Тағдырын театрмен тоғыстырған таутұлға

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Жас таланттар шоғырланды
10:36 16.08.2022  97

Арнайы аймақта - ауқымды жобалар
10:34 16.08.2022  92

Абай жолын ұлықтаған академик
10:30 16.08.2022  99

Ақ желеңділер тапшы
10:26 16.08.2022  125

Көмір бағасы қолжетімді
10:25 16.08.2022  91

Қала жолдары қарқынды жөнделуде
10:23 16.08.2022  96

Әдепсіз әншілер сахнадан шеттетіле ме?
10:21 16.08.2022  93

Сарыарқа самалы, 16 тамыз, сейсенбі
10:20 16.08.2022  104

Кәсіптік білімнің болашағы зор
09:09 13.08.2022  205

Киелі өнердің майталманы
09:05 13.08.2022  227

Қатерлі ісік азаймай тұр
08:59 13.08.2022  252

Абай тағылымы
08:58 13.08.2022  209

Сараланған тариф енгізіледі
08:56 13.08.2022  197

Сарыарқа самалы, 13 тамыз, сенбі
08:53 13.08.2022  221

Жаңа оқу жылына әзірлік
08:02 13.08.2022  241

Құрылысшы - мәртебелі мамандық
08:01 12.08.2022  246

Әр сөзі - тұнған шежіре
10:09 11.08.2022  303

Аспан перзенті
10:07 11.08.2022  298

«Өкпеұлы Кәрімтайдың ғибратты ғұмыры»
10:05 11.08.2022  307

Абай күні аталып өтті
10:04 11.08.2022  329

«Завод» сериалы түсірілуде
10:01 11.08.2022  303

Ауладағы қуаныш
09:58 11.08.2022  293

Білім. Еңбекқорлық. Өзгеше ойлау
09:56 11.08.2022  322

Энергетикалық сусынға тыйым салу қажет пе?
09:52 11.08.2022  321

«Мектепке жол» қалай өтуде?
09:49 11.08.2022  301

Техника жаңартуға таптырмас мүмкіндік
09:43 11.08.2022  340

Шаруалар шабындыққа шалғы салды
09:40 11.08.2022  326

Абай сөзі - әдебиет өлшемі
10:24 09.08.2022  416

Білікті мамандар тапшы
10:21 09.08.2022  402

Бір жабылып, бір ашылған «Әлем»
10:20 09.08.2022  398

Баспана – басты байлық
10:18 09.08.2022  391

«Бейсен және Болмыс»
10:14 09.08.2022  414

Екеудің көрмесі
10:11 09.08.2022  395

Мектеп жәрмеңкесі жалғасады
10:09 09.08.2022  412

Аймақтағы ахуал тұрақты
08:56 06.08.2022  495

Сарыарқа самалы, 6 тамыз, сенбі
08:36 06.08.2022  538

Саназардың теңіз аттары
08:13 06.08.2022  490

Медиация мақсаты - бітімгершілік
08:10 06.08.2022  543

Жолдарымыз жаңарып, аумақтар тазаруда
08:09 06.08.2022  512

Мектепке дайындық қанша тұрады?
08:07 06.08.2022  487

Әлемді әнмен Тербеткен
08:03 06.08.2022  534

Педагогтар не базына айтады?
08:01 06.08.2022  498

Өкпе ауруы дендеп тұр
08:00 06.08.2022  507

Қандай мультфильм көріп жүрміз?
10:51 04.08.2022  579

Интернет алаяқтары көбейіп барады
10:50 04.08.2022  639

Жаңатілекте мешіт ашылды
10:49 04.08.2022  565

Суармалы жердің берекесі мол
10:47 04.08.2022  586

Қор қаражатына несие жабылмайды
10:45 04.08.2022  592

Самокаттарға талапты қатаңдату керек пе?
10:41 04.08.2022  562

Мұрагерге жинақты алуға бола ма?
10:39 04.08.2022  572

Балалар бағына саяхат
10:37 04.08.2022  539

Өнерде шекара жоқ
10:34 04.08.2022  565

Алтын аға
10:30 04.08.2022  615

Балабақшалар қалай бақыланады?
10:28 04.08.2022  628

Әнші арманы
09:57 02.08.2022  637

«Мектепке жол» акциясы басталды
09:54 02.08.2022  819

Жол жабылмайды
09:52 02.08.2022  622

Мәшһүр Жүсіп және Бекасыл хазірет
09:49 02.08.2022  651

Пәтер кезегін себепсіз жылжытқан
09:47 02.08.2022  632

Денсаулық пойызы келді
09:45 02.08.2022  650

Тағдырын театрмен тоғыстырған таутұлға 26.07.2022

Тағдырын театрмен тоғыстырған таутұлға

Бұқар жырау атындағы әдебиет және өнер музейінің ұйымдастыруымен тұңғыш кәсіби режиссер, актер, драматург Жұмат Шаниннің 130 жылдығына орай «Мәдениет. Театр. Руханият» атты республикалық ғылыми конференция өткізілді.

20220722_113158.jpg

Шараға жергілікті ғалымдар және зиялы қауым өкілдері, ZOOM арқылы Жұмат Шаниннің немересі Болат Шанин, М.Әуезов атындағы әдебиет және өнер институты, театр өнері бөлімінің меңгерушісі Амангелді Мұқан қатысты. Шараны жүргізген музей басшысы Ербол Қайыров бұл конференция ұзақ уақыт дайындалғанын жеткізді.

- Бұл шараны біз былтырдан бері жоспарладық. Кең көлемдегі конференция форматында өткізуді жөн санадық. Біздің мақсатымыз - Жұмат Шанин жайлы тың деректерді жинақтау. Сол арқылы өзіміздің қорымызды толықтырып, кейін болашақ ұрпаққа насихаттау, - деді Е.Қайыров. Алаш қайраткерінің немересі Болат Шанин атасының өмірі жайлы баяндап, репрессияға қалай ұшырағандығы жайлы айтып берді.

- Бұл оқиға біздің отбасының тарихы ғана емес, бұл - еліміздің тарихы. 1937 жылы көптеген Алаш қайраткерлері жер аударылып, ату жазасына кесілді. Оның ішінде менің атам да болды. Батыс Қазақстан облысының музейіне тапсырылған құжатта атамның өз қолымен жазылған құжатын көрдім. Онда «Мен, Сәкен Сейфуллин және Төлеген Жүргенов үшеуіміз кезекті қойылымның премьерасын 15 минутқа кеш бастадық. Сол уақыттың арасында мемлекетке қарсы шығып, бүліктің басталуына себепкер болдық деп айыпталдық» деп жазылыпты. Аталған облыс әкімдігіне хат жазып, сол хаттың көшірмесін жасап, басқа да құжаттарын жинау үстіндеміз, - Б.Шанин. Сондай-ақ, шара барысында музей басшысы Жұмат Шаниннің жары Жанбике Шанинаның келбеті бейнеленген картина жайлы да сөз қозғады.

- Сурет музей қоймасынан кездейсоқ табылды. Оған қосымша 60 мың экспонат бар. Құжаттарға сәйкес, оны 1991 жылы музейге Жанбике Шанинаның кіші сіңлісі Мәрзия музейге тапсырғаны белгілі болды. Болжам бойынша, сурет 1928-1930 жылдары салынған. Актриса «Қыз Жібек» спектакліндегі бас кейіпкер Төлегеннің анасының рөлін сомдаған костюмде бейнеленген, - дейді ол. Немересінің сөзінше, Жұмат Шанин 1937 жылы тұтқындалып, келесі жылы атылғаннан кейін Жанбике 8 жылға сотталып, бостандыққа тек 1946 жылы шыққан. Төрт жыл Қарағандыда жұмыс істеп 50-жылдардың басында қайтыс болған. Доцент Амангелді Мұқан Жұмат Шаниннің шығармашылығы жайында деректермен бөлісті.

- Мәскеу қаласында өткен музыкалық спектакльде Ж.Шанин Қ.Жандарбековпен бірге Е.Брусиловскийдің «Жалбыр», «Қыз Жібек» және «Ер Тарғынын» қойды. Сол кезде қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігі кезінде жоғары бағаланды. 1936 жылға дейін осы театрдың көркемдік жағын басқарған Шанин алғашқы музыка театр өнерінің қалыптасып дамуына да мол үлес қосты. Шанин қаламынан туған күрделі «Арқалық батыр», «Шахта» пьесалары 20 ғасырдың 30-жылдары республикада жаңа ұйымдаса бастаған көптеген қазақ театрларының репертуарынан орын алды. Ол халық би өнеріне де көңіл аударып, «Киіз басу», «Қоян-бүркіт», «Өрмек», «Шашу», т.б. секілді билерді музыкалық спектакльдерде пайдаланды. Оның шығармашылығын сол кезеңде М.Әуезов, Қ.Сәтбаев, Ғ.Мүсірепов, т.б. ақын-жазушылар жоғары бағалады, - дейді А.Мұқан. Ал Павлодар педагогикалық университетінің қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасының доценті Әділбек Әміренов биыл оқу орнында «Аймақтық өлкетану» пәнінің оқу бағдарламасына енгізілгенін айтты.

- Бұл пән бойынша студенттерге, оның ішінде Серпін» бағдарламасымен, басқа өңірлерден келген жастарға Павлодар облысында дүниеге келген қоғам қайраткерлерін таныстыру, олардың шығармашылығымен дәріптеу көзделіп отыр, - деді ол. Музей директорының орынбасары Мағзия Әбенова Жұмат Шаниннің өміріне қатысты деректерді әңгімелеп, музейде сақталған жәдігерлерді таныстырып өтті. Конференция барысында қатысушыларға Алаш қайраткеріне арналған «Ерекше дарын иесі» атты көрме ұсынылды. Ол жерде режиссердің өміріне қатысты құжаттар қойылды.

 

Айдана БОРАНБАЕВА.

 


Количество показов: 686

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Жас таланттар шоғырланды
10:36 16.08.2022  97

Арнайы аймақта - ауқымды жобалар
10:34 16.08.2022  92

Абай жолын ұлықтаған академик
10:30 16.08.2022  99

Ақ желеңділер тапшы
10:26 16.08.2022  125

Көмір бағасы қолжетімді
10:25 16.08.2022  91

Қала жолдары қарқынды жөнделуде
10:23 16.08.2022  96

Әдепсіз әншілер сахнадан шеттетіле ме?
10:21 16.08.2022  93

Сарыарқа самалы, 16 тамыз, сейсенбі
10:20 16.08.2022  104

Кәсіптік білімнің болашағы зор
09:09 13.08.2022  205

Киелі өнердің майталманы
09:05 13.08.2022  227

Қатерлі ісік азаймай тұр
08:59 13.08.2022  252

Абай тағылымы
08:58 13.08.2022  209

Сараланған тариф енгізіледі
08:56 13.08.2022  197

Сарыарқа самалы, 13 тамыз, сенбі
08:53 13.08.2022  221

Жаңа оқу жылына әзірлік
08:02 13.08.2022  241

Құрылысшы - мәртебелі мамандық
08:01 12.08.2022  246

Әр сөзі - тұнған шежіре
10:09 11.08.2022  303

Аспан перзенті
10:07 11.08.2022  298

«Өкпеұлы Кәрімтайдың ғибратты ғұмыры»
10:05 11.08.2022  307

Абай күні аталып өтті
10:04 11.08.2022  329

«Завод» сериалы түсірілуде
10:01 11.08.2022  303

Ауладағы қуаныш
09:58 11.08.2022  293

Білім. Еңбекқорлық. Өзгеше ойлау
09:56 11.08.2022  322

Энергетикалық сусынға тыйым салу қажет пе?
09:52 11.08.2022  321

«Мектепке жол» қалай өтуде?
09:49 11.08.2022  301

Техника жаңартуға таптырмас мүмкіндік
09:43 11.08.2022  340

Шаруалар шабындыққа шалғы салды
09:40 11.08.2022  326

Абай сөзі - әдебиет өлшемі
10:24 09.08.2022  416

Білікті мамандар тапшы
10:21 09.08.2022  402

Бір жабылып, бір ашылған «Әлем»
10:20 09.08.2022  398

Баспана – басты байлық
10:18 09.08.2022  391

«Бейсен және Болмыс»
10:14 09.08.2022  414

Екеудің көрмесі
10:11 09.08.2022  395

Мектеп жәрмеңкесі жалғасады
10:09 09.08.2022  412

Аймақтағы ахуал тұрақты
08:56 06.08.2022  495

Сарыарқа самалы, 6 тамыз, сенбі
08:36 06.08.2022  538

Саназардың теңіз аттары
08:13 06.08.2022  490

Медиация мақсаты - бітімгершілік
08:10 06.08.2022  543

Жолдарымыз жаңарып, аумақтар тазаруда
08:09 06.08.2022  512

Мектепке дайындық қанша тұрады?
08:07 06.08.2022  487

Әлемді әнмен Тербеткен
08:03 06.08.2022  534

Педагогтар не базына айтады?
08:01 06.08.2022  498

Өкпе ауруы дендеп тұр
08:00 06.08.2022  507

Қандай мультфильм көріп жүрміз?
10:51 04.08.2022  579

Интернет алаяқтары көбейіп барады
10:50 04.08.2022  639

Жаңатілекте мешіт ашылды
10:49 04.08.2022  565

Суармалы жердің берекесі мол
10:47 04.08.2022  586

Қор қаражатына несие жабылмайды
10:45 04.08.2022  592

Самокаттарға талапты қатаңдату керек пе?
10:41 04.08.2022  562

Мұрагерге жинақты алуға бола ма?
10:39 04.08.2022  572

Балалар бағына саяхат
10:37 04.08.2022  539

Өнерде шекара жоқ
10:34 04.08.2022  565

Алтын аға
10:30 04.08.2022  615

Балабақшалар қалай бақыланады?
10:28 04.08.2022  628

Әнші арманы
09:57 02.08.2022  637

«Мектепке жол» акциясы басталды
09:54 02.08.2022  819

Жол жабылмайды
09:52 02.08.2022  622

Мәшһүр Жүсіп және Бекасыл хазірет
09:49 02.08.2022  651

Пәтер кезегін себепсіз жылжытқан
09:47 02.08.2022  632

Денсаулық пойызы келді
09:45 02.08.2022  650