Шекарадағы шектеу: картоп бұзылмай ма?

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  314

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  283

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  297

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  352

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  401

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  232

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  262

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  218

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  269

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  260

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  292

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  616

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  472

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  493

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  236

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  238

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  444

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  353

11 медаль!
11:05 24.01.2023  285

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  314

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  305

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  301

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  483

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  359

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  267

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  285

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  295

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  325

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2764

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2663

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2640

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2680

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2598

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2626

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2744

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2603

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2578

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2657

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2614

Азық-түлік қорын молайту - міндет
09:33 21.11.2022  2699

Өнерлінің өрісі кең
09:31 21.11.2022  2711

Жолдар қысқа дайын ба?
09:24 21.11.2022  2682

Сарыарқа самалы, 19 қараша, сенбі
09:16 21.11.2022  2867

Келешекке дауыс берейік!
17:08 17.11.2022  2759

Сенімім зор
17:06 17.11.2022  2831

Борышымызды сезінейік!
17:02 17.11.2022  2732

Еңбек иелеріне - лайықты марапат
08:39 17.11.2022  2854

Дауыс берушілерге - қолайлы жағдай
08:37 17.11.2022  2975

Белсенділік байқатуда
08:36 17.11.2022  2625

Төрткіл дүние көз тіккен Катар
08:34 17.11.2022  2792

Мақсат - ақпаратты жеткізудің үздік тәсілдерін іздеу
08:31 17.11.2022  2849

Жүйріктен жүйрік озар...
08:29 17.11.2022  2623

Сарыарқа самалы, 17 қараша, бейсенбі
08:16 17.11.2022  2783

Учаскелер дайын
19:46 16.11.2022  2660

Кәсіпкерлерді қолдау – негізгі қызмет
10:57 15.11.2022  2963

Таңдау жасар сәт таяды
09:28 15.11.2022  2856

Берешекті төлеу - бәріне міндет
09:25 15.11.2022  2855

Балық өсіруге мән берілуде
09:23 15.11.2022  2882

«Күй & джаз» үндесті
09:21 15.11.2022  2893

«Велошабандоз» медбике
09:20 15.11.2022  3108

 Шекарадағы шектеу: картоп бұзылмай ма? 29.01.2022

Шекарадағы шектеу: картоп бұзылмай ма?

Осыдан бірнеше күн бұрын отандық бұқаралық ақпарат құралдары арқылы павлодарлық картоптың Түркістан облысы мен Өзбекстан елінің арасындағы шекарада тұрып қалғаны туралы хабар тарады. Қазақстандық өнімнің көршілес мемлекеттегі тұтынушыларға дер кезінде жетпеуіне кейбір ауыл шаруашылығы тауарларын экспорттауға шектеу қойылуы себеп болып отыр. Жергілікті шаруалар бұл талап күшін жоймаса, былтырғы картоптың бір бөлігін далаға тастап, биыл егістік көлемін азайтуға тура келетінін алға тартады.

 

Павлодарлық    картоп па?

Түркістан облысындағы алты кәсіп-кердің айтуынша, олар Павлодар облысындағы шаруашылықтарда өсірілген 2300 тоннадан астам картопты сатып алып, көршілес Өзбекстан еліне жөнелтпек болған. 8 қаңтарда солтүстіктен жеткізілген өнім вагондарға тиеле бастады. Алайда облыстың аумағынан әрі қарай шыға алмады. Себебі Үкімет қаңтардың алғашқы күндері жекелеген тауар түрлерін экспорттауға шектеу қою туралы шешім қабылдады. Бұл талап 22 қаңтардан бастап күшіне енді.

- Бірақ мемлекеттік органдар тарапынан 18 қаңтардан бастап кедергілер туындай бастады. Павлодар облысынан сатып алған өнімдерге сертификат, декларация – барлығы болғанмен, жергілікті мемлекеттік кірістер департаменті картопты Өзбекстанға жеткізуге рұқсат бермей отыр. Осы уақыт аралығында картоп мұздап та қалды. Енді ол пайдалануға жарамайды. Ал біз шетелдік әріптестерден ақының жартысын алып қойған едік. Енді қайтпекпіз? Бір вагондағы картоптың бағасы – 12 млн теңге. Дәл осындай 35 вагон шекарада тұр, - дейді Түркістан облысының кәсіпкері Нұрғали Орманов. Түркістан облысы бойынша Кәсіп-керлер палатасы директорының орынбасары Аслан Ибадуллаев павлодарлық картоптың шекарада бір апта тұрғанын және кәсіпкерлердің шағымы бойынша жұмыстар жүргізіліп жатқанын хабарлады. Десе де, шекарадағы картоп Павлодар өңірінде өсірілген өнім болмауы да мүмкін. Облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы Нұрболат Мақашев осындай болжам жасады.

- Қолда бар мәліметке сүйенсек, бұл іске біздің аймақтағы картоп экспорттайтын шаруалардың қатысы жоқ. Оңтүстіктен келген кәсіпкерлер ірі шаруашылықтардан өнімді тікелей сатып алмаған, - деді Н.Мақашев. Өңірлік кәсіпкерлер палатасының бөлім басшысы Мүбәрак Жақыпов та аталмыш мәселеге қатысты павлодарлық шаруалардан ешқандай өтініш түспе-генін айтты. Ал агроөнеркәсіптік кешендегі мемлекеттік аумақтық инспекция бөлімі басшысының міндетін атқарушы Ернұр Ықыласов соңғы карантиндік сертификат өнімдерді сыртқа тасымалдауға шектеу қоятын бұйрық шыққанға дейін берілгенін атап өтті.

- Біздің инспекция ел ішінде өнімдерді жеткізу үшін карантиндік сертификаттар ресімдейді. Мұндай рұқсатқағаз соңғы рет 6 қаңтарда берілді. Ал шекарадағы картоптың нақты қай жерден жеткізілгенін құзырлы министрлік анықтауда. Сондықтан, қандай да бір байлам айтуға әзірше ерте, - дейді Е.Ықыласов.

Тиімсіз тыйым

Бірақ кейбір ауыл шаруашылығы түрлерін сыртқа сатуға шектеу жалғаса берсе, жергілікті кәсіпкерлер де мұндай жағдаймен бетпе-бет келуі мүмкін. Себебі біздің облыста сұраныстан 9 есе артық картоп өсіріледі. Атап айтқанда, былтыр шаруалар 630 мың тонна өнім жинады. Әдетте оның бір бөлігімен ішкі нарықты қамтып, қалғанын Ресей, Өзбекстан, Қырғызстанға жеткізетін. Бірақ соңғы шектеулерге байланысты бұған мүмкіндік жоқ. Ал артық өнімді уақытылы сатпаса, ол бостан-бос шіріп кетеді. Облыстағы ірі картоп өсіруші кәсіпорын – «Ақтоғай-Агро» ЖШС 1,5 мың гектарға картоп тұқымын салады. Оны сақтау үшін былтыр тағы 5 тонналық қойманы жаңадан салды. Жалпы, бұл шаруашылықта 60 мың тонна картоп пен сәбізді сақтауға қауқарлы қойма бар. Бірақ мұндағы өнімдерді 15 мамырға дейін сатып үлгеру керек.

- Мамыр айына дейін картоп сатылмаса, жарамсыз болып қалады. Сондықтан экспортқа өнімді шығаруға шектеу қоюдың емес, керісінше Өзбекстанмен байланыс орнатудың жолын қарастырған әлдеқайда дұрыс. Тікелей келісімшарттар жасап, соның негізінде маусымаралық кезеңде біздің елде картоп жетпей жатқан тұста сол мемлекеттен алу керек. Ал қаңтар-ақпан айларында көршілес ел өнімнен таршылық көрген кезде біз шамамен 170 мың тонна картопты экспорттауға тиіспіз. 2019 жылы сәбіз бен қырыққабатты экспорттауға тыйым салынған соң тек біздің шаруашылық 3 тонна сәбізді шіріп кеткен соң лақтырып тастады. Осындай орынсыз шешімдердің салдарынан серіктестерімізден де айырылып жатырмыз. Қазір Ресейдің Новосібір облысынан сұраныс та, оларға жеткізетін өнім де бар. Бірақ шектеуге байланысты апаратын мүмкіндік жоқ. Тағы бір мәселе – картопты экспорттауға болмайтындықтан, өнімді сұрыптаумен және тиеумен айналысатын 30 адамды ақысы төленбейтін демалысқа жіберуге тура келді. Олар 150-180 мың теңге айлық алатын. Енді оның өзі жоқ, - дейді кәсіпорын басшысы Александр Терентьев. «Арго» ЖШС директоры Олег Литвиненко қазіргі шектеу шаруашылықтың қаржылай жағдайына теріс әсер ететінін алға тартты. Егістік көлемінің азаюына әкелуі де мүмкін. Өткен жылы 400 гектарға тұқым салып, әр гектарынан 50 тоннадан астам өнім алған еді. Биыл бұл көлем айтарлықтай азаюы ықтимал. Себебі, кәсіпкер үнемі осындай шектеулер қойылса, картоп өсіру тиімсіз болып қалатынын айтады. Облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының бөлім басшысы Төлеген Көшербаев жергілікті тауар өндірушілерге қолдау көрсету мақсатында еліміздің барлық облыстарындағы әкімдіктерге Павлодардан 110 мың тонна картоп пен 47 мың тонна сәбіз сатып алу туралы ұсыныс жолданғанын хабарлады. Сол арқылы сыртқа шығуы тиіс өнімді ішкі нарықта саудаға шығармақ. Бірақ әзірше тауарды тонналап алып жатқан өңір жоқ.

Айта кетейік, өңірдегі ірі картоп өсірушілер жергілікті сауда орындарына өнімнің бір келісін 95 теңгеден жеткізу бойынша меморандум жасаған болатын. Енді қалған бөлігін экспортқа шығару мүмкіндігі болуы үшін арнайы квота енгізуді ұсынып отыр. Соған сәйкес, әр шаруашы-лыққа ішкі және сыртқы нарыққа сатуға болатын өнім көлемі белгіленеді. Олай болмаған жағдайда бірнеше тонна картоп пен сәбіздің шіріп кететін түрі бар.

Құндыз ҚАБЫЛДЕНОВА.

 


Количество показов: 2738

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Талап-тілек ескерусіз қалмады
17:23 27.01.2023  314

Көші-қон саясаты дамуда
16:42 27.01.2023  283

Үйге жеткізу сервисі жеңілдеді
15:04 26.01.2023  297

Шежірелі білім ордасы
11:32 26.01.2023  352

«Қазақ театрында даму бар»
11:30 26.01.2023  401

Ілгерілеу де, ізденіс те бар
11:28 26.01.2023  232

Негізгі мектептің күйі нашар
11:26 26.01.2023  262

«Бәлен жерде алтын бар...»
11:25 26.01.2023  218

Жазатайым оқиға неге азаймай тұр?
11:23 26.01.2023  269

Су тасқынына дайындық қалай?
11:21 26.01.2023  260

Жарымжан балалар неге көбейіп барады?
11:19 26.01.2023  292

Тығырықтан шығу жолы - тарифті өсіру дейді энергетика мамандары
11:09 26.01.2023  616

Әкенің рөлін қалай көтереміз?
11:05 26.01.2023  472

Бұл сайлау бұрынғыдан өзгерек
11:02 26.01.2023  493

Қабдыкәрім ақынның қамқорлығы
10:59 26.01.2023  236

Пияз экспортын шектеу: тұтынушы мен шаруаға тиімді ме?
10:56 26.01.2023  238

Заңдастыру тәртібі - оңай
10:52 26.01.2023  444

Сарыарқа самалы, 24 қаңтар, сейсенбі
11:27 24.01.2023  353

11 медаль!
11:05 24.01.2023  285

Абайлаңыз, көктайғақ!
11:02 24.01.2023  314

Мәселелерді жедел шешу - шарт
11:01 24.01.2023  305

Жаңа әкімдердің жүгі қандай?
10:58 24.01.2023  301

Қолтаңбасы өшпейтін қайраткер
10:55 24.01.2023  483

Автонесие: ескіден жаңасы артық
10:52 24.01.2023  359

Бал өндірісінен «бал тамбай тұр»
10:50 24.01.2023  267

Жұмыс тәулік бойы жүргізілуде
10:49 24.01.2023  285

Ауылда мәдениет үйі салынуда
10:46 24.01.2023  295

Шетелдік көліктерді заңдастыру басталды
18:10 23.01.2023  325

Квота көбейеді
11:02 22.11.2022  2764

Қала дамуы қарқынды
11:01 22.11.2022  2663

Баянауылдық «бай-барымташылар бандасы»
10:59 22.11.2022  2640

Жастар белсенділік танытты
10:55 22.11.2022  2680

ІТ-индустрияны қалай дамытамыз?
10:54 22.11.2022  2598

Қаныштың қамқорлығын көрген...
09:34 22.11.2022  2626

Бүгінгі таңдау - ертеңге бағдар
09:27 22.11.2022  2744

Жан жылуы
09:38 21.11.2022  2603

Жаңа үй салынады
09:37 21.11.2022  2578

Кәсіп бастау тетігі – «Даму»
09:36 21.11.2022  2657

Емханаларға тіркеу аяқталды
09:35 21.11.2022  2614

Азық-түлік қорын молайту - міндет
09:33 21.11.2022  2699

Өнерлінің өрісі кең
09:31 21.11.2022  2711

Жолдар қысқа дайын ба?
09:24 21.11.2022  2682

Сарыарқа самалы, 19 қараша, сенбі
09:16 21.11.2022  2867

Келешекке дауыс берейік!
17:08 17.11.2022  2759

Сенімім зор
17:06 17.11.2022  2831

Борышымызды сезінейік!
17:02 17.11.2022  2732

Еңбек иелеріне - лайықты марапат
08:39 17.11.2022  2854

Дауыс берушілерге - қолайлы жағдай
08:37 17.11.2022  2975

Белсенділік байқатуда
08:36 17.11.2022  2625

Төрткіл дүние көз тіккен Катар
08:34 17.11.2022  2792

Мақсат - ақпаратты жеткізудің үздік тәсілдерін іздеу
08:31 17.11.2022  2849

Жүйріктен жүйрік озар...
08:29 17.11.2022  2623

Сарыарқа самалы, 17 қараша, бейсенбі
08:16 17.11.2022  2783

Учаскелер дайын
19:46 16.11.2022  2660

Кәсіпкерлерді қолдау – негізгі қызмет
10:57 15.11.2022  2963

Таңдау жасар сәт таяды
09:28 15.11.2022  2856

Берешекті төлеу - бәріне міндет
09:25 15.11.2022  2855

Балық өсіруге мән берілуде
09:23 15.11.2022  2882

«Күй & джаз» үндесті
09:21 15.11.2022  2893

«Велошабандоз» медбике
09:20 15.11.2022  3108