Таңдау жасар сәт

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Мәдидің жетістігі
27.11.2021

Аламанда ойы ұшқырлар табысады
27.11.2021

Үлгілі «Баян сұлу»
27.11.2021

Әйелдің бақыты – отбасында
27.11.2021

Қауіпсіздікке кім жауапты?
27.11.2021

Миллиард теңге «желге ұшты» ма?
27.11.2021

Дені - Павлодар қаласында
27.11.2021

Бүгінгі жетістік – ертеңге бағдар
27.11.2021

Сарыарқа самалы, 27 қараша, сенбі
27.11.2021

Астық өткізудің артықшылығы неде?
25.11.2021

Ревакциналау басталды
25.11.2021

Жер берілуі мүмкін
25.11.2021

Ақылы жүйеге қосылды
25.11.2021

Ғажайып өнер әлемі
25.11.2021

Ұлттық мұраның ұлықтаушысы
25.11.2021

Елдіктің жеті тұғыры
25.11.2021

Әрбір өзгеріс – игілік жолына
25.11.2021

Үздіктер озған аламан
25.11.2021

Көлік картасы тиімді бола ма?
25.11.2021

«Ұлтқа қызмет етуден артық бақыт жоқ»
25.11.2021

«Достық» шаттық сыйлайды!
25.11.2021

Сарыарқа самалы, 25 қараша, бейсенбі
25.11.2021

Құпияға толы қорғандар
23.11.2021

«Барокко болмыс»
23.11.2021

Ғалымның есімі – кабинетте
23.11.2021

«Pfizer» екпесін салдырды
23.11.2021

Бала тәрбиесі отбасынан басталады
23.11.2021

Несиені оңды-солды таратуға болмайды
23.11.2021

Өңір тұрғындарының әл-ауқаты - басты назарда
23.11.2021

Жаңа жүйе жетістікке жетелейді
23.11.2021

Сарыарқа самалы, 23 қараша, сейсенбі
23.11.2021

Сарыарқа самалы, 20 қараша, сенбі
22.11.2021

Чемпиондар ауылдан шығады
20.11.2021

Сабақтар қандай жағдайда тоқтайды?
20.11.2021

Орталық мешіттің оң жобалары
20.11.2021

«Елбасымен кездесу өмірімді күрт өзгертті...»
20.11.2021

«Тәуелсіз Қазақстанның кітаптары»
20.11.2021

«Адам жанымен сұлу...»
20.11.2021

Кіл жүйрікте кім жүйрік?
20.11.2021

Толайым табыстар жылы
20.11.2021

Сынақтан сәтті өтті
20.11.2021

Фронт-кеңсе ашылды
20.11.2021

Жанкүйерлер сенімі – «Ақсуда»
20.11.2021

Қазақстандық оқушылар тағы да «SportFEST Kazakhstan» республикалық спартакиадасында бақ сынайды.
18.11.2021

Көмір химиясы: өңдеудің болашағы қандай?
18.11.2021

«30 жұлдызды күн»
18.11.2021

Құрсақтағы сәбиді қорғайды
18.11.2021

Борышкерлерді баспанасынан айырмаудың жолы қандай?
18.11.2021

Ауылдың тұрмысы жақсарды
18.11.2021

«Газет уақытылы жетуі тиіс!»
18.11.2021

Үздік 30 ауылдың қатарында
18.11.2021

«Күй керуені»
18.11.2021

Шыққан шыңы биік еді
18.11.2021

Шаруаның игі ісі – елдің ырысы
18.11.2021

Балаларды егудің тәртібі қандай?
18.11.2021

Жол картасын құру қажет
18.11.2021

«Worldskills» - жас мамандар сыны
18.11.2021

Сарыарқа самалы, 18 қараша, сейсенбі
18.11.2021

Қазақ оқырмандары көбейді
16.11.2021

Саз бен сөз үйлескен кеш
16.11.2021

05.01.2021

Таңдау жасар сәт

Биыл Парламенттің төменгі палатасы мен барлық деңгейдегі мәслихаттардың депутаттар тізімі жаңарады. Мәжіліс тарихына үңілер болсақ, бұған дейін барлығы алты сайлау өткен екен. Алғашқы сайлау кезінде, яғни 1995 жылдың желтоқсан айында 67 депутат сайланды. 1999 жылы ұйымдастырылған екінші сайлау кезінде 547 кандидат тіркеліп, бір орынға сегіз адам таласты. Бұл - бірінші сайлау кезінде болмаған көрсеткіш. 2004 жылдың қыркүйегінде өткен үшінші сайлау қорытындысы бойынша 77 адам депутат атанды. Мәжіліс депутаттарын төртінші мәрте сайлау 2007 жылдың тамызында өтті. Нәтижесінде төменгі палатаның 107 депутаты таңдалды. Бесінші сайлау  2012 жылдың қаңтар айында өтті. Ал 2016 жылы сайланған 107 депутат осы уақытқа дейін қызмет атқарды. 
Биыл жетінші рет өтетін сайлау жүйесі, депутаттардың жұмысы өзгеше болмақ. Біріншіден, тиісті заңға түзетулер енгізу арқылы парламенттік оппозиция институты құрылады. Енді Мәжілістің тұрақты комитеттерінің бір төрағасы мен екі хатшысы солардың қатарынан таңдалуы тиіс. Екіншіден, депутаттар қатарындағы азаматтардың кемінде 30 пайызы әйелдер мен жастар болуы керек деген талап қойылды. Сол үшін арнайы квота енгізілді. Үшіншіден, барлық деңгейдегі мәслихаттар сайлауы партиялық тізім бойынша өтеді. Яғни, сайлаушылар белгілі бір адамды емес, бюллетеньге енген бес партияның біреуін таңдайды. Бұған дейін мұндай жүйе болған емес. 
Отандық және шетелдік сарапшылардың пайымынша, биылғы сайлаудың жаңашылдығы да, жауапкершілігі де көп. Мәселен, Еуропалық парламенттегі Ортаазиялық делегация төраға-сының орынбасары Андрис Америкс әйелдер мен жастарға міндетті квотаның қарастырылуын ерекше атап өткен екен. 
- Сайлау кезінде Қазақстан халқы алдағы бес жылда жұмыс істейтін депутаттарды таңдайды. Мен ел тұрғындары дұрыс таңдау жасайды, ал мемлекет басшылығы демократиялық проецестің ашық әрі әділ жүруін бақылайды деген үміттемін. Осы орайда депутаттық орындардың 30 пайызы әйел адамдар мен жастарға берілетінін құптаймын. Бұл Қазақстанның саяси дамуына, әлемдік тәжірибеге сай келетін бағытты ұстауына оң әсер етері анық. Әлем жұртшылығы пандемиямен күресіп жатқан тұста бұл сайлау бұқара мен билік арасындағы өзара сенімнің жарқын үлгісі болуы керек, - деген пікір білдірді А.Америкс. 
Қазақстандық саясаттанушы-лардың да өз айтары бар. Әділ Қаукеновтің айтуына қарағанда, үгіт-насихат шаралары басталғаннан-ақ партиялардың жұмысына «қан жүгірді». 
- Қазір елімізде саяси жаңғыру басталып, «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасы іске асуда. Сондықтан Мәжіліс, мәслихаттар сайлауы партияларға жаңа мүмкіндіктер беріп отыр. Олардың әрқайсысы бұрын-соңды болмаған саяси технологияларды қолға алып, соның негізінде белсенді түрде іске кірісті. Оны үгіт-насихат жұмыстарынан да айқын байқауға болады. Партия көшбасшылары, депутаттықтан үміткерлер әлеуметтік желілерді, интернет алаңдарын, түрлі онлайн-кездесу платформаларын меңгеріп алды. Пандемия, дағдарыс кезінде жаңашылдықтарға бет бұрып, басқа бағытқа қарай қадам басу оңай емес. Десе де, сайлауға түскен бес партияның барлығы жоғары кәсібилік көрсетіп отыр дей аламын. Сайлау алдындағы науқан қиындықсыз өтуде, - дейді саясаттанушы. 
Сайлау барысын жергілікті және шетелдік бақылаушылар қадағалайды. ЕҚЫҰ Демократиялық институттар және адам құқықтары жөніндегі бюросының шолушысы Михаела Сивич бақылаушылар сайлаушылар мен кандидаттарды тіркеуді, үгіт-насихат жұмыстарын, сайлау әкімшілігі мен тиісті мемлекеттік органдардың жұмысын, заңнаманы және оның қолданылуын, сайлауға қатысты дауларды шешу мәселелерін назарға алатынын айтты. Жалпы, Қазақстандағы сайлау барысын 100-ге жуық шетелдік сарапшы мен шамамен 20 мың отандық бақылаушы қадағалайтын болады. Ол үшін жергілікті бақылаушы-ларды дайындайтын орталықтар да құрылды. 
Сарапшылардың ойлары Мәжіліс пен барлық деңгейдегі мәслихат депутаттарын таңдау науқаны белгіленген талаптар аясында әділ өтеді деген пікірге саяды. Ал депутаттық құрамдардың жаңаруы саяси белсенділіктің артуына, қордаланған мәселелердің оң шешім табуына, халық қалаулы-лары мен халықтың өзі арасындағы байланыстың нығая түсуіне әсер етуі тиіс. 
Павлодар облыстық аумақтық сайлау комиссиясының мәліме-тінше, «Nur Otan», «Ақжол», «Ауыл», «Адал» және «Қазақстанның халық партиясы» партияларынан барлығы 54 тізім ұсынылып, мәслихаттарға 476 кандидат тіркелді. Олардың қатарында 223 әйел адам мен жастар бар. Бұл – кандидаттардың жалпы санының 47 пайызы. 
10 қаңтар күні облыста барлығы 532 сайлау учаскесі жұмыс істейді. Тұрғындар мекенжайы бойынша белгіленген учаскелерге келіп, аудандық немесе қалалық, облыстық мәслихаттар мен Парламент Мәжілісінің депутаттарын таңдау үшін бес партияның біріне дауыс бере алады. Саяси науқан кезінде павлодарлықтар белсенділік танытып, ел болашағы үшін таңдау жасайды деп үміттенеміз.

Құндыз ҚАБЫЛДЕНОВА


Количество показов: 273

Возврат к списку