Техникалық білімнің заманы туды

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

Асбұршақ қандай өсімдік?
09:40 21.05.2022  91

Тұтас өңірді қамтымақ
09:38 21.05.2022  93

Дауыс беру – маңызды
09:37 21.05.2022  93

Бүгінгі таңдау – ертеңгі өмір
09:35 21.05.2022  92

Жол азабын жүрген білер
09:00 21.05.2022  105

Сарыарқа самалы, 21 мамыр, сенбі
08:50 21.05.2022  115

Мен оқыған кітаптар
08:50 21.05.2022  90

Менің арманым...
08:49 21.05.2022  92

Тәтті мамандық
08:48 21.05.2022  83

Адасқанның айыбы жоқ
08:47 21.05.2022  88

Тарихи шеру - «ҚИМАҚ.TIME»
08:44 21.05.2022  89

Қазақ сатирасының Таңдайы
08:42 21.05.2022  88

Суармалы жер - береке көзі
11:26 19.05.2022  194

«Бейсекеңді дәріптеу керек...»
11:23 19.05.2022  219

Ұжымдық қауіпсіздік. Әскери одақ
11:22 19.05.2022  191

ЖОБА «Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы
11:20 19.05.2022  204

Ерлік – елге мұра, ұрпаққа үлгі!
11:19 19.05.2022  244

Жапандағы жалғыз үйде туған қыз
11:18 19.05.2022  191

Ұлтқа қызмет – мінезден
11:16 19.05.2022  243

Мен және менің полицейім!
11:14 19.05.2022  189

Талапқа сай емес
11:13 19.05.2022  187

Балабақшаға жолдама алыңыз!
11:11 19.05.2022  194

Референдум - сайлау емес, таңдау
11:05 19.05.2022  220

Пәтер тапшылығы байқалуда
11:03 19.05.2022  205

Отбасындағы кикілжің қылмыс па?
10:59 19.05.2022  210

Терезенің сыртында қауіп бар!
10:58 19.05.2022  192

Қағаз қымбатшылығы қыспаққа алды
10:55 19.05.2022  199

Арзан несие: тозған көліктен құтылудың төте жолы осы ма?
10:53 19.05.2022  206

Сарыарқа самалы, 19 мамыр, бейсенбі
09:11 19.05.2022  225

«Қимақ.Time»
10:26 17.05.2022  409

Бүлдіршіндер еңбектеп жарысты
10:14 17.05.2022  416

«Тұран» түкке тұрмады
10:13 17.05.2022  449

Жастар - ел келешегі
10:09 17.05.2022  449

Өз таңдауымызды жасауға тиіспіз
09:26 17.05.2022  472

Қос ішектің Күмбірлеуі
09:24 17.05.2022  441

Қайта оралған «Жәмилә»
09:23 17.05.2022  438

Әуеден де, жерден де өңдеуде
09:17 17.05.2022  428

Мал дәрігерлері жеткіліксіз
09:16 17.05.2022  392

Көктемнің әр күні – несібе
09:08 17.05.2022  455

Сарыарқа самалы, 17 мамыр, сейсенбі
08:59 17.05.2022  472

Конституцияға енгізілетін түзетулер бойынша бағыт-бағдар
12:00 16.05.2022  547

Қазақтың текті қыраны
09:09 14.05.2022  730

Дауыс беру - парызымыз
09:07 14.05.2022  579

Жаңа Қазақстанның жарқын жолы
09:06 14.05.2022  488

«Әлкей Марғұлан және мәдени мұра»
09:04 14.05.2022  565

Халықтың сенімді қорғаны
09:03 14.05.2022  508

Тұрғын үй субсидиясы: талаптары қандай?
09:02 14.05.2022  650

Асфальт жол ауылға келді
09:01 14.05.2022  590

Сарыарқа самалы, 14 мамыр, сенбі
09:00 14.05.2022  752

Айлық аз
11:25 12.05.2022  631

Бабалар рухы – төл тарихымызда
10:43 12.05.2022  589

«Мектебім - мәңгілік көктемім»
10:42 12.05.2022  629

Еңбегі - ел есінде
10:39 12.05.2022  580

Қазақстан азаматтарына үндеу жасады
10:34 12.05.2022  689

Жеңіс даңқы – мәңгілік!
10:32 12.05.2022  559

Тегін дәрі: кімдерге тиесілі?
10:30 12.05.2022  628

Даудың басы – қараусыз мал
10:27 12.05.2022  658

Мұнай өнімдері экспортын шектеуді ұзарту дұрыс па?
10:20 12.05.2022  786

Шоң би оқулары өтті
10:18 12.05.2022  558

Негізгі ҰБТ: түлектер нені білуі тиіс?
10:13 12.05.2022  570

Техникалық білімнің заманы туды 22.01.2022

Техникалық білімнің заманы туды

Елімізде техникалық және кәсіптік сала мамандарын әзірлеу ресурстары жеткіліксіз екені көптен айтылып келеді. Соның салдары болар жастардың бұл салаға деген қызығушылығы тым төмен. Түлектердің дені гуманитарлық салаға ағылып, еңбек нарығындағы өндірістік-өнеркәсіп саласы бос тұр деуге болады. Заманға сай, қоғамға керек техникалық мамандық-тардың тапшылығы уақыт өткен сайын ұлғайып келеді. Жақында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ҚР Парламенті Мәжілісінде сөйлеген сөзінде осы саланың «сыздауығын» дөп басып, бірқатар ұсыныс айтты.

 

Шетелден үйренеріміз көп

Президент өз сөзінде: «Жақын арада Ресейдің үздік техникалық жоғары оқу орындарының филиалдарын ашу жоспарланып отыр. 2025 жылға қарай елімізде беделді шетелдік жоғары оқу орындарының кем дегенде 5 филиалын ашу қажет деп есептеймін. Осы орайда, екі техникалық бағдарланған филиал еліміздің батысында болғаны жөн» деді. Мемлекет басшысының бұл бастамасын жоғары оқу орындарының оқытушылары да құптап отыр. Себебі, білім мен ғылымды меңгеріп, өркениетке ұмтылу жолында әріптес таңдау – ұшпаққа шығармайды. Әсіресе, әлемнің озық оқу орындарынан аларымыз, білікті мамандарынан үйренеріміз көп. Мұны мойындау керек. Осы ретте ҚР Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов әлемдік оқу орындардың бөлімшесін ашу жұмыстары бастағанын хабарлады.

- Қазіргі уақытта «DE MONTFORT» Ұлыбританияның университеті филиалы жұмысын істей бастады. Халықаралық үлгідегі диплом беріледі. Сондай-ақ Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетін «Аrizona» университетіне сенімгерлік басқаруға беру туралы мәселе қарастыруда. Қазіргі уақытта «Arizona» университетімен меморандум жасадық. Бұдан басқа, еліміздің батыс өңірлерінде 2 жетекші шетелдік техникалық университетінің филиалдары ашылатын болады. Техникалық бағыттар бойынша Ресейдің үздік жоғары оқу орындарының филиалдарын ашу бойынша келіссөздерді бастадық. Қазір оны жүргізіп жатырмыз және арнайы үкіметаралық келісімді дайындадық, - деді министр. Торайғыров университеті металлургия кафедрасының меңгерушісі, техника ғылым-дарының кандидаты Мерхат Сүйіндіковтің айтуынша, аталмыш жоғары оқу орны Германияның Анхольт университетімен байланыс орнатқан. Нәтижесінде бізде филиалын ашу жұмысы жүргізілуде. Бұл жобаның жергілікті студенттерге берер пайдасы зор. Әлемдік университеттің филиалы бізде екі бағыт бойынша жұмыс істейді. Біріншісі, студенттерге шет тілін үйрету болса, екінші техникалық бағытта оқитын жастарға қосымша білім береді. Екіжақты келісімшарт бойынша, біздің студенттерге Германияға барып тағылымдамадан өту мүмкіндіктері де көзделген. Тіпті, шетелдік оқу орнының дипомы берілуі де мүмкін.

- Біздің университет білім беру сапасының рейтингі бойынша алдыңғы бестіктен түскен емес. Бұл жерде техникалық мамандықтарды оқытатын кафедралардың және оқу құрал-жабдықтары мен техникалық базасының үлкен үлесі бар. Дегенмен «бізде бәрі бар» деп қол қусырып отыруға болмайды. Университет басшылығы жүргізген келіссөздер нәтижесінде шетелдік оқу орнының филиалын ашып, білікті оқытушыларын тарту мүмкіндігіне ие болдық. Мұнда кез-келген студент қабылданбайды. Әзірше, машина жасау, энергетика, химиятехнология, агротехнология мамандықтарының студенттері қосымша білім алады. Филиал алдымен «Жаңа мамандықтар атласы» бойынша жұмыс істемек. Яғни, біздің университеттің оқу бағдарламасына әлі енгізілмеген мамандықтарды оқытады деп отырмыз. Себебі, ақпараттық технологияның күн санап жаңаруына байланысты қоғамда жаңа мамандықтар сұранысы артуда, - дейді Мерхат Мәдениұлы.

Техникалық саладан қашады

Біздің облыс бірегей өнеркәсіптік, индустриялдық аймақ саналады. Сондықтан, бюджеттік кірістердің басым бөлігі өндірістік кәсіпорындардан құйылады. Ал ішкі жалпы өнімнің 67 пайызын металлургия саласы құраса, мұнай-газ өндірісінің үлесі – 9,7 пайыз. Бұдан аймақтағы еңбек нарығының көп бөлігін техникалық мамандықтар құрайтынын байқаймыз. Әсіресе, машина жасау саласында таңдау көп деген сөз. Техника ғылымдарының кандидаты Мерхат Сүйіндіковтің сөзінше, қазіргі жастар жоғары оқу орнына түсіп, мамандық таңдарда қай салаға сұраныс басым деген сауалға жауап іздемейді.

- Көп жастар құжаттарын қолтықтап, мұнай-газ ісіне ағылып жатады. Оқу бітірген соң жұмыс табыла ма, табылмай ма деген ой ешкімді мазаламайды. Әйтеуір, мұнайшының айлығы көп дегенді естіп алған. Барлығы бір жерге үймелейді, оның соңы жұмыссыздыққа әкелмей ме?! Ал еңбек нарығының көп бөлігін құрайтын металлургия саласына ешкім түскісі келмеген-діктен алпауыт кәсіпорындар маман таппай қиналады. Міне, біздің қазіргі жас буын мамандық таңдау кезінде осындай үлкен қателіктерге жол беруде. Атап айтқанда, мектеп қабырғасында физика, математика, химия, информатика сынды күрделі пәндерді тиісті деңгейде оқымайды. Бұл олардың болашағына кері әсер етпей ме?! Яғни, негізгі пәндерді мектеп қабырға-сында дұрыс оқымағандықтан, техникалық мамандықтарға баруға жүрегі дауаламайды. Сосын далада қалып қоймас үшін амалсыздан гуманитарлық мамандықтардың бірін таңдайды. Сондықтан, жастардың мамандық таңдауға деген көзқарасын өзгерту керек. Бұл мектептен басталады деп ойлаймын. Орта білім мекемелері оқушыларды ақпараттық-технология саласына деген қызығушылығын ояту керек. Сонымен қатар, өндірістерде қанша бос орын бар деген деректерді факітмен көрсетіп, сол мамандықтың мәнісін түсіндіру жағы кемшін жатыр. Содан кейін металлург мамандығын таңдаған студенттер үшін грант санын көбейтіп, шәкіртақысын қосу қажет. Сол секілді, кәсіпорын жұмысшыларының айлығын көтеріп, осы саланы таңдаған студенттерге түсу мүмкіндігін кеңейтіп, белгілі бір жеңілдіктер беру қажет, - дейді М.Сүйіндіков.

Ауылдан технократ шыға ма?

Өз ісіне жауапкершілікпен қарайтын тұрақты әрі еңбекқор жастардың дені ауылда екені түсінікті. Сондықтан, ауыл балаларын осы салаға тартудың өзектілігі жоғары. Май ауданы Малайсары орта мектебінің директоры, облыстық мәслихат депутаты Анар Жетібаеваның сөзінше, ауыл балаларын техникалық мамандықтарға тарту жұмыстары жоғары деңгейде жүргізілуде. Оқушыларды компютерлік бағдарламалауға, робот құрастыруға қызықтыратын үйірмелер саны көбейіп келеді.

- 2020 жылы Май ауданына қарасты барлық мектептердің 8-сыныптарына оқу-өндірістік сабақтары енгізілді. Мұны Көктөбе ауылындағы «Ертіс» жоғары инновациялық аграрлық колледжімен бірге іске асырудамыз. Мысалы оқушылар аптасына бір рет колледж базасына барып, тракторшы, машинист, дәнекерлеуші, есепші, аспазшы мамандықтары бойынша оқу-өндірістік сабақтарын оқиды. Сонымен қатар, физика, химия пәндері бойынша қосымша факультативтік курстар жүргізілуде. Мұндай курстарды жүргізу кестесі оқу жылының басында мұғалімдерге бөлініп берілді. Дегенмен, мұнымен 30 жыл қалыптасқан көзқарасты өзгерту мүмкін емес. Сондықтан, оқу-өндірістік сабақтарды мектеп бағдарламасына енгізуді ұсынамын. Егер, бұл мәселеге мемлекеттік деңгейде назар аударар болсақ, қолынан іс келетін технократтарды ауылдан-ақ шығаруға болады, -
дейді Анар Ахметқызы.

 

Аятжан АХМЕТЖАНҰЛЫ, республикалық «QAZBILIM» орталығының директоры:

- Қазір мектеп оқушыларының басым бөлігі дәрігер және мұғалім мамандықтарын таңдайды. Себебі, бұл салаларда тұрақты жұмыс бар. Ал техникалық мамандықтарға өте сирек барады. Негізі мұнда да тұрақты жұмыс бар. Бірақ, күрделілігіне байланысты тартыншақтайтын болса керек. Енді техникалық мамандық-тарға тартудың жолы қандай дегенге тоқталайын. Ең бірінші, мектептердің мате-риалдық базасын жетілдіру керек. Егер, оқушы мектепте ғылыми-зерттеу жұмыстарымен айналыспаса, физика, химия, биология сабақтарының зертханасын көрмесе, қанша жерден үгіттесеңіз де қызық-пайды. Өкінішке қарай, біздің елде орта мектептердің тахникалық базасы өте жұтаң. Соңғы екі-үш жылдан бері салынған мектептер болмаса, одан бұрынғы білім беру мекемелерінің жағдайы орташа. Тіпті, 20-ғасырдамыз деуге болады. Сондықтан, бұл проблеманы орта мектептердің оқу базасын Назарбаев зияткерлік мектептерінің және «Білім-Инновация» лицейлерінің деңгейіне жеткізбей шеше алмаймыз.

 

Түйін:

Мемлекет басшысы: «Жалпы, бәрімізге білім туралы көзқарасымызды өзгерту қажет. Гуманитарлық мамандықтармен әуестену кезеңі келмеске кетті. Басымдықты техникалық мамандықтарға беру керек. Инженерлер мен өнеркәсіпшілердің жаңа буынын өсіріп шығару қажет» дегені де есімізде. Сондықтан, білім саласына қолданылатын ендігі реформа осы мәселені қамтиды деген ойдамыз.

 

Тілеуберді САХАБА.

 


Количество показов: 799

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

Асбұршақ қандай өсімдік?
09:40 21.05.2022  91

Тұтас өңірді қамтымақ
09:38 21.05.2022  93

Дауыс беру – маңызды
09:37 21.05.2022  93

Бүгінгі таңдау – ертеңгі өмір
09:35 21.05.2022  92

Жол азабын жүрген білер
09:00 21.05.2022  105

Сарыарқа самалы, 21 мамыр, сенбі
08:50 21.05.2022  115

Мен оқыған кітаптар
08:50 21.05.2022  90

Менің арманым...
08:49 21.05.2022  92

Тәтті мамандық
08:48 21.05.2022  83

Адасқанның айыбы жоқ
08:47 21.05.2022  88

Тарихи шеру - «ҚИМАҚ.TIME»
08:44 21.05.2022  89

Қазақ сатирасының Таңдайы
08:42 21.05.2022  88

Суармалы жер - береке көзі
11:26 19.05.2022  194

«Бейсекеңді дәріптеу керек...»
11:23 19.05.2022  219

Ұжымдық қауіпсіздік. Әскери одақ
11:22 19.05.2022  191

ЖОБА «Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы
11:20 19.05.2022  204

Ерлік – елге мұра, ұрпаққа үлгі!
11:19 19.05.2022  244

Жапандағы жалғыз үйде туған қыз
11:18 19.05.2022  191

Ұлтқа қызмет – мінезден
11:16 19.05.2022  243

Мен және менің полицейім!
11:14 19.05.2022  189

Талапқа сай емес
11:13 19.05.2022  187

Балабақшаға жолдама алыңыз!
11:11 19.05.2022  194

Референдум - сайлау емес, таңдау
11:05 19.05.2022  220

Пәтер тапшылығы байқалуда
11:03 19.05.2022  205

Отбасындағы кикілжің қылмыс па?
10:59 19.05.2022  210

Терезенің сыртында қауіп бар!
10:58 19.05.2022  192

Қағаз қымбатшылығы қыспаққа алды
10:55 19.05.2022  199

Арзан несие: тозған көліктен құтылудың төте жолы осы ма?
10:53 19.05.2022  206

Сарыарқа самалы, 19 мамыр, бейсенбі
09:11 19.05.2022  225

«Қимақ.Time»
10:26 17.05.2022  409

Бүлдіршіндер еңбектеп жарысты
10:14 17.05.2022  416

«Тұран» түкке тұрмады
10:13 17.05.2022  449

Жастар - ел келешегі
10:09 17.05.2022  449

Өз таңдауымызды жасауға тиіспіз
09:26 17.05.2022  472

Қос ішектің Күмбірлеуі
09:24 17.05.2022  441

Қайта оралған «Жәмилә»
09:23 17.05.2022  438

Әуеден де, жерден де өңдеуде
09:17 17.05.2022  428

Мал дәрігерлері жеткіліксіз
09:16 17.05.2022  392

Көктемнің әр күні – несібе
09:08 17.05.2022  455

Сарыарқа самалы, 17 мамыр, сейсенбі
08:59 17.05.2022  472

Конституцияға енгізілетін түзетулер бойынша бағыт-бағдар
12:00 16.05.2022  547

Қазақтың текті қыраны
09:09 14.05.2022  730

Дауыс беру - парызымыз
09:07 14.05.2022  579

Жаңа Қазақстанның жарқын жолы
09:06 14.05.2022  488

«Әлкей Марғұлан және мәдени мұра»
09:04 14.05.2022  565

Халықтың сенімді қорғаны
09:03 14.05.2022  508

Тұрғын үй субсидиясы: талаптары қандай?
09:02 14.05.2022  650

Асфальт жол ауылға келді
09:01 14.05.2022  590

Сарыарқа самалы, 14 мамыр, сенбі
09:00 14.05.2022  752

Айлық аз
11:25 12.05.2022  631

Бабалар рухы – төл тарихымызда
10:43 12.05.2022  589

«Мектебім - мәңгілік көктемім»
10:42 12.05.2022  629

Еңбегі - ел есінде
10:39 12.05.2022  580

Қазақстан азаматтарына үндеу жасады
10:34 12.05.2022  689

Жеңіс даңқы – мәңгілік!
10:32 12.05.2022  559

Тегін дәрі: кімдерге тиесілі?
10:30 12.05.2022  628

Даудың басы – қараусыз мал
10:27 12.05.2022  658

Мұнай өнімдері экспортын шектеуді ұзарту дұрыс па?
10:20 12.05.2022  786

Шоң би оқулары өтті
10:18 12.05.2022  558

Негізгі ҰБТ: түлектер нені білуі тиіс?
10:13 12.05.2022  570

Раздел не найден.