Облыстық прокуратура өкілдері соңғы бірнеше күн аралығында өңірдегі бірнеше былықтың бетін ашты. Олардың қатарында салықты заңсыз өсіру, субсидияны қалтаға басу, міндетті мемлекеттік төлемдерді аудармау сынды әрекеттер бар.
Айталық, бірнеше жергілікті мәслихат ауыл шаруашылығы жерін игеріп, сол арқылы кәсібін дөңгелетіп отырған тұрғындарға салықтық салмақ салды. Олардың салық сомасын заңсыз өсіруі кәсіпкерлердің қалтасын қақпай қоймады.
Облыстық прокуратураның мәліметінше, Ақсу қалалық мәслихаты ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерге төленетін салықтың базалық мөлшерлемесін 10 пайыздан бірден 50 пайызға дейін арттырған.
— Салық кодексіне сәйкес, жердің дәл осындай түріне қатысты салықтың базалық мөлшерлемесін көтеруге болмайды. Соған қарамастан, жергілікті мәслихат заңсыз шешім қабылдаған. Бұған байланысты Ақсу қалалық прокуратурасы мәслихат шешімінің күшін жойды. Соның нәтижесінде 760-тан астам кәсіпкердің құқығы қорғалды. Атап айтқанда, олар үшін салық міндеттемелері айтарлықтай төмендетілді, — деп хабарлайды Павлодар облыстық прокуратурасы.
Осы іспетті жағдай Баянауыл ауданында да орын алған. Мұндағы аудандық мәслихат та ауыл шаруашылығы мақсатында пайдаланылатын жердің салығын арттырып жіберген. Іске прокуратура араласқан соң бизнестің 650-ден астам нысаны үшін салықтық төлем көлемі азайды.
Өңірдегі кейбір шаруалар да қарап қалған жоқ. Жергілікті прокурорлар ауыл шаруашылығын дөңгелетіп отырған бірқатар бизнес өкілдерінің қитұрқы әрекеттерін анықтады. Атап айтқанда, олар мемлекеттен бөлінген 500 млн теңгені мақсатсыз пайдаланған. Мәселен, екі шаруа техника аламыз дегенді алға тартып, барлығы 132 млн теңге көлемінде субсидия алған. Бірақ бұл қомақты соманы әу баста көрсеткен мақсаты, яғни жұмысты ширатуға керек техника сатып алуға емес, өзге бағытта жұмсаған болып шықты.
— Белгілі болғандай, өңірде агроөнеркәсіптік кешенді дамытудың мақсатты индикаторлары орындалмай отыр. Бұл саланы мемлекеттік реттеуде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері бар. Жекелеген жағдайларда жоғары нәтижелерді көрсету үшін ауыл шаруашылығы техникасын сатып алуға қатысты есеп мәліметтері өзгертіледі. Шын мәнінде субсидия беру ісі атүсті өтініш қабылдау мен бюджет қаржысын бөлуден ғана тұрады. Осындай заңсыз әрекеттердің салдарынан мемлекетке шамамен 500 млн теңге көлемінде шығын келіп отыр, — дейді прокуратура өкілдері.
Әлеуметтік салада да олқы тұстардың бары белгілі болды. Елімізде әлеуметтік маңызы бар дерт деген ұғым бар. Сырқаттың осы түрлеріне шалдыққан азаматтарға мемлекет тарапынан тұрақты түрде қаржылай көмек көрсетіледі. Алайда кейбір шенеуніктердің салғырттығы салдарынан облыстағы 27 мың адам бұл мүмкіндікті пайдалана алмаған.
Белгілі болғандай, әлеуметтік маңызды деп есептеліп, сол санатқа жататын дертке душар болған жандарға қаржылай қолдау жасалады. Атап атйқанда, аурудың 13 түріне шалдыққан азаматтарға ақы төленуі тиіс. Алайда өңірде мұндай төлем сырқаттың тек бес түрі бойынша жасалып келген.
— Тексеріс нәтижесінде Ақсу қаласындағы нормативтік-құқықтық актке өзгерістер енгізілді. Енді арнайы төлеммен 1366 адам қамтылды. Түрлі сырқаты бар бұл азаматтарға қосымша 50 млн теңге төленеді, — деп хабарлады прокурорлар.
Сол сияқты басқа аудан-қалалардағы олқылықтардың да орны толтырылмақ. Мұндағы азаматтарға барлығы 700 млн теңгеден астам сома қайтарылады. Оған қоса, бюджетті қайта қарап, құқықтық актілерге тиісті өзгерістер енгізіледі. Мұның барлығын ескере келе, кемшілікке жол берген жауапты тұлғаларды жауапқа тарту мәселесі қаралуда.
Құндыз ҚАБЫЛДЕНОВА.