Полиэтилен пакеттердің баламасы бар ма?

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  68

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  66

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  90

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  72

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  99

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  104

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  82

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  103

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  111

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  81

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  83

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  107

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  92

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  296

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  343

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  335

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  266

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  249

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  377

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  259

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  359

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  705

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  659

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  644

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  669

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  841

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  608

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  631

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  580

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  664

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  638

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  475

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1060

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  879

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  643

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  591

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  378

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  591

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  514

11 медаль!
11:05 24.01.2023  596

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  606

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  545

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  616

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  810

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  590

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  468

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  607

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  632

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  566

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2922

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2813

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2780

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2868

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2827

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2923

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2994

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2725

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2724

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2848

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2778

Полиэтилен пакеттердің  баламасы бар ма? 01.04.2021

Полиэтилен пакеттердің баламасы бар ма?

Бүгінде күнделікті өмірді полиэтиленді пакеттерсіз елестету қиын. Кез келген дүкеннен табылатын бұл өнім – таптырмас «көмекші». Қалташалар ыңғайлылығымен, қолжетімді болуымен тіршіліктің ажырамас бөлігіне айналды. Алайда пайдаланылған пакеттердің қоршаған ортаға келтірер зияны көп. Олар тек бір ғасырдан соң толығымен ыдырап, жер бетінен жойылады. Осы уақыт аралығында экологияға кері әсерін тигізіп үлгереді. Әлеуметтік әрі экологиялық маңызға басымдық берсек, қолайлы «құралдардан» айырылып қаламыз. Пакеттерді әрі қарай да шексіз көлемде қолданар болсақ, өзімізге де, өзгелерге де залал келтіруі мүмкін. Сонда қайтпек керек?

Құндыз ҚАБЫЛДЕНОВА

 

Қоршаған ортаға қауіпті

Статистикалық мәліметтерге зер салсақ, қазақстандықтар күніне орта есеппен 15 млн. дана полиэтиленді пакетті пайдаланады. Демек, бір жылда 6 млрд.-қа жуық қалташа қолданылады. Бір қарағанда кезекті есептік көрсеткіштердің бірі болғанмен, оның ар жағында қоршаған ортаға төнетін зор қауіп тұр.Бұл қауіп туралы көпшілік жақсы біледі. Жарамсыз қалған полиэтиленді пакеттер аяқасты жиі жатады, ағаштар мен ғимараттарға ілініп, сүреңсіз етеді және тағысын тағылар. Жыл сайын жәндіктер мен құстардың шамамен 800 түрі дәл осы қалташалардың салдарынан жойылады. Павлодарлық эколог Марина Поухтың айтуынша, тіршілік иелері пакеттерді азық ретінде көріп, соның салдарынан қырылады. Сол сияқты балықтар да су түбіне түскен қалташаларды жұтып, оларға оратылып, азайып жатыр. Өсімдіктерге келтіретін зияны да орасан зор. Осының барлығын ескере келе, полиэтиленнен бас тартқан дұрыс, деп санайды эколог.

- Полиэтиленді пакеттердің экологияға төндірер қаупі баяғыда-ақ дәлелденіп қойған. Ендігі ретте сол пакеттердің санын азайту, оларды басқа өнімдермен алмастыру, биологиялық таза тауарларды шығару өндірісіне ден қою керек. Бұл ретте әлемдік тәжірибеге сүйеніп, қалталардың санын шектеу, оларды айналымнан шығару, қолдануға тыйым салу мәселесіне назар аударған жөн. Әйтпегенде, қоршаған орта қазіргіден де зор шығынға ұшырайды, - дейді эколог. Иә, әлемнің 40-тан астам елінде полиэтиленді пакеттерді қолдануға тыйым салынған. Олардың қатарында Кения, Аустралия, Грузия, Италия және тағы басқа мемлекеттер бар. Оған қоса, ондаған елдің билігі пластиктен жасалған өнімдерді өндіру, оларды сатып алуға шектеу қойды.Қазақстан да бұл бағытта бірқатар қадам жасады. Айталық, дүкендерде, супермаркеттерде целлофандарды, пакеттерді тегін таратуды тоқтатты. Яғни, тұтынушылар пакеттердіің ақылы екенін білсе, оларды аз алар деп топшылады. Себебі тегін нәрсенің ұшы-қиыры жоқ екені белгілі. Мұндай әдіс кейбір тұрғындарға әсер еткенмен, кейбірі баға мәселесін назарға алған жоқ. Бұрын қалташаларды қандай көлемде пайдаланса, сол көлемді азайта қоймады. Сондықтан ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі тағы бір әдіске көшті. 2025 жылға дейін сауда орындарындағы полиэтиленнен жасалған өнімдер олардың қағаздан, матадан дайындалған экологиялық таза түрлеріне алмастырылуы керек. Павлодар облысы аталмыш талапты назарға алып, экологиялық қауіпсіздікті сақтап, қоршаған ортаға келер зиянды азайту үшін бірқатар істі қолға алды. Солардың бірі – «Business Eco Ertis» бағдарламасының аясында жергілікті сауда орындарымен арнайы меморандум жасауы.

- Экологиялық жағдайды жақсарту үшін полиэтиленді пакеттерді пайдалану көлемін азайтқан дұрыс. Осы бағытта жергілікті сауда желілерімен бірлескен шаралар қабылданды. Атап айтқанда, «Greenwich», «Small» және «iNMART» сауда желілері күнделікті қолданыстағы пакеттермен қатар тұтынушыларға қағаздан жасалған, матадан тігілген қалташаларды да ұсынуы керек. Яғни, экологиялық тұрғыдан таза пакеттерді кезең-кезеңмен енгізеді. Дәл осындай келісімдерді аймақтың өзге сауда орындарымен жасау да жоспарда бар, - дейді облыстық индустриалдық-инновациялық даму басқармасының бөлім басшысы Дәурен Усаханов.

Тұтынушылар әзірше дайын емес

Жоғарыда аталған сауда орындарының меморандумды қаншалықты ескеріп жатқанын әрі тұтынушылардың жаңа пакеттерге деген көзқарасын білмек болып, арнайы бардық. «Greenwich» және «Small» сауда желілерінің кассаларында экологиялық деп саналатын қалталар бар. Ал «iNMART» дүкені бұл қатарға сәуір айының алғашқы күндері қосылуды жоспарлап отырған көрінеді. Бұл ретте ауылдық жерлердегі дүкендердің де экологиялық пакеттерді сатылымға шығаруға ден қойғанын атап өткен жөн. Мәселен, Железин ауданындағы «Желтый» минимаркеті келушілерге күнделікті қолданыстағы пакеттермен қатар, қағаздан дайындалған биологиялық қалталарды ұсынады. Енді сапа мен баға мәселесіне ойыссақ. «Small» дүкендеріне келушілер матадан тігілген қалташаларды 170 теңгеге ала алады. Үлкен көлемдегі пакеттерге біраз тауардың сыятыны анық. Ал полиэтиленнен жасалған бір пакеттің бағасы – 5 теңге. Аружан есімді сатушының сөзінше, тұрғындар көп жағдайда ескі әдетке басып, полиэтиленді пакетті алады. Матадан тігілген түріне таңдау жасайтындар некен-саяқ. «Greenwich» гипермаркеті тұтынушыларға қағаздан дайындалған қалташаларды ұсынады. Үлкен пакеттің бағасы - 172 теңге. Көлемі одан сәл кіші пакет 168 теңге тұрады. Сатып алушылардың айтуына қарағанда, қалтаның мұндай түрі экологиялық таза болғанмен, күнделікті өмірде пайдалануға қолайсыз.

- Целлофан қалташалардың қоршаған ортаға зиян екенін көріп те, естіп те жүрміз. Десе де, олардың орнын алмастыратын ыңғайлы пакеттер әзірше жоқ. Жақында ғана «Greenwich» дүкендерінде сауда орнының белгісі қойылған қалталар сатыла бастады. Алған тауарларды соған салып алуға болады. Бірақ оған көп зат сыймайды әрі үйге жеткенге дейін жыртылып қалуы мүмкін. Оны тағы бірнеше рет пайдалануыңыз екіталай. Бағасы да полиэтиленді пакеттің бағасымен салыстырғанда анағұрлым қымбат. Сондықтан әзірше қағаз қалталарды алғым келмейді. Матадан тігілген түрін алып, қолданып көруге келетін сияқты, - дейді павлодарлық Жадыра Бекбаева. Тұтынушылардың әзірше жаңа мәдениетке дайын емес екенін «Гофротара» кәсіпорнының басшысы Гүлнар Қайдарова да айтады. Қағаздан түрлі өнімдер шығаратын зауыт басшылығы пакеттер өндірісін қолға алуға дайын болғанмен, қазіргі таңда сұраныс аз көрінеді.

- Бүгінде біздің кәсіпорында ұн, қарақұмық сынды азық-түлік түрлерін салуға арналған қағаз қалташалар шығарылады. Жақында көлемі үлкенірек пакеттерді өндіретін құрылғыларды орнаттық. Десе де, тұтынушылар тарапынан мұндай қалталарға сұраныс әлі де аз. Сатып алушылар полиэтиленнен бас тартуға асықпайды. Ал Еуропа елдерінің жұртшылығы осыдан біраз уақыт бұрын қағаз қалталарға көшті. Біздің жерлестер бір пакетті бірнеше рет пайдаланып, артық ақша шығармауға бейілді көрінеді. Шыны керек, қағаздан дайындалған пакеттердің бағасы полиэтиленнен қымбат болады. Себебі шикізат Ресейден жеткізіледі. Мәселен, қазір дүкендерде бір целлофан қалташасы 1 теңге болса, қағаз қалташалардың бағасы шамамен 10-12 теңгеге дейін жетеді, - дейді Г.Қайдарова. Қалай болған күннің өзінде алдағы төрт жыл ішінде полиэтиленді пакеттерді нарықтан ығыстырып, биологиялық баламаларына басымдық беруіміз керек. Әлбетте, бұл елімізде полэтиленнен өнім дайындайтын 10-ға жуық кәсіпорынның жұмысына кері ықпал етуі мүмкін. Есесіне экологиялық бағытты қолдайтын жаңа кәсіпорындардың ашылуына, істеп тұрған өндіріс орнының нарық талабына сай икемделуіне де оң ықпал береді. Ал тұтынушылар қағаз, мата қалталарды көбірек пайдалану арқылы қоршаған орта ахуалының жақсаруына үлес қоса алады.

Сурет ғаламтордан алынды.

 


Количество показов: 913

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Халыққа қызмет көрсету орталығы ашылады
16:27 02.02.2023  68

Баға көтеруге негіз жоқ
16:24 02.02.2023  66

Су тапшылығын жоюдың жолы бар павлодарлық ғалым тың жоба ұсынды
11:18 02.02.2023  90

Чемпиондар ауылдан шығады! Ақтоғай ауданында қандай спорт нысандары салынады?
11:15 02.02.2023  72

Оқырман сұранысы қандай болмақ?
11:09 02.02.2023  99

Тәрбие тал бесіктен басталады
11:03 02.02.2023  104

Қайраткер атында турнир өтті
10:57 02.02.2023  82

Жаңа басшылар
10:53 02.02.2023  103

Әскерден соң оқуға қалай түсуге болады?
10:50 02.02.2023  111

Ауыл дамуына басымдық беріледі
10:48 02.02.2023  81

Балабақшада мамандар неге тапшы?
10:46 02.02.2023  83

Пәндерді шетел тілінде оқытқан дұрыс па?
10:42 02.02.2023  107

Полиция көліктері сақадай сай
10:39 02.02.2023  92

Ана тағдырын суреттеген портрет
10:36 31.01.2023  296

Қазандықтар жаңғыртылады
10:35 31.01.2023  343

Әйелді аялау - әлемді аялау
09:23 31.01.2023  335

Мерзімді басылымдар - жаңғыру жолында
09:20 31.01.2023  266

Жолаушының «жыры» біте ме? немесе «Аялдамадағылардан» сәлем хат
09:17 31.01.2023  249

Сайлау: дайындық барысы қалай?
09:15 31.01.2023  377

Тұрғын үй сертификаты: кімдерге тиесілі?
09:14 31.01.2023  259

Жолаушыларға - жаңа автобустар
09:12 31.01.2023  359

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  705

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  659

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  644

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  669

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  841

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  608

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  631

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  580

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  664

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  638

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  475

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  1060

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  879

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  643

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  591

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  378

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  591

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  514

11 медаль!
11:05 24.01.2023  596

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  606

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  545

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  616

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  810

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  590

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  468

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  607

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  632

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  566

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2922

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2813

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2780

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2868

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2827

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2923

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2994

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2725

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2724

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2848

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2778