Орман – оттегің!

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  314

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  283

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  297

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  352

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  401

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  232

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  262

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  218

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  269

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  261

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  292

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  616

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  473

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  494

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  236

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  238

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  444

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  353

11 медаль!
11:05 24.01.2023  285

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  315

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  305

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  301

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  483

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  359

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  267

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  285

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  296

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  325

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2764

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2663

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2640

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2680

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2598

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2626

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2744

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2603

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2578

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2657

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2614

Азық-түлік қорын молайту - міндет
09:33 21.11.2022  2699

Өнерлінің өрісі кең
09:31 21.11.2022  2711

Жолдар қысқа дайын ба?
09:24 21.11.2022  2682

Сарыарқа самалы, 19 қараша, сенбі
09:16 21.11.2022  2867

Келешекке дауыс берейік!
17:08 17.11.2022  2759

Сенімім зор
17:06 17.11.2022  2831

Борышымызды сезінейік!
17:02 17.11.2022  2732

Еңбек иелеріне - лайықты марапат
08:39 17.11.2022  2854

Дауыс берушілерге - қолайлы жағдай
08:37 17.11.2022  2975

Белсенділік байқатуда
08:36 17.11.2022  2625

Төрткіл дүние көз тіккен Катар
08:34 17.11.2022  2792

Мақсат - ақпаратты жеткізудің үздік тәсілдерін іздеу
08:31 17.11.2022  2849

Жүйріктен жүйрік озар...
08:29 17.11.2022  2623

Сарыарқа самалы, 17 қараша, бейсенбі
08:16 17.11.2022  2783

Учаскелер дайын
19:46 16.11.2022  2660

Кәсіпкерлерді қолдау – негізгі қызмет
10:57 15.11.2022  2963

Таңдау жасар сәт таяды
09:28 15.11.2022  2856

Берешекті төлеу - бәріне міндет
09:25 15.11.2022  2855

Балық өсіруге мән берілуде
09:23 15.11.2022  2882

«Күй & джаз» үндесті
09:21 15.11.2022  2893

«Велошабандоз» медбике
09:20 15.11.2022  3108

Орман – оттегің! 04.03.2021

Орман – оттегің!

Жаңа экологиялық кодекстегі маңызды бағыттардың бірі – жасыл желекті қорғау, ағаштардың санын арттыру болып табылады. Бұл іске кәсіпорындармен қатар, әрбір қазақстандық белсенді атсалысуы керек. Осылайша, «Адам мен табиғат егіз» деген ұғым іс жүзінде көрініс табуы тиіс.

Орман алқабы ұлғаяды

Статистикалық деректерге сүйенсек, бүгінде мемлекеттік орман қорының жалпы ауданы 30058,1 гектарды құрайды. Яғни, республика аумағының 11 пайызын алып жатыр. Ел Президенті өз Жолдауында ел аумағында 2 млрд ағаш егу керек екенін айтқан болатын. Бұл ретте, экологтар шетелден ағаш көшеттерін әкеліп, арнайы мамандардың көмегімен біздің аумаққа жерсіндіріп, табиғатқа бейімдеу керектігін алға тартуда.
Белгілі болғандай еліміздегі жеке орман қорының ауданы 996 гектар, бірақ онда әзірге ағаштармен қамтылған жерлер жоқ. Мемлекеттік орман қорының басым бөлігі, атап айтқанда 74,7 пайызы облыс әкімдіктерінің қарамағында. Соңғы екі жылда мемлекеттік орман қорының ауданы 2000 гектарға артқанын атап өтуіміз керек.
Ормандардың 49 пайызын сексеуілді ормандар құрайды. Шөлді және шөлейт аймақтарда орналасқан сексеуіл үлесі – 23,6 пайыз. Құнды қылқан жапырақты ағаштар 13,6 пайызға, жапырақты ағаштар 12 пайызға тең. Олар оңтүстік және шығыстағы таулардың, солтүстік және орталық шағын адырлардың баурайларында, Ертіс өңірінің құмды ленталарында, өзендердің гидроморфты алқаптарында және шатқалдарда орналасқан.
Орман шаруашылығында стандарт деген ұғым бар. Мысалы, елді мекендерде көгалдандыру құрылыс нормаларына сәйкес жүргізіледі. Осы сияқты орман дақылдарына, ағаштар мен бұталардың тұқымына арналған стандарттар, тұрғындар саны 1 млн. адамға дейінгі қалалардың жасыл аймақтарының құрамы мен мөлшерін белгілейтін басқа да стандарттар бар. Алайда орман шаруашылығы саласындағы стандарттар қайта қарауды қажет етеді. 
- Қолданыстағы стандарттар Кеңес заманында қабылданып, ескірген. Климаттың өзгеруіне оң әсер ететін жасыл желек екенін бәріміз білеміз. Сонымен қатар орманның ағынды сулар мен жерасты суларының деңгейін реттеп, өрістерді жел эрозиясынан сақтауда маңызы зор екенін атап өтуіміз керек. Қазіргі мақсаты – республиканың орманды жерлерін 2030 жылға қарай 4,8 пайыздан 5 пайызға дейін ұлғайту. Аталған мақсатқа қол жеткізу үшін ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі облыстардың әкімдіктерімен бірлесіп орман аумағын ұлғайтудың Қадамдық жоспарын іске асырып жатыр. Орман дақылдары іс-шараларын отырғызу материалымен қамтамасыз ету үшін мемлекеттік орман иеленушілердің жерлерінде жалпы алаңы 4238 гектар 155 тұрақты орман тәлімбақтары құрылды. Республика бойынша жыл сайынғы отырғызу материалын өндіру көлемі 160 млн. данадан асады. Республикалық маңызы бар қалалар мен Қазақстанның облыс орталықтарының айналасында жасыл аймақтар құруға ерекше көңіл бөлінеді. Қазіргі уақытта Қазақстанның елді мекендерінің айналасындағы жасыл аймақтар ауданы 174,3 мың гектарды құрап отыр, - дейді ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрі Мағзұм Мырзағалиев.

Жол картасы іске қосылды

Жаңа кодекс бір бөлек, Павлодар облысында экологиялық ахуалды жақсарту мақсатында арнайы жол картасы қолға алынғаны белгілі. Бұған сәйкес, 2021-2025 жылдар аралығында облыстың орман қоры 50 миллионан астам қарағаймен толығуы тиіс. Облыстық жер қойнауын пайдалану, қоршаған орта және су ресурстары басқармасы басшысының орынбасары Әйгерім Қабылтаеваның айтуынша, жыл сайын 110 гектар орман алқабына ағаш отырғызу жоспарланған. Ағаш отырғызу ісіне ірі кәсіпорындар да белсенді атсалысуға ниетті. 
Мәселен, «Қазақстан алюминий зауыты» АҚ-ы басшылығы қоршаған ортаны қорғау бойынша экологиялық жобаны қолға алыпты. Оның ішінде ағаш отырғызу ісі де бар. Белгілі болғандай, 2020-2030 жылдар аралығында бұл бағытқа 66 миллиард теңге қаражат бағытталып, зиянды қалдықтардың көрсеткіші 70 пайызға азаймақ. 

Қандай мәселе бар?

Өңірімізде экологиялық мәселелерді шешуге белсенділік танытып жүрген қоғамдық бірлестіктер аз емес. Солардың бірі – «Эком». Бірлестік төрағасы Светлана Могилюк ағаш отырғызу шараларына көңілі толмайтынын айтады.
- Бізде жаңа нысан салыну керек болса, жасыл желекті құртуға құмар. Асып-тасып жатса түсінер едім. Бірақ, өңірімізде жасыл желек бойынша бекітілген норма 1,5 есе төмен. Яғни, ағаштар көптеп салыну керек. Бұл іске жауаптылар «бос жер жоқ» деп ақталады, - дейді С.Могилюк.
«Берегиня-Био» қоғамдық қорының сарапшысы Татьяна Пономареваның айтуынша, ағаштарды отырғызу керек екен деп кез келген жерді қазудың қажеттілігі шамалы.
- Ағаш отырғызу акцияларын ұната қоймаймын. Ондай кезде ағаштар ретсіз отырғызылып, кейде құнарсыз жерлер таңдалады. Бір қызығы, акциядан кейін ағаштарды күтіп-ұстау мәселесі ұмыт қалады. Салдарынан жартысынан көбі тамыр жаймайды. Қазіргі кезде жаңадан ағаш отырғызудан бұрын, қолдағы барды қалай сақтап қаламыз деген проблемаға бас ауыртуымыз керек, - дейді Т.Пономарева.
Экологтардың айтуынша, жыл сайын барлық облыстарда жасыл желекті отырғызу үшін қомақты қаражат бөлінеді. Статистикаларға қарасаң, еліміз «орманды мемлекетке» айналуы тиіс. Ал іс жүзінде бәрі басқаша, дейді экологтар.

Светлана Могилюк облыс орталығындағы ағаштардың басым бөлігі «кәрі» екенін айтады.
- Былтыр майысқан ағаштарды көп кездестірдім. Пайымдауымша, қыстыгүні қар тазалайтын техникалар зақым келтірген. Өкініштісі сол, бұл іске жауапкершілікті ешкім мойнына алған жоқ. Жалпы, бізде ағашты отырғызу, суару, кесу ісіне атүсті қарайтындар мекемелер аз емес. Мәселен, былтыр қатты ыстықта саябақтағы жасыл желек құрғап қалды. Ешқандай бақылау болған жоқ. Кейде билік өкілдері ағаштың пайдасын ұмытып кететін сияқты көрінеді маған. Жасыл желек - ірі кәсіпорындардан шыққан улы заттардан, пеш жағып жылыту және автокөлік түтіндеріне тосқауыл. Ал қайың, терек, үйеңкі және қарағаш микроклиматтың ылғалдыдығын сақтайды, - дейді С.Могилюк.
Қалалық тұрғын үй–коммуналдық шаруа-шылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің мәліметінше, былтыр облыс орталығында 921 түп ағаш пен бұта отырғызылған. Отырғызу орындары Павлодар қаласының коммуналдық желілерімен келісілген. 
Қорыта айтсақ, орман шаруашы-лықтарындағы орман қорларын толықтырып, жаңа көшеттер отырғызу, халық көп шоғырланған елді мекендер аумақтарын жасыл белдеуге айналдырып ағаш егу, автожол, теміржол бойларында қорғаныш талдарды өсіру - бүгінгі күннің басты талабы. Жаңадан қабылданған экологиялық кодекстің көздегені де сол. Ендеше, іске сәт!

Бетті әзірлеген – Оралхан ҚОЖАНОВ.


Количество показов: 467

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  314

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  283

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  297

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  352

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  401

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  232

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  262

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  218

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  269

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  261

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  292

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  616

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  473

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  494

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  236

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  238

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  444

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  353

11 медаль!
11:05 24.01.2023  285

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  315

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  305

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  301

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  483

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  359

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  267

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  285

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  296

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  325

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2764

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2663

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2640

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2680

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2598

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2626

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2744

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2603

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2578

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2657

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2614

Азық-түлік қорын молайту - міндет
09:33 21.11.2022  2699

Өнерлінің өрісі кең
09:31 21.11.2022  2711

Жолдар қысқа дайын ба?
09:24 21.11.2022  2682

Сарыарқа самалы, 19 қараша, сенбі
09:16 21.11.2022  2867

Келешекке дауыс берейік!
17:08 17.11.2022  2759

Сенімім зор
17:06 17.11.2022  2831

Борышымызды сезінейік!
17:02 17.11.2022  2732

Еңбек иелеріне - лайықты марапат
08:39 17.11.2022  2854

Дауыс берушілерге - қолайлы жағдай
08:37 17.11.2022  2975

Белсенділік байқатуда
08:36 17.11.2022  2625

Төрткіл дүние көз тіккен Катар
08:34 17.11.2022  2792

Мақсат - ақпаратты жеткізудің үздік тәсілдерін іздеу
08:31 17.11.2022  2849

Жүйріктен жүйрік озар...
08:29 17.11.2022  2623

Сарыарқа самалы, 17 қараша, бейсенбі
08:16 17.11.2022  2783

Учаскелер дайын
19:46 16.11.2022  2660

Кәсіпкерлерді қолдау – негізгі қызмет
10:57 15.11.2022  2963

Таңдау жасар сәт таяды
09:28 15.11.2022  2856

Берешекті төлеу - бәріне міндет
09:25 15.11.2022  2855

Балық өсіруге мән берілуде
09:23 15.11.2022  2882

«Күй & джаз» үндесті
09:21 15.11.2022  2893

«Велошабандоз» медбике
09:20 15.11.2022  3108