-бірі қарайласып жүретін. Мысалы, бір жерге жолаушылап барып келсе, әкелген базарлығын сәлемдесуге келген қонақтардың бәріне бөліп беруші еді. Әкеміз 1957 жылы Мәскеуде өткен халық шаруашылығы жетістіктерінің көрмесіне қатысып келді. Сол жақтан алып келген «Ақтамақ» атты кірпіш шайы мен шақпақ қанттарды анамның барлық көрші-қолаңдарға базарлық ретінде бөліп бергені есімде. Міне, біздің бабаларымыз Пайғамбарымыздың: «Көршісі аш бола тұра тоқ жүрген адам бізден емес» деген өсиетін саналарына сіңіріп өскенін байқаймыз. Өздерінің бала-шағасы бола тұра қазанындағы асын біреудің табағына салу – адамдықтың ең жоғарғы үлгісі дер едім.

- Мектепте қандай ұстаздардан білім алдыңыз?

- 1956 жылы Теңдік жеті жылдық мектебінің 1-ші сыныбына оқуға бардым. 1966 жылы С.Торайғыров (қазіргі Ш.Айманов) мектебін тәмамдадым. Одан кейін Е.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінің тарих бөлімін сырттай оқып бітіріп, еңбекке араластым. Алғашқы ұстазым Қазақ КСР-нің еңбегі сіңірген мұғалімі, білім беру ісінің үздігі Шайхы Әбілдин есімді адам болды. Ол кісі 1-ден 4-сыныпқа дейін оқытты. Міне, мектеп табалдырығын аттаған сәттен осындай білікті ұстаздың тәлімін алу – менің тағдырыма жазылған үлкен сый деп білемін. Одан кейін 10-11-сыныптарда білім берген Бәкеш Ақкөлова сынды мұғалімдерге еліктеп, болашағымды білім саласымен байланыстырғым келді, осы ұстаздардың берген ұлағатты тәрбиесінің әсерімен мұғалім болуды армандадым.

- Сіз бір сөзіңізде бала кезіңізде қазақтың көрнекті ғалымы Қаныш Сәтбаевпен жүздескеніңізді айтқан едіңіз. Осы оқиғаны еске түсірсеңіз...

- 1959 жылы ауыл шетіндегі Әкімтай Жемінов атаның үйінің жанына киіз үй тігілді. Ол кісі Қаныш Сәтбаевтың туысы болып келеді. Барлық балалар жиналып киіз үйді айнала жүгіріп ойнап жүрдік. Сондай-ақ, сол жерден алғаш рет машина көрдік. Көгілдір түсті «Волга» көлігі келіпті. Ауыл адамдары киіз үй сыртында ас пісіріп, абыр-сабыр күйде жүрді. Біз болсақ, иісі мұрнымызды жарған бауырсаққа көз салып, шуласып жүрдік. Бірде иығына ақ орамал асып, қолында жез леген мен шәугім ұстаған бір адам шығып, бізді сапқа тұрғыза бастады. Шамасы 10-15 шақты баламыз. Сонымен бәрімізді қаздай тізілтіп үйге кіргізді. Төрдің басында үстінде ақ жейдесі мен ақ шалбары, басында ақ шляпасы бар ірі денелі адам отыр екен. Одан төмен ауыл ақсақалдары жайғасқан. Үйде әйел адам болған жоқ. Балаларды бір-бірден үлкен кісінің алдына апарды. Ол кісі алдына барған балаларды «бұл кімнің баласы» деп сұрайды, үлкендер жауап береді. Үлкен кісі барлығымыздың маңдайымыздан иіскеді. Ал сыртқа шыққан соң апайларымыз бір-бір бауырсақ ұстатып, енді бұл жерден алыс кетіңдер деп ескертті. Есейе келе білдік, әлгі маңдайымыздан иіскеген алып адам – жерлесіміз Қаныш Имантайұлы екен. 1964 жылдың қыс айы. Біз 8-сыныпта оқимыз. Оқу ісінің меңгерушісі Сәкина Мұқашқызы балаларды аяқ астынан линейкаға тұрғызып, Қаныш атамыздың дүниеден өткені жөнінде қазалы хабарды жеткізді.

- Сіз мектепте Тәуелсіздікке дейін және одан кейінгі кезеңде де жұмыс істедіңіз. Бүгінгі білім беру жүйесін бұрынғымен салыстырғанда көңіліңіз тола ма?

- Біздің оқушы кезімізде мектеп мұғалімдерінің сабақ беру жүйесінде көңілге қонымды тұстар көп еді. Мұғалімдердің оқушы мен ата-анаға қоятын талабы өте қатаң болатын. Мұғалім еңбегін қоғам жоғары бағалады. Ол кездегі үлкендер балаларын мұғалімге «Еті сенікі, сүйегі менікі» деген қағидамен тапсырады. Оқушы кезімізде ұстаз алдындағы жауапкершілікті сыйластықпен һәм қорқынышпен қабылдайтынбыз. Кітапқұмарлық әр баладан байқалатын. Мұғалімдердің сабақ беретін боры мен тақтасы оқушының болашағына бағдар беретін ақ жол іспетті еді. Ал қазір заманның ағымымен бірге білім беру әдістемелері де түбегейлі өзгерді. Қатарынан қалғысы келмеген балалар ұялы телефон мен интернет желісіне тәуелді болып барады. Осылайша, ұрпақтың болашағын бұлыңғырлатып алдық па деген ой мазалайды. Мұғалім мен шәкірт, ата-ана мен мен мұғалім арасындағы байланыс түбегейлі өзгерген. Оқушылар кітап оқып, газет-журнал ақтарудың орнына желідегі жеңіл жаңалықтарға жүгінеді. Бір сөзбен айтқанда, көз майын тауысып оқуды, уақыттарын жұмсап ізденуді құп көрмейді. Сонымен қатар, мұғалім мен оқушы арасында ауызекі байланыс та азайғанын аңғарамыз. Бірақ, жаңашылдықтар мен өзгерістердің бәрін бірдей жоққа шығаруға болмайды. Әрине, заманға сай өз білімдерін ғылыммен ұштастыру арқылы болашаққа ұмтылған білімді жастар бар.

- Мысалы, қазір мұғалім алдындағы балаға сабақ оқымағаны үшін дауыс көтеріп ұрсуға және төмен баға қоюға құқығы жоқ. Мұндай жүйеге не дер едіңіз?

- Иә, қазір мұғалімдер оқушыларға өздерінің нақты талабын қоя алмайды. Білімді төмен бағалау үрдісі жойылды. Бұрын оқу үлгерімі төмен оқушы сыныпта қалатын да, түсінбеген сабағын келесі жылы қайта оқитын. Қазір барлығы біркелкі бағалау үрдісі қалыптасты. Бұл жүйенің жақсы тұсы да бар шығар. Дегенмен, білім беру саласындағы кейбір жаңа үрдістерден қарағанда ескі әдістемелер тиімдірек көрінеді. Әрине, өзгеріс керек. Бірақ, басты құндылықтарымыз құрбан болмауы керек.

- Сіз қызмет істеген мектептен түлеп ұшқан түлектер арасынан үлкен тұлғалар шықты. Мықты идеологтар, ақын-жазушылар, ұлағатты ұстаздар тәрбиеледіңіздер. Мұның сыры не?

- Мұның әртүрлі сыры бар. Атап айтар болсақ, Мұса Шорман ауылындағы Қ.Сәтбаев орта мектебі ұжымының 90 пайызы – өзіміздің түлектеріміз. Ал мектеп бітірушілердің 80 пайызы жоғары оқу орнына түседі. Міне, түлектеріміздің көбі жоғары оқу орындарына түсіп, оны бітіргеннен кейін өзімізге оралады. Яғни, ежелден қалыптасқан сапа бар деген сөз. Мен өзім тәрбиелеген шәкірттермен мақтанамын. Олардың қатарында химия ғылымдарының докторы, профессор, ҚР Парламенті Сенатының депутаты Алтынбек Нухұлы, генерал-майор Марат Ахметжанов, ағылшын-француз тілдері оқулығын құрастырушысы Гүлбарам Садықова, медицина ғылымдарының докторы Айгүл Досова, тарих ғылымдарының кандидаты, доцент Зәуреш Елешова, тарих ғылымдарының кандидаты Бүркіт Нұрмағанбетов, филология ғылымының кандидаты Роза Айтжанова, ақын, журналист Асыл Әбішевтер бар. Міне, ел алдында жүрген осы азаматтарға қарап, ұстаздыққа арнаған қырық жылымның бос өтпегенін аңғарамын.

- Әңгімеңізге рахмет. Әрдайым шәкірттеріңіз арқылы мәртебеңіз үстем болып, жасай беріңіз!


Сұхбаттасқан - Тілеуберді САХАБА.


Количество показов: 656

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Жол: Көпір құрылысы қашан аяқталады?
15:30 03.02.2023  471

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  617

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  516

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  457

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  396

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  568

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  672

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  516

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  772

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  602

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  458

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  418

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  458

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  487

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  567

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  938

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  778

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  561

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  583

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  852

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  546

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  968

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  1322

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  1295

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  1261

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  1218

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  1454

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  1246

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  1272

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  1224

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  1315

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  1291

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  1051

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1212

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  1524

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  816

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  1179

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  757

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  754

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  662

11 медаль!
11:05 24.01.2023  1209

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  1074

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  1147

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  1251

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  1419

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  1146

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  1094

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  1234

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  1290

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  1156

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  3404

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2974

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2919

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  3381

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  3428

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  3552

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  3637

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2891

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2944

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  3355