Жердің аты - бабаның хаты

СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР

«Әке арманы» орындалған күн
13:03 28.06.2022  88

Жауапкершіліктің жүгі ауыр
13:01 28.06.2022  87

Ширақтық. Шеберлік. Шындық
11:42 28.06.2022  92

Мені шыңдаған басылым...
11:37 28.06.2022  93

Техника тізгіншісі
11:34 28.06.2022  89

Балаларға бақылауды күшейту қажет
11:32 28.06.2022  93

Студенттерге - сапалы баспана
11:30 28.06.2022  87

Әлеуеті зор
11:28 28.06.2022  82

Сот қызметкерлері марапатталды
11:19 28.06.2022  89

«Сіз - тікелей эфирдесіз!»
11:17 28.06.2022  97

Қасіретті арқау еткен қойылым
20:18 24.06.2022  86

Вейп: бұлыңғыр болашақ
20:17 24.06.2022  80

«Пати» билеген заман болды...
20:15 24.06.2022  79

Су аймақтары қалай қорғалады?
20:13 24.06.2022  80

Тәртіп сақшыларына - құрмет
20:12 24.06.2022  85

Бәсекелес бола алмайды
20:05 24.06.2022  92

Ауылға интернет қашан жетеді?
20:03 24.06.2022  171

«Мені әдебиет аспанына көтерген космодром»
16:37 23.06.2022  80

Ортада тағы – орамал тақырыбы
16:30 23.06.2022  77

Бастысы – жауапкершілікті сезіну
16:27 23.06.2022  81

Үлгі болатын үздіктер көп
16:19 23.06.2022  84

Журналистика – жүрек қалауы
16:15 23.06.2022  89

Қан қысымын қалай реттейміз?
15:45 23.06.2022  79

Жобаның игілігін ауылда көруде
15:40 23.06.2022  197

Тозған автобустар қашан жаңарады?
15:30 23.06.2022  77

Жаңа тұрғын үй кімдерге тиесілі?
15:27 23.06.2022  82

Сарсаңға салған «Tik-Tok»
11:47 21.06.2022  74

Екі қолға бір күрек табылады!
11:46 21.06.2022  80

Балалар мүддесі – басты назарда
11:44 21.06.2022  79

Суға жаритын күн бар ма?
11:38 21.06.2022  71

«Ол кезде он үште едік...»
11:35 21.06.2022  80

Табиғатқа жанашырлық керек
11:33 21.06.2022  78

Туристік маусым ашылды
11:29 21.06.2022  81

ERTIS MEDIA FEST - қалалық саябақта!
10:55 21.06.2022  73

Шынығу басы - тынығу!
10:53 21.06.2022  77

«Жасыл ел» іске кірісті
10:50 21.06.2022  117

Уақытпен үндескен ұтады
09:58 21.06.2022  468

Ақши тұрғындары неге алаңдаулы?
09:57 21.06.2022  344

Жазушыға Ньютонның байқампаздығы керек!
10:59 16.06.2022  586

Сарыарқа самалы, 16 маусым, бейсенбі
10:55 16.06.2022  677

Бала денсаулығы - басты назарда
09:10 16.06.2022  526

Ұн нарығы: бүгінгі баға қандай?
09:00 16.06.2022  571

Ардагер есімі ұлықталды
09:00 16.06.2022  537

Жердің аты - бабаның хаты
09:00 16.06.2022  523

Ел руханиятына елеулі үлес қосқан нартұлға
09:00 16.06.2022  590

Этноауылдар құрылады
09:00 16.06.2022  523

Оқушы білімі қандай болмақ?
09:00 16.06.2022  552

Оқушылар музейге тегін барады
09:00 16.06.2022  565

Жапырақтарды «жеп» жатыр
09:00 16.06.2022  517

Егін алқабы – астық қалқаны
09:00 16.06.2022  533

«Ақбілектің» премьерасы өтті
10:43 14.06.2022  649

«Қымызмұрындық» дәстүрі дәріптелді
10:41 14.06.2022  668

Демалыс қалай өтеді?
10:39 14.06.2022  650

Талқылау емес, бағыт беру керек
10:37 14.06.2022  629

Биылғы маусымның жаңашылдығы қандай?
10:33 14.06.2022  665

Көмірінен көңілі ыстық Екібастұз!
10:29 14.06.2022  728

Қамданған қапы қалмайды
10:27 14.06.2022  643

Байдаланың жолы жаңаруда
10:25 14.06.2022  623

Жомарт жандар
10:21 14.06.2022  630

Сарыарқа самалы, 14 маусым, сейсенбі
10:19 14.06.2022  647

Жердің аты - бабаның хаты 16.06.2022

Жердің аты - бабаның хаты

Облыс мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының ұйымдастыруымен «Достық үйінде» Түркі тілдес жазбалары күніне орай «Жердің аты - бабаның хаты» атты облыстық ғылыми конференция өтті.

2014 жылдан бастап 18 мамыр күні Қазақстан Республикасы Парламентінің шешімімен «Түркі жазуы күні» деп жарияланды. Бұл - біле-білгенге үлкен тарихи мәні бар оқиға. Төрткіл дүниеге өздерін танытып, «Мәңгілік ел» болуды көксеген батыр бабалардың терең де тағылымды тарихын тасқа өшпестей етіп қашап жазғаны – түркі халықтарының да өлмес өркениет қалыптастырғанының бір ғана көрінісі болса керек. Осы ерекше күнге орай жыл сайын елімізде түрлі аймақтық, облыстық, республикалық, тіпті халықаралық іс-шаралардың өткізілуі кең өріс алуда. Осы айтулы күннің шеңберінде түркі әлемінің тарихын бірге кешіп, ұлы бабалардың жалғасы болған, ұрпақтың арманы қашанда асқақ болсын деген ниетпен игі бастамасы облыс төңірегінде қолға алынды. Шара түркі жазуының тарихы туралы фильм көрсе-тумен басталды.

IMG_2641.JPG

Конференцияға облыстық мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысының орынбасары Медет Тауасқан, республикамызға танымал ғалым, география ғылымының докторы, Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің профессоры Қуат Сапаров пен Сейфитден Сүтжанов, Нұркен Күзембаев сынды облысымыздың бетке ұстар жоғары оқу орнының ғалымдары қатысты.

Жалпы алғанда, түркі тілдері – Шығыс Еуропадан, Сібір мен Батыс Қытайға дейінгі кең аумақта тұратын 180 млн. адамның ана тілі, 210 млн. адамның екінші тілі боп табылатын, көбі бір біріне өте жақын болған 40 тілден тұратын тілдер тобы. Түркі тілдер жанұясы Алтай тілдері әулетіне жатады. Жүз жылдар бойы түркі халықтары көшпелі өмір салтын өткізгендіктерінен, өзара және басқа да тілдес халықтармен араласып, өз тілдеріне және көршілес халықтардың тілдеріне әсер еткен деседі.

- Павлодар облысын зерттеген 20-ға жуық кітап шығарылды. Топонимика саласы бойынша 350-ден астам мақала жарияланып, менің басқаруыммен диссертациялар қорғалды. Конференцияға қатысудағы мақсатым - Павлодар облысы - солтүстік өңір болғандықтан, тақырыпқа сәйкес көне түркілік қазақтың түбірлі атаулары жөнінде ой қозғағым келді. Баяндамамның тақырыбы «Топонимика зерттеулеріндегі кейбір түркілік атаулар» деп аталады. Қолданыстан шығып қалған атаулар мәселесін көтердім. «Павлодар облысының топонимикалық кеңістігі» деген монография «Павлодар облысының әкімшілік аумақ бірлік көрсеткіші», «Екібастұз өңірінің жер-су аттары», «Баянауыл топонимикасы», «Ертістің Аққулы өңірі» кітаптарын, содан кейін Павлодар облысының орысша-қазақша 5-6 ауданының топонимикалық сөздіктерін шығардық. Жалпы таралымы 300 мың дана 6 ауданның картасы шығарылған. Қазіргі таңда зерттеулер тыңғылықты түрде жүргізілуде. Ойларым туралы жерлестеріммен бөлісу мақсатында арнайы келдім. Качир, Аққулы аудандарының аттарының ауысуына, ғылыми түрде негіздеме жасауға қол созған едім. Өңірдегі қазақ атауларын картографиялық деректер арқылы негіздеп, жергілікті халықпен ақылдасу арқылы өзгерісті жүзеге асыруға болады. Жер-су атаулары зерттелу уақытында арнайы жіктелу бойынша жұмыстар атқарылады. Ол орналасқан жеріне, тарихқа тікелей байланысты. Қазақстан аумағындағы Ертістің Павлодар өңірінде сонау сақ, ғұн заманынан келе жатқан атаулар көп. Тақ, дак, дің деген қолданыстан шығып қалған қазақи сөздер мен терминдерге көкжиекке көз жүгіртіп, кейінгі ұрпаққа мұра етіп қалдырып, қалпына келтіріп, қолданысқа қайта енуіне жағдай жасап, жұмыс жасауымыз керек, - деді өз сөзінде Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің профессоры, география ғылымдарының докторы, ҚР Журналистер одағының мүшесі Қуат Сапаров.

Конференция барысында қазіргі кезеңдегі түркі жазуының маңызы туралы өзекті мәселелер мен Қазақ хандығы және Қимақ мемлекетінің археологиялық мұрасын зерттеудің нәтижелері талқыланып, көне ескерткіштерге, шексіз сахарада мүлгіп қалған меңіреу тастарға бүгінде тіл бітіп, іргелі ел болып қанат жайған түркі халықтарының бақытты ұрпағына тарих шежіресінен сыр шертті.

Жиын соңында өңіріміздің тіл саясатын жүзеге асыруға және рухани-мәдени өміріне белсенді қатысуға үлес қосқан бір топ зиялы қауым басқарма басшысының Алғыс хаттарымен марапатталды.

 

Аяулым ТӨЛЕГЕНОВА.


Количество показов: 475

Возврат к списку

ЖЕДЕЛ ЖАҢАЛЫҚТАР

«Әке арманы» орындалған күн
13:03 28.06.2022  88

Жауапкершіліктің жүгі ауыр
13:01 28.06.2022  87

Ширақтық. Шеберлік. Шындық
11:42 28.06.2022  92

Мені шыңдаған басылым...
11:37 28.06.2022  93

Техника тізгіншісі
11:34 28.06.2022  89

Балаларға бақылауды күшейту қажет
11:32 28.06.2022  93

Студенттерге - сапалы баспана
11:30 28.06.2022  87

Әлеуеті зор
11:28 28.06.2022  82

Сот қызметкерлері марапатталды
11:19 28.06.2022  89

«Сіз - тікелей эфирдесіз!»
11:17 28.06.2022  97

Қасіретті арқау еткен қойылым
20:18 24.06.2022  86

Вейп: бұлыңғыр болашақ
20:17 24.06.2022  80

«Пати» билеген заман болды...
20:15 24.06.2022  79

Су аймақтары қалай қорғалады?
20:13 24.06.2022  80

Тәртіп сақшыларына - құрмет
20:12 24.06.2022  85

Бәсекелес бола алмайды
20:05 24.06.2022  92

Ауылға интернет қашан жетеді?
20:03 24.06.2022  171

«Мені әдебиет аспанына көтерген космодром»
16:37 23.06.2022  80

Ортада тағы – орамал тақырыбы
16:30 23.06.2022  77

Бастысы – жауапкершілікті сезіну
16:27 23.06.2022  81

Үлгі болатын үздіктер көп
16:19 23.06.2022  84

Журналистика – жүрек қалауы
16:15 23.06.2022  89

Қан қысымын қалай реттейміз?
15:45 23.06.2022  79

Жобаның игілігін ауылда көруде
15:40 23.06.2022  197

Тозған автобустар қашан жаңарады?
15:30 23.06.2022  77

Жаңа тұрғын үй кімдерге тиесілі?
15:27 23.06.2022  82

Сарсаңға салған «Tik-Tok»
11:47 21.06.2022  74

Екі қолға бір күрек табылады!
11:46 21.06.2022  80

Балалар мүддесі – басты назарда
11:44 21.06.2022  79

Суға жаритын күн бар ма?
11:38 21.06.2022  71

«Ол кезде он үште едік...»
11:35 21.06.2022  80

Табиғатқа жанашырлық керек
11:33 21.06.2022  78

Туристік маусым ашылды
11:29 21.06.2022  81

ERTIS MEDIA FEST - қалалық саябақта!
10:55 21.06.2022  73

Шынығу басы - тынығу!
10:53 21.06.2022  77

«Жасыл ел» іске кірісті
10:50 21.06.2022  117

Уақытпен үндескен ұтады
09:58 21.06.2022  468

Ақши тұрғындары неге алаңдаулы?
09:57 21.06.2022  344

Жазушыға Ньютонның байқампаздығы керек!
10:59 16.06.2022  586

Сарыарқа самалы, 16 маусым, бейсенбі
10:55 16.06.2022  677

Бала денсаулығы - басты назарда
09:10 16.06.2022  526

Ұн нарығы: бүгінгі баға қандай?
09:00 16.06.2022  571

Ардагер есімі ұлықталды
09:00 16.06.2022  537

Жердің аты - бабаның хаты
09:00 16.06.2022  524

Ел руханиятына елеулі үлес қосқан нартұлға
09:00 16.06.2022  590

Этноауылдар құрылады
09:00 16.06.2022  523

Оқушы білімі қандай болмақ?
09:00 16.06.2022  552

Оқушылар музейге тегін барады
09:00 16.06.2022  565

Жапырақтарды «жеп» жатыр
09:00 16.06.2022  517

Егін алқабы – астық қалқаны
09:00 16.06.2022  533

«Ақбілектің» премьерасы өтті
10:43 14.06.2022  649

«Қымызмұрындық» дәстүрі дәріптелді
10:41 14.06.2022  668

Демалыс қалай өтеді?
10:39 14.06.2022  650

Талқылау емес, бағыт беру керек
10:37 14.06.2022  629

Биылғы маусымның жаңашылдығы қандай?
10:33 14.06.2022  665

Көмірінен көңілі ыстық Екібастұз!
10:29 14.06.2022  728

Қамданған қапы қалмайды
10:27 14.06.2022  643

Байдаланың жолы жаңаруда
10:25 14.06.2022  623

Жомарт жандар
10:21 14.06.2022  630

Сарыарқа самалы, 14 маусым, сейсенбі
10:19 14.06.2022  647