Бүгінде тұрғындар мен мемлекеттік органдар арасындағы жедел байланысты қамтамасыз етіп отырған маңызды құрылымдардың бірі – Павлодар облысының 109 бірыңғай байланыс орталығы. Орталықтың күнделікті жұмысы, түсетін өтініштер сипаты және төтенше жағдайлардағы рөлі туралы біз «109» бірыңғай байланыс орталығының маманы Раушангүл Ариповадан сұрап көрдік.
Тілші сауалы:
— «109» орталығына тәулігіне орта есеппен қанша өтініш түседі?
– Орта есеппен тәулігіне 500-ден 1000-ға дейін өтініш қабылданады. Бұл көрсеткіш жыл мезгіліне және қала мен облыстағы жағдайға тікелей байланысты. Мәселен, ауа райы қолайсыз кезеңдерде – қатты аяз, қарлы боран, инженерлік желілердегі апаттар кезінде жүктеме 1,5–2 есеге дейін артады. Ал тұрақты күндері өтініштер легі бірқалыпты болады.
Тұрғындар бізге тек телефон арқылы ғана емес, WhatsApp, Instagram, Telegram чат-бот және мобильді қосымша арқылы да хабарласады. Орта есеппен сағатына 50–80 өтініш тіркеледі. 2025 жылы байланыс арналары арқылы барлығы 102 965 өтініш қабылданды. Оның ішінде 78 391 қоңырау 109 нөміріне түскен, WhatsApp арқылы – 23 126, Instagram арқылы – 946, Telegram чат-бот арқылы – 443, мобильді қосымша арқылы 59 өтініш тіркелген.
— «109» қызметіне қандай мәселелер бойынша қоңыраулар көп түседі?
– Ең көп өтініштер тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және денсаулық сақтау салаларына қатысты. Тұрғындар жылудың болмауы, су немесе электр жарығындағы үзілістер, кәріз жүйесінің ақаулары, қоқыс шығару, подъездер мен аулалардың жағдайы туралы жиі хабарласады. Сонымен қатар жол мәселелері – шұңқырлар, көктайғақ, қар тазалау, көшелерді жарықтандыру да тұрғындарды алаңдатады. Көктем мезгілінде су басу қаупі мен жол жамылғысының сапасына қатысты шағымдар артады. Қоғамдық көлік пен абаттандыру мәселелері де жиі көтеріледі. Кейбір өтініштер кеңес беру сипатында болады – тұрғындар белгілі бір мәселе бойынша қай мекемеге жүгіну керектігін нақтылайды.
— Денсаулық сақтау саласына қатысты қандай өтініштер түседі?
– Негізінен дәрігерге жазылу мүмкін еместігі, емханаға тіркелу, жолдама алу, жедел жәрдем жұмысы, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету және медициналық қызмет көрсету мерзімдеріне байланысты шағымдар жиі тіркеледі. Сонымен қатар қабылдауды ұзақ күту немесе қызмет көрсету сапасына қатысты өтініштер де кездеседі.
— Қай сала бойынша шағымдар саны басым?
– Ең көп шағым тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласына тиесілі.
— Күніне қанша өтініш қаралады?
– Орта есеппен тәулігіне 250–400, ал кей кезеңдерде 500-ден астам өтініш қаралады.
— Қыс мезгілінде жылу, электр және су мәселелері қалай шешіледі?
– Қысқы кезеңде мұндай өтініштер жедел тәртіппен қаралады. Барлық коммуналдық ұйымдармен тығыз байланыстамыз, жауапты мамандар бекітілген. Мәселенің шешімін мүмкіндігінше жылдам табуға тырысамыз.
— Төтенше жағдай немесе апат кезінде «109» қызметінің рөлі қандай?
– «109» қызметі «112» шұғыл қызметімен бір ғимаратта орналасқан. Төтенше жағдай кезінде барлық ақпарат «112» желісіндегі әріптестерге жедел түрде жолданады. Біздің міндет – өтініштерді қабылдау, ақпаратты тіркеу, бағыттау, жедел әрекет етуге ықпал ету және тұрғындарды уақытылы хабардар ету.
— Жеке сипаттағы, қоғамдық маңызы жоқ сұрақтар қойылатын жағдайлар кездесе ме?
– Иә, кейде кездеседі. Кейбір тұрғындар жеке мәселелермен, тіпті танысу немесе такси шақырып беру сияқты өтініштермен хабарласады. Мұндай жағдайда біз орталықтың қоғамдық маңызы бар мәселелерге арналғанын түсіндіріп, ескерту жасаймыз. Айыппұл немесе қоғамдық жұмыс сияқты шаралар қолданылмайды.
Сәуле, Май ауылының тұрғыны:
– Аудан мен ауыл тұрғындары да «109»-ға хабарласа ала ма?
– Әрине. Барлық аудан және ауыл тұрғындары «109» қызметіне қоңырау шала алады. Ауылдық елді мекендерден көбіне қар тазалау және қаңғыбас иттер мәселесі бойынша өтініштер түседі.
Тілші сауалы: Қате тіркелген немесе бұрмаланған өтініштер бола ма?
– Мұндай жағдайлар өте сирек кездеседі. Егер анықталса, ақпарат нақтылап тексеріліп, қажет болған жағдайда түзетіледі.
– Қазіргі таңда тұрғындардан қандай өтініштер жиі түсуде?
– Қазіргі кезде электр және су желілеріндегі ақаулар, қар тазалау, қоқыс шығару, көшелерді жарықтандыру мәселелері жиі тіркелуде. Сонымен қатар КСК жұмысына, ветеринария, денсаулық сақтау және әлеуметтік қорғау салаларына қатысты сұрақтар да бар.
– Байланыс орталығында қанша оператор жұмыс істейді?
– Күндізгі ауысымда 9, түнгі ауысымда 2 оператор қызмет етеді. Әр оператор жұмысқа кіріспес бұрын арнайы ішкі оқытудан және тәжірибелік сынақтан өтеді.
– Оператордың қателігі анықталса, қандай шара қолданылады?
– Мұндай жағдайда басшылық тарапынан ескерту беріледі.
Айгүл, Павлодар қаласы:
– Тұрғын өз өтінішінің мәртебесін бақылай ала ма?
– Иә, «109» нөміріне қайта қоңырау шалу арқылы немесе өтініш Telegram чат-бот пен мобильді қосымша арқылы тіркелсе, сол платформалар арқылы мәртебесін бақылауға болады.
Самат, Павлодар қаласы:
– Қызмет сапасын арттыру үшін қандай өзгерістер күтіледі?
– Біз үнемі даму үстіндеміз. Уақыт талабына сай жаңа категориялар енгізіліп, барлық әлеуметтік желілерде белсенді жұмыс жүргізілуде. Қызмет құрылған сәттен бастап тұрғындарға ыңғайлы болу үшін мобильді қосымша мен Telegram-бот іске қосылған.
«109» байланыс орталығы– тұрғындардың күнделікті мәселесіне бейжай қарамай, жедел әрекет ететін маңызды байланыс алаңы болып қала бермек.
«Тікелей желіні» жүргізген — Нұрайым ҚАЛЫБЕК.