Өткен аптада өңірімізге арнайы жұмыс сапарымен Премьер-Министр Олжас Бектенов келді. Үкімет басшысы алдымен Екібастұз қаласындағы ірі өндіріс орынарының жұмыс барысымен танысып, кейін энергетиктер, кәсіпкерлер мен шаруалардың қатысуымен жиын өткізді. Соның барысында тек облысқа емес, тұтас елге қатысты өзекті мәселелер талқыланды.
Әлеуеті зор
Алдымен Олжас Бектенов Павлодар облысында Президенттің өнеркәсіпті дамыту жөніндегі тап-
сырмаларының орындалу барысымен танысты. Бұл ретте «KAZ Minerals Bozshakol» ЖШС өндірісті еселеудің жарқын үлгісін көрсете алады. Аталмыш зауыт жылына 30 млн тонна кен өңдейді. Өткен жылы мұнда 105 мың тонна мыс өндірілді. Сол сияқты, мыс, алтын, күміс және концентраттағы мырыш шығарылады. Дайын өнім Қытай, Түркия, Өзбекстан мен Бельгияға экспортталады.
Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған Жұмысшы мамандықтары жылы аясында жас мамандар даярлауға ерекше көңіл бөлінуде. Биыл кәсіпорын ақылы тағылымдамадан өту үшін 200-ден астам студент тартуды жоспарлап отыр. Жалпы, бұл өндіріс орнында барлығы 14 мыңнан астам жұмыс орны бар.
«Бозшакөл» кеніші заманауи технологияларды енгізіп, жасанды интеллект жүйелерін дамытуда да алға басқан. Атап айтқанда, толық диспетчерлеу кенді ұсақтаудан бастап концентрат шығаруға дейінгі барлық кезеңді қамтиды. Сондай-ақ, карьерлерді 3D модельдеу үшін өндірістік процестерді модельдеу жүйелері мен дрондар қолданылады. Бұл жұмыстың дәлдігі мен тиімділігін едәуір жақсартады.
— Еліміз өңдеу саласына көшіп, жоғары өңделген тауарлар өндіруді арттыру қажет. Салық кодексінде жоғары өңделген тауарлар өндіретіндер салықты аз төлейтін қосымша жеңілдіктер қарастырылған. Мұның барлығы —
өңдеу саласын ынталандыру үшін жасалып жатқан қадамдар, — деп атап өтті Премьер-Министр.
Кейін Олжас Бектенов Екібас-тұздағы «Қазақстан вагон жасау компаниясы» ЖШС өндірістік алаңына барды. Мұнда әмбебап жартылай жүк вагондары, жабық вагондар, вагон-платформалар дайындалады. «SMP Group» ЖШС бас директоры Ержан Қуанғанның айтуынша, кәсіпорын құрылғалы бері 9 мыңнан астам жартылай вагон, 26 платформа және 2 жабық вагон шығарған. Өндірістік қуаты айына 100-ден 240 вагонға дейін артты.
— Біздің еліміз транзит пен логистикада орасан зор әрі толық ашылмаған әлеуетке ие. Теміржол жүйесі вагондарды жаңартуды қажет етеді. Сондықтан біз кәсіпорындардың өндірісті кеңейту бастамаларын қолдаймыз, — деген Үкімет басшысы бірқатар министрлік пен ұлттық компанияға кәсіпорынды қолдау мәселелерін пысықтап, жартылай вагондар мен жабық вагондарды жеткізуге ұзақмерзімді оффтейк-келісімшарттарын жасау мүмкіндігін қарастыруды тапсырды.
Жартысынан астамы тозған
Екібастұздағы маңызды өндірістік нысандардың тағы бірі – электр станциялары. Олжас Бектенов алдымен ГРЭС-1 станциясын жаңғырту нәтижелерімен, таза көмір технологиясын пайдалана отырып, ГРЭС-2-ні қайта қалпына келтіру және ГРЭС-3 станциясы құрылысы жобаларын жүзеге асырудың басталуымен танысып, кейін саланы дамыту мәселелері бойынша республикалық кеңес өткізді.
Айта кету керек, бүгінде Павлодар облысында тұтас елдегі электр энергиясының 40 пайыздан астамы өндіріледі. Өткен жылдың соңында ГРЭС-1-ді жаңғырту аясында қуаты 540 МВт болатын №1 энергоблок қалпына келтіріліп, пайдалануға берілген еді. 2026-2028 жылдары отынмен қамтамасыз ету жүйелерін қалпына келтіру және жаңа түтін мұржасын салу жоспарланып отыр.
Жалпы, қазіргі уақытта елде 227 электр станциясы жұмыс істейді. Орталық жабдықтарының орташа тозу деңгейі 56 пайызды құрап отыр. Соған қарамастан, былтыр электр энергиясын өндіру көлемі 4 пайызға өсті.
— Биыл 621 МВт, 2026 жылы 2,6 ГВт іске қосу жоспарланған. Экономиканың электр энергиясына деген қажеттілігін өтеу үшін 2029 жылға дейін 68 жоба жүзеге асырылады. 2035 жылға дейін жалпы қуаты 4,2 ГВт қолданыстағы станцияларды жаңғырту, реконструкциялау және кеңейту жоспарда бар, — деді Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов.
Бұл ретте Өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев отандық ірі компания-
лар энергияны тұтыну көлемін азайтуға көшкенін атап өтті. Олардың қатарында біздің облыстағы Қазақстан электролиз зауыты бар. Аталмыш кәсіпорында электролизерлер мен оқшауланған электр қазандықтарын күрделі жөндеуден өткізудің нәтижесінде электр энергиясын тұтыну 4,5 пайызға азайды.
— Президент энергетиканы өзін-өзі қамтамасыз ететін әрі бәсекеге қабілетті ел құрудың негізгі бағыттарының бірі ретінде атады. Цифрландыру мен жасанды интеллектіні кеңінен енгізу – оған тікелей тәуелді болатын жаңа әлемдегі тұрақты ілгерілеудің негізгі факторы. Ал жоспарланған жоба-лардың уақытылы орындалмауы экономиканың дамуын тежейді. Мұндай жағдайға жол беруге болмайды. Біз белсенді түрде жұмыс істеуіміз керек. Бірқатар ірі жоба қазірдің өзінде электр қуатын қажет етіп отыр, — деді Олжас Бектенов.
Маңызды жобалар қатарында Семей, Өскемен және Көкшетау қалаларында заманауи көмір станцияларын іске қосу, Екібастұз қаласындағы заманауи ГРЭС-3 станциясының құрылысы бар.
Қолдау бар
Премьер-Министр Олжас Бектенов жұмыс сапары аясында өңірдің бизнес-қоғамдастығы өкілдерімен де кездесті. Соның барысында Үкімет отандық тауар өндірушілерді жан-жақты қолдау бойынша жұмыс жүргізіп жатқанын атап өтті. Мемлекеттік сатып алу саласында отандық өндірушілер тауарларының, жұмыстары мен көрсетілетін қызметтерінің тізбесі кеңейтіліп, сатып алу рәсімдері оңтайландырылып, ұзақмерзімді шарттар жасау тетігі енгізілді. АӨК-те жеңілдікпен несие беру көлемі ұлғайтылды. Экономиканың нақты секторын дамыту үшін шағын бизнесті қолдауды қамтамасыз ететін қаржыландыруды кеңейту және кепілдік қорларын құру көзделген. Алдағы бес жылда 13 трлн теңге инвестицияға Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту жөніндегі ұлттық жоба іске қосылды.
— Мемлекет басшысы кәсіп-керлікті дамыту және қолдау мәселесін бірнеше рет көтерді. Ол үшін біз бизнесті жүргізуге барынша қолайлы жағдайлар жасаймыз. Екінші деңгейлі банктер экономиканың нақты секторын қаржыландыруды арттыруға ниетті. Сондықтан біз сіздерден келешегі зор жобаларды, өркендеудің жаңа бағыттарын және экспорт нарығын кеңейтуді күтеміз. Металдарды терең өңдеу, мұнай, газ және көмір химиясы, энергетика және машина жасау, туризм сияқты басым бағыттарды дамыту қажет. Бұл өнім сапасы мен компаниялардың бәсекеге қабілеттілігін арттыру, жаңа жұмыс орындарын ашу, халықтың табысы мен бюджетке түсетін кірісін арттыру тұрғысынан пайда әкеледі, — деп атап өтті Олжас Бектенов.
Кездесу барысында Ұлттық экономика вице-министрі Бауыржан Омарбеков, «Бәйтерек» холдингінің басқарма төрағасы Рустам Қарағойшин кәсіпкерлікті қолдау бағытында атқарылып жатқан жұмыстарды атап өтті. Өз кезегінде павлодарлық бизнес өкілдері сауалдарын ортаға салып, ұсыныстарын айтты. Мәселен, «Галицкое» ЖШС директоры Александр Касицин пайыздық мөлшерлемелерді тікелей субсидиялауды және жылдық 6 пайызбен «тазаланған» қарыздар беруді қосқанда, аграрлық секторды мемлекеттік қолдаудың маңыздылығын атап өтті. Сонымен қатар, диқандар көктемгі дала жұмыстарына тиісті қаражатты толық көлемде ала бастағанын және қажетті жанар-жағармайдың жартысын жеткізгенін атап өтті. Үкімет егіске алдын ала қаражат бөлінетін бұл тәжірибені былтыр алғаш рет енгізген болатын.
«ECO CITY PAVLODAR» ЖК басшысы Махаббат Анаева Павлодар облысында 56 мыңнан астам кәсіпкерлік субъектісі барын, олардың жартысына әйелдер жетекшілік ететінін атап өтті. Бұл ретте әйелдер кәсіпкерлігін қолдауға бағытталған мемлекеттік бағдарламалардың мүмкіндіктерін кеңейтуді ұсынды. Ал «ЭкоДом-Павлодар» ЖШС директоры және Павлодар облысы Кәсіпкерлер палатасы әйелдер кәсіпкерлігін дамыту жөніндегі салалық кеңесінің мүшесі Марина Рейдина мемлекеттік қолдаудың, атап айтқанда жеңілдетілген несие-леудің, субсидиялардың және акселерациялық бағдарламаларға қатысудың арқасында төрт жыл ішінде шағын өндіріс сүт өнімдерінің 150-ден астам түрін шығаратын заманауи кәсіпорынға айналғанын айтты.
Талқылау қорытындысы бойынша Премьер-Министр Павлодар облысының әкімдігіне, Ұлттық экономика министрлігіне және басқа да мемлекеттік органдарға «Атамекен» Ұлттық палатасымен бірлесіп айтылған ұсыныстарды пысықтауды тапсырды.
Мамандық мәртебесі жоғары
Үкімет басшысы өңірдегі әлеуметтік нысандарды да назардан тыс қалдырған жоқ. Премьер-Министр жұмыс сапары аясында «Түсті металлургия жоғары колледжінде» болып, Жұмысшы мамандықтары жылы аясында сала мамандарын даярлау сапасын арттыру және жұмыс берушілермен өзара іс-қимылды кеңейту жөніндегі жұмыстардың барысымен танысты.
Олжас Бектеновке өңірдегі өнеркәсіпте сұранысқа ие болашақ мамандардың біліктілігі мен дағдыларының картасы ұсынылды. Жұмыспен және тұрғын үймен қамтамасыз ету мәселелерімен қатар, жас мамандарды қолдау шараларына назар аударылды. Кәсіптік техникалық білім беруді дамыту шеңберінде облыста «Жаңа кәсіптер атласы» енгізіліп, «Колледждер мен ERG компаниясының альянсы» құрылуда.
Президенттің тапсырмасына сәйкес, жастардың жұмысшы маман-дығына деген ынтасын арттыру және олардың беделін көтеру үшін кешенді шаралар іске асырылуда. Үкімет өнеркәсіп, энергетика, көлік, ауыл шаруашылығы және су ресурстары саласындағы жұмысшы мамандарына бағытталған «Наурыз жұмыскер» жаңа ипотекалық бағдарламасын іске қосты. Бағдарлама негізінде 72 млрд теңгеге 2 440 қарыз беріледі. Бұл жұмысшы мамандығында оқуға айтарлықтай ынталандырады.
Сонымен қатар, инновациялар мен цифрлық шешімдерді қолданудың маңыздылығы атап өтілді. Оқу-ағарту министрлігіне облыс әкімдігімен бірлесіп, Павлодар облысының тәжірибесі негізінде «Колледждер мен кәсіпорындардың альянсын» құру тапсырылды. Сондай-ақ, Павлодар облысының «Жаңа кәсіптер атласы» шеңберінде әзірленген біліктілік арттыруды аяқтағаннан кейін диплом алу үшін техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру мамандықтарының жіктеліміне енгізу қажет.
Өз кезегінде техникалық мамандықтардың студенттері оқудағы жетістіктері және болашақта жұмысқа орналасу жоспарлары туралы айтып берді.
— Темір жонушы мамандығы – машина жасауда кең таралған әрі сұранысқа ие мамандықтардың бірі. Менің бұл саланы таңдауыма себепші болған және алғаш осы мамандыққа қызығушылығымды оятқан – менің ағам. Алдағы уақытта өзімнің білімім мен білігімді арттырып, өндірістік салада жұмыс істеуді жоспарлап отырмын, — деді 2-курс студенті Қайсар Дәулетбаев.
Ал Президент тапсырмасымен Екібастұзда ашылған «Самғау» балалар шығармашылығы орталығы қала балаларына шығармашылық қабілеттерін дамытуға ерекше мүмкіндіктер ұсынады. Орталық 9 мыңнан астам жас талантты, соның ішінде ерекше қажеттіліктері бар балаларды да қабылдай алады. Мұнда түрлі шеберлік сабақтары мен шығармашылық дәрістер өткізетін 50-ден астам білікті педагог жұмыс істейді. Орталық Екібастұз қаласы балаларының
70 пайызына дейін қосымша біліммен қамтып, олардың қабілеттерін ашып, шығармашылық әлеуетін жүзеге асыруға көмектеседі. Сонымен қатар, мұнда психологиялық-педагогикалық қолдау кабинеттері, үстел теннисі аймақтары және жаттығу залы бар.
primeminister.kz.