«Пати» билеген заман болды...

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Жас таланттар шоғырланды
10:36 16.08.2022  99

Арнайы аймақта - ауқымды жобалар
10:34 16.08.2022  94

Абай жолын ұлықтаған академик
10:30 16.08.2022  101

Ақ желеңділер тапшы
10:26 16.08.2022  127

Көмір бағасы қолжетімді
10:25 16.08.2022  93

Қала жолдары қарқынды жөнделуде
10:23 16.08.2022  98

Әдепсіз әншілер сахнадан шеттетіле ме?
10:21 16.08.2022  95

Сарыарқа самалы, 16 тамыз, сейсенбі
10:20 16.08.2022  106

Кәсіптік білімнің болашағы зор
09:09 13.08.2022  207

Киелі өнердің майталманы
09:05 13.08.2022  229

Қатерлі ісік азаймай тұр
08:59 13.08.2022  254

Абай тағылымы
08:58 13.08.2022  211

Сараланған тариф енгізіледі
08:56 13.08.2022  199

Сарыарқа самалы, 13 тамыз, сенбі
08:53 13.08.2022  223

Жаңа оқу жылына әзірлік
08:02 13.08.2022  243

Құрылысшы - мәртебелі мамандық
08:01 12.08.2022  248

Әр сөзі - тұнған шежіре
10:09 11.08.2022  305

Аспан перзенті
10:07 11.08.2022  300

«Өкпеұлы Кәрімтайдың ғибратты ғұмыры»
10:05 11.08.2022  309

Абай күні аталып өтті
10:04 11.08.2022  331

«Завод» сериалы түсірілуде
10:01 11.08.2022  305

Ауладағы қуаныш
09:58 11.08.2022  295

Білім. Еңбекқорлық. Өзгеше ойлау
09:56 11.08.2022  324

Энергетикалық сусынға тыйым салу қажет пе?
09:52 11.08.2022  323

«Мектепке жол» қалай өтуде?
09:49 11.08.2022  303

Техника жаңартуға таптырмас мүмкіндік
09:43 11.08.2022  342

Шаруалар шабындыққа шалғы салды
09:40 11.08.2022  328

Абай сөзі - әдебиет өлшемі
10:24 09.08.2022  418

Білікті мамандар тапшы
10:21 09.08.2022  404

Бір жабылып, бір ашылған «Әлем»
10:20 09.08.2022  400

Баспана – басты байлық
10:18 09.08.2022  393

«Бейсен және Болмыс»
10:14 09.08.2022  416

Екеудің көрмесі
10:11 09.08.2022  397

Мектеп жәрмеңкесі жалғасады
10:09 09.08.2022  414

Аймақтағы ахуал тұрақты
08:56 06.08.2022  497

Сарыарқа самалы, 6 тамыз, сенбі
08:36 06.08.2022  540

Саназардың теңіз аттары
08:13 06.08.2022  492

Медиация мақсаты - бітімгершілік
08:10 06.08.2022  545

Жолдарымыз жаңарып, аумақтар тазаруда
08:09 06.08.2022  514

Мектепке дайындық қанша тұрады?
08:07 06.08.2022  489

Әлемді әнмен Тербеткен
08:03 06.08.2022  537

Педагогтар не базына айтады?
08:01 06.08.2022  500

Өкпе ауруы дендеп тұр
08:00 06.08.2022  509

Қандай мультфильм көріп жүрміз?
10:51 04.08.2022  581

Интернет алаяқтары көбейіп барады
10:50 04.08.2022  641

Жаңатілекте мешіт ашылды
10:49 04.08.2022  567

Суармалы жердің берекесі мол
10:47 04.08.2022  588

Қор қаражатына несие жабылмайды
10:45 04.08.2022  594

Самокаттарға талапты қатаңдату керек пе?
10:41 04.08.2022  564

Мұрагерге жинақты алуға бола ма?
10:39 04.08.2022  574

Балалар бағына саяхат
10:37 04.08.2022  541

Өнерде шекара жоқ
10:34 04.08.2022  567

Алтын аға
10:30 04.08.2022  618

Балабақшалар қалай бақыланады?
10:28 04.08.2022  630

Әнші арманы
09:57 02.08.2022  640

«Мектепке жол» акциясы басталды
09:54 02.08.2022  821

Жол жабылмайды
09:52 02.08.2022  624

Мәшһүр Жүсіп және Бекасыл хазірет
09:49 02.08.2022  653

Пәтер кезегін себепсіз жылжытқан
09:47 02.08.2022  634

Денсаулық пойызы келді
09:45 02.08.2022  652

24.06.2022

«Пати» билеген заман болды...

Қазақтың тал бесіктен жер бесікке дейінгі өмірі дәстүр мен мәдениетке негізделген. Бірақ сол дәстүрімізге басқа елдердің мәдениеті сіңіп бара жатқанына барлығымыз куәміз. «Ашамай», «Атқа отырғызу», «Асату», «Босаға майлау» секілді салт-дәстүрлер қоғамда ұмыт болып бара жатыр. Әсіресе, кей отырыстарда дастархан басында дұрыс бата беретін қарияларымыздың саны біртіндеп азаюда. Ондай дәстүрлердің орнына қазіргі қоғамда «Гендер пати» мен «Хен пати» деген салт пайда болған. Бұл қандай салт деп түсінбей отырған боларсыз. Түсіндіріп өтейік.
Балалы болатын сол күннің қуанышты хабарын естіген жұбайлар үшін аздаған айлардан соң іштегі нәрестенің жынысын анықтау кезеңі басталады. Ультрадыбыстық тексеруден соң, оны жұбайына, туыстарына айтудың өзін қазіргі жастар кішігірім сән-салтанатқа айналдырған. Қазір анықтауды түрлі жолдармен білдіретін болған. Мысалға, отбасы арасында үлкен кеш өткізеді. Кешке жиналудың басты себебі, әрине – сәбидің жынысын анықтау. Кеш ортасында сәбидің жынысын шар жару арқылы немесе тортты кесу арқылы біліп жатады. Егер де қызыл түс көретін болсаңыз –
қыз, көк түс көретін болсаңыз – ұл деген сөз. Екі түске боялған шарлар немесе торттар арқылы мерекелік рәсім өткізетін жастар бүгінде бұл мәдениетті қазақ қоғамына енгізіп үлгерді. Бұл мазмұндағы кештерді әлеуметтік желіде жиі байқайтын боларсыз. Тіпті ел алдында жүрген өнер иелері де осы бір үрдісті қолдануда. Кейбірі хайп үшін, басқалардан ерекше көзге түсу үшін түрлі әрекеттер жасап жүр.
- Бұл үрдістен өз басым ерсілік көріп тұрған жоқпын. Басты мақсат – отбасымыздың арасында қуанышымызды атап өту ғана. Жұбайым осылай жасайық деген соң ұсынысын қолдадым. Екінші рет әке атанайын деп тұрсам да, қатты толқып тұрмын. Есте қаларлықтай болсын деген мақсатта ғана өткіздік, - дейді жас әке Мейрам Жанасыл.
Ал ауыл тұрғыны Марал Жұматованың ойынша, бұл - ерсі қылық. Өмірге келетін бала қыз болсын, ұл болсын, ең бастысы, аман-есен өмірге келсе болғаны. Қазір ол маңызды емес, дейді.
Қоғамға енген тағы бір үрдіс – «Хен пати». Бұл үрдіс те батыс мәдениетінен енген. Бұл - біздің қазақ халқының «бастаңғы» деген дәстүріне сарындас. Тек бұл жиында жастар емес, қыздар өздері жиналады. Тұрмысқа шығуға санаулы күндері қалған бойжеткен құрбыларымен жиналып, отырыс жасайды. Отырысты бойжеткеннің құрбылары бірігіп жасайды. Бұл үрдістің біздің елімізде аталып жүргеніне көп уақыт бола қойған жоқ. бұл үрдіс Австралия, Жаңа Зеландия, Ирландия, Ұлыбритания елдерінде үнемі аталып өтіледі.
«Хэн пати» түсінігі «тұрмыс құрмаған қыздар кеші» деп атайды екен. Біздің қыздардың көбі бұл үрдісті қолдайтынын айтты.
- Бұл кешті құрбымның ұзатылып жатқанына байланысты өткіздік. Ешқандай әдепсіздік, жат қылық көрінген жоқ. Басқа мәдениетті насихаттау емес, жай көңіл көтеру үшін ұйымдастырдық. Бұл құрбымыз үшін маңызды күн ғой. Арасында құрбылармен сыр тарқатып, бас қосып отырғанның еш әбестігі жоқ шығар, - дейді ұзатылғалы жүрген қыздың құрбысы.
Ал Павлодар қаласының тұрғыны Жамбыл Құсайынов бұл дәстүрлерді мүлдем қолдамайды.
- Дәстүрдің озығы бар, тозығы бар. Мұндай батыс мәдениетінен келген үрдістерді насихаттамай, керісінше, ұмыт болған өзіміздің салт-дәстүрлерімізді жаңғыртпаймыз ба?  Бұл үрдістер жаңғырып, өзіміздің әдет-ғұрпымыздың ұмыт болғанына жаным ашиды. Заман өзгерген шығар. Бірақ заманды өзгертетін – адам. Сондықтан ең бірінші өзімізден бастайық. Әрқайсысымыз өзіміздің ұрпақтарымызға дәстүрді ұстанып көрсету – біздің басты міндет. Тарихын, мәдениетін ұмытқан адам – адам емес, - дейді ақсақал.

Түйін:
Атадан балаға мирас боларлықтай дәстүрлеріміз ұмыт болуда. Батыс мәдениетінен енген үрдістер қазақтың алтынмен аптаған, күміспен күптеген әдет-ғұрпының орнын басып, жастардың орта-сына енуде. Мысалы, тортты үрлеу, майшам жағу, гүл лақтыру, Хэллоуин, Бонбоньерка беру деген батыстың дәстүрлері біздің қоғамға сіңіп кеткелі бірталай уақыт өтті. Өзіміздің қай жағынан болсын басқа елдің дәстүрінен мазмұны жағынан әлдеқайда
асып түсетін дәстүрімізді ұлықтаудыңмаңызы зор. Дәстүрді ұмытпай, ұлықтау – халқымыз үшін құнды қағида. Осыны қоғам жастары естерінде сақтаса екен дейміз.
Айдана БОРАНБАЕВА

Количество показов: 622

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Жас таланттар шоғырланды
10:36 16.08.2022  99

Арнайы аймақта - ауқымды жобалар
10:34 16.08.2022  94

Абай жолын ұлықтаған академик
10:30 16.08.2022  101

Ақ желеңділер тапшы
10:26 16.08.2022  127

Көмір бағасы қолжетімді
10:25 16.08.2022  93

Қала жолдары қарқынды жөнделуде
10:23 16.08.2022  98

Әдепсіз әншілер сахнадан шеттетіле ме?
10:21 16.08.2022  95

Сарыарқа самалы, 16 тамыз, сейсенбі
10:20 16.08.2022  106

Кәсіптік білімнің болашағы зор
09:09 13.08.2022  207

Киелі өнердің майталманы
09:05 13.08.2022  229

Қатерлі ісік азаймай тұр
08:59 13.08.2022  254

Абай тағылымы
08:58 13.08.2022  211

Сараланған тариф енгізіледі
08:56 13.08.2022  199

Сарыарқа самалы, 13 тамыз, сенбі
08:53 13.08.2022  223

Жаңа оқу жылына әзірлік
08:02 13.08.2022  243

Құрылысшы - мәртебелі мамандық
08:01 12.08.2022  248

Әр сөзі - тұнған шежіре
10:09 11.08.2022  305

Аспан перзенті
10:07 11.08.2022  300

«Өкпеұлы Кәрімтайдың ғибратты ғұмыры»
10:05 11.08.2022  309

Абай күні аталып өтті
10:04 11.08.2022  331

«Завод» сериалы түсірілуде
10:01 11.08.2022  305

Ауладағы қуаныш
09:58 11.08.2022  295

Білім. Еңбекқорлық. Өзгеше ойлау
09:56 11.08.2022  324

Энергетикалық сусынға тыйым салу қажет пе?
09:52 11.08.2022  323

«Мектепке жол» қалай өтуде?
09:49 11.08.2022  303

Техника жаңартуға таптырмас мүмкіндік
09:43 11.08.2022  342

Шаруалар шабындыққа шалғы салды
09:40 11.08.2022  328

Абай сөзі - әдебиет өлшемі
10:24 09.08.2022  418

Білікті мамандар тапшы
10:21 09.08.2022  404

Бір жабылып, бір ашылған «Әлем»
10:20 09.08.2022  400

Баспана – басты байлық
10:18 09.08.2022  393

«Бейсен және Болмыс»
10:14 09.08.2022  416

Екеудің көрмесі
10:11 09.08.2022  397

Мектеп жәрмеңкесі жалғасады
10:09 09.08.2022  414

Аймақтағы ахуал тұрақты
08:56 06.08.2022  497

Сарыарқа самалы, 6 тамыз, сенбі
08:36 06.08.2022  540

Саназардың теңіз аттары
08:13 06.08.2022  492

Медиация мақсаты - бітімгершілік
08:10 06.08.2022  545

Жолдарымыз жаңарып, аумақтар тазаруда
08:09 06.08.2022  514

Мектепке дайындық қанша тұрады?
08:07 06.08.2022  489

Әлемді әнмен Тербеткен
08:03 06.08.2022  537

Педагогтар не базына айтады?
08:01 06.08.2022  500

Өкпе ауруы дендеп тұр
08:00 06.08.2022  509

Қандай мультфильм көріп жүрміз?
10:51 04.08.2022  581

Интернет алаяқтары көбейіп барады
10:50 04.08.2022  641

Жаңатілекте мешіт ашылды
10:49 04.08.2022  567

Суармалы жердің берекесі мол
10:47 04.08.2022  588

Қор қаражатына несие жабылмайды
10:45 04.08.2022  594

Самокаттарға талапты қатаңдату керек пе?
10:41 04.08.2022  564

Мұрагерге жинақты алуға бола ма?
10:39 04.08.2022  574

Балалар бағына саяхат
10:37 04.08.2022  541

Өнерде шекара жоқ
10:34 04.08.2022  567

Алтын аға
10:30 04.08.2022  618

Балабақшалар қалай бақыланады?
10:28 04.08.2022  630

Әнші арманы
09:57 02.08.2022  640

«Мектепке жол» акциясы басталды
09:54 02.08.2022  821

Жол жабылмайды
09:52 02.08.2022  624

Мәшһүр Жүсіп және Бекасыл хазірет
09:49 02.08.2022  653

Пәтер кезегін себепсіз жылжытқан
09:47 02.08.2022  634

Денсаулық пойызы келді
09:45 02.08.2022  652