«Пати» билеген заман болды...

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Жол: Көпір құрылысы қашан аяқталады?
15:30 03.02.2023  291

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  448

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  363

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  367

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  336

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  421

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  414

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  398

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  506

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  411

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  354

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  308

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  371

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  377

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  464

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  671

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  585

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  430

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  422

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  638

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  427

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  718

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  1079

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  1039

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  1026

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  1030

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  1223

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  992

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  1013

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  971

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  1056

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  1028

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  812

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1145

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  1265

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  736

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  951

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  530

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  686

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  598

11 медаль!
11:05 24.01.2023  968

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  866

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  917

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  996

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  1180

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  938

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  826

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  985

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  1027

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  926

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  3187

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2904

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2860

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  3155

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  3180

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  3292

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  3373

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2813

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2829

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  3133

24.06.2022

«Пати» билеген заман болды...

Қазақтың тал бесіктен жер бесікке дейінгі өмірі дәстүр мен мәдениетке негізделген. Бірақ сол дәстүрімізге басқа елдердің мәдениеті сіңіп бара жатқанына барлығымыз куәміз. «Ашамай», «Атқа отырғызу», «Асату», «Босаға майлау» секілді салт-дәстүрлер қоғамда ұмыт болып бара жатыр. Әсіресе, кей отырыстарда дастархан басында дұрыс бата беретін қарияларымыздың саны біртіндеп азаюда. Ондай дәстүрлердің орнына қазіргі қоғамда «Гендер пати» мен «Хен пати» деген салт пайда болған. Бұл қандай салт деп түсінбей отырған боларсыз. Түсіндіріп өтейік.
Балалы болатын сол күннің қуанышты хабарын естіген жұбайлар үшін аздаған айлардан соң іштегі нәрестенің жынысын анықтау кезеңі басталады. Ультрадыбыстық тексеруден соң, оны жұбайына, туыстарына айтудың өзін қазіргі жастар кішігірім сән-салтанатқа айналдырған. Қазір анықтауды түрлі жолдармен білдіретін болған. Мысалға, отбасы арасында үлкен кеш өткізеді. Кешке жиналудың басты себебі, әрине – сәбидің жынысын анықтау. Кеш ортасында сәбидің жынысын шар жару арқылы немесе тортты кесу арқылы біліп жатады. Егер де қызыл түс көретін болсаңыз –
қыз, көк түс көретін болсаңыз – ұл деген сөз. Екі түске боялған шарлар немесе торттар арқылы мерекелік рәсім өткізетін жастар бүгінде бұл мәдениетті қазақ қоғамына енгізіп үлгерді. Бұл мазмұндағы кештерді әлеуметтік желіде жиі байқайтын боларсыз. Тіпті ел алдында жүрген өнер иелері де осы бір үрдісті қолдануда. Кейбірі хайп үшін, басқалардан ерекше көзге түсу үшін түрлі әрекеттер жасап жүр.
- Бұл үрдістен өз басым ерсілік көріп тұрған жоқпын. Басты мақсат – отбасымыздың арасында қуанышымызды атап өту ғана. Жұбайым осылай жасайық деген соң ұсынысын қолдадым. Екінші рет әке атанайын деп тұрсам да, қатты толқып тұрмын. Есте қаларлықтай болсын деген мақсатта ғана өткіздік, - дейді жас әке Мейрам Жанасыл.
Ал ауыл тұрғыны Марал Жұматованың ойынша, бұл - ерсі қылық. Өмірге келетін бала қыз болсын, ұл болсын, ең бастысы, аман-есен өмірге келсе болғаны. Қазір ол маңызды емес, дейді.
Қоғамға енген тағы бір үрдіс – «Хен пати». Бұл үрдіс те батыс мәдениетінен енген. Бұл - біздің қазақ халқының «бастаңғы» деген дәстүріне сарындас. Тек бұл жиында жастар емес, қыздар өздері жиналады. Тұрмысқа шығуға санаулы күндері қалған бойжеткен құрбыларымен жиналып, отырыс жасайды. Отырысты бойжеткеннің құрбылары бірігіп жасайды. Бұл үрдістің біздің елімізде аталып жүргеніне көп уақыт бола қойған жоқ. бұл үрдіс Австралия, Жаңа Зеландия, Ирландия, Ұлыбритания елдерінде үнемі аталып өтіледі.
«Хэн пати» түсінігі «тұрмыс құрмаған қыздар кеші» деп атайды екен. Біздің қыздардың көбі бұл үрдісті қолдайтынын айтты.
- Бұл кешті құрбымның ұзатылып жатқанына байланысты өткіздік. Ешқандай әдепсіздік, жат қылық көрінген жоқ. Басқа мәдениетті насихаттау емес, жай көңіл көтеру үшін ұйымдастырдық. Бұл құрбымыз үшін маңызды күн ғой. Арасында құрбылармен сыр тарқатып, бас қосып отырғанның еш әбестігі жоқ шығар, - дейді ұзатылғалы жүрген қыздың құрбысы.
Ал Павлодар қаласының тұрғыны Жамбыл Құсайынов бұл дәстүрлерді мүлдем қолдамайды.
- Дәстүрдің озығы бар, тозығы бар. Мұндай батыс мәдениетінен келген үрдістерді насихаттамай, керісінше, ұмыт болған өзіміздің салт-дәстүрлерімізді жаңғыртпаймыз ба?  Бұл үрдістер жаңғырып, өзіміздің әдет-ғұрпымыздың ұмыт болғанына жаным ашиды. Заман өзгерген шығар. Бірақ заманды өзгертетін – адам. Сондықтан ең бірінші өзімізден бастайық. Әрқайсысымыз өзіміздің ұрпақтарымызға дәстүрді ұстанып көрсету – біздің басты міндет. Тарихын, мәдениетін ұмытқан адам – адам емес, - дейді ақсақал.

Түйін:
Атадан балаға мирас боларлықтай дәстүрлеріміз ұмыт болуда. Батыс мәдениетінен енген үрдістер қазақтың алтынмен аптаған, күміспен күптеген әдет-ғұрпының орнын басып, жастардың орта-сына енуде. Мысалы, тортты үрлеу, майшам жағу, гүл лақтыру, Хэллоуин, Бонбоньерка беру деген батыстың дәстүрлері біздің қоғамға сіңіп кеткелі бірталай уақыт өтті. Өзіміздің қай жағынан болсын басқа елдің дәстүрінен мазмұны жағынан әлдеқайда
асып түсетін дәстүрімізді ұлықтаудыңмаңызы зор. Дәстүрді ұмытпай, ұлықтау – халқымыз үшін құнды қағида. Осыны қоғам жастары естерінде сақтаса екен дейміз.
Айдана БОРАНБАЕВА

Количество показов: 774

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Жол: Көпір құрылысы қашан аяқталады?
15:30 03.02.2023  291

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  448

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  363

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  367

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  336

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  421

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  414

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  398

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  506

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  411

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  354

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  308

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  371

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  377

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  464

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  671

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  585

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  430

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  422

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  638

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  427

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  718

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  1079

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  1039

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  1026

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  1030

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  1223

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  992

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  1013

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  971

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  1056

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  1028

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  812

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1145

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  1265

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  736

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  951

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  530

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  686

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  598

11 медаль!
11:05 24.01.2023  968

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  866

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  917

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  996

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  1180

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  938

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  826

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  985

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  1027

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  926

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  3187

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2904

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2860

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  3155

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  3180

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  3292

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  3373

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2813

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2829

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  3133