Ұлттық валюта күні мен қаржы жүйесі қызметкерлерінің кәсіби мерекесі қарсаңында біз Павлодар облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаментінің басшысы Ержан Кәлімбекұлы Тоқтархановпен сұхбаттастық.
– Ержан Кәлімбекұлы, 2026 жылдың өткен 10 айындағы Павлодар облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті жұмысының негізгі нәтижелерімен бөліссеңіз…
– Осы кезеңде Павлодар облысының мемлекеттік кірістер органдары бюджетке түсетін түсімдердің тұрақты әрі сапалы өсімін қамтамасыз етті:
— Мемлекеттік бюджетке нақты 815,1 миллиард теңге түсті. Өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда өсу қарқыны 127,1%-ды құрады, бұл қазынаға қосымша 173,7 миллиард теңге тартуға мүмкіндік берді.
— Республикалық бюджетке 433,9 миллиард теңге, жергілікті бюджетке 385,4 миллиард теңге бағытталды, өсім – 114%.
— Қосымша резервтерді анықтау есебінен 15,7 миллиард теңге тартылды.
Барлық бұл қаражат Мемлекет басшысының ауқымды бастамаларын, соның ішінде «Халықтық құрылыс» бағдарламасын, инфрақұрылымды жаңғыртуды, сондай-ақ әлеуметтік саланың, білім беру мен денсаулық сақтаудың дамуын жүзеге асыру үшін сенімді іргетас қалыптастырады.
Бұл ретте біздің жұмысымыздың ең маңызды құралы камералдық бақылау болып қала береді. Оның басты мақсаты – айыппұл санкцияларын қолдану емес, бұзушылықтардың алдын алу және салық мәдениетін арттыру. Хабарлама ала отырып, кәсіпкер есептілікті өзі тексере алады, деректерді салыстырады, қателерді жояды және айыппұлдарға қаржылық шығын жұмсамастан міндеттемелерді ерікті түрде орындай алады.
Сонымен, 10 айдың қорытындысы бойынша камералдық бақылау нәтижесінде қосымша 8 млрд 151 млн теңге есептелді. Нақты өндіріліп алынғаны 7 млрд 696 млн теңге, оның ішінде төлем тапсырмалары негізінде – 5 млрд 758 млн теңге. Барлығы 3 440 хабарлама қалыптастырылып, жіберілді, оның 3 012-сі орындалды. Біз үшін бұл біздің бизнеспен сындарлы диалог құру құралы ретіндегі камералдық бақылаудың тиімділігінің басты көрсеткіші болып табылады.
– Қазіргі уақытта мемлекеттік кірістер органдарында қандай түбегейлі өзгерістер орын алуда және олар Президенттің Жолдауында қойылған міндеттермен қалай үндеседі?
– Біз қатаң фискалдық бақылау моделінен бизнеспен өзара іс-қимылдың серіктестік моделіне біртіндеп көшудеміз. Бұл Мемлекет басшысының курсына толығымен сәйкес келеді: салық жүйесі түсінікті, әділ болуы және адал кәсіпкерлерге артық әкімшілік жүктеме тудырмауы тиіс.
Мұндағы басты фактор – цифрландыру. 10 ай ішінде біз 360 мыңнан астам қызмет көрсеттік, оның ішінде 99,4%-ы электронды форматта ұсынылды. Камералдық бақылау, электронды сервистер (салық төлеуші кабинеті, мобильді қосымшалар) белсенді қолданылуда. Бұл тексерулер санын азайтады, ауытқуларды проактивті режимде пысықтауға мүмкіндік береді және ашықтықты арттырады.
Президенттің «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Жолдауында салықтардың жинақталуын арттыру, көлеңкелі экономиканы қысқарту және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайту үшін толық цифрландыру, жасанды интеллект элементтерін енгізу міндеті тікелей қойылды. Біз бұл міндеттерді өмірге белсенді түрде енгізіп жатырмыз: аналитикалық мүмкіндіктерді кеңейтеміз, процестерді автоматтандырамыз және салық заңнамасының нормаларын жетілдіру бойынша жұмысты жалғастырамыз.
– Департамент алдында ағымдағы жылдың соңына дейін және таяу болашаққа қандай басым міндеттер тұр?
– Біздің жұмысымыздың векторы нақты анықталған:
— цифрлық құралдар мен жасанды интеллектке баса назар аудара отырып, салықтық және кедендік әкімшілендіру сапасын одан әрі арттыру;
— берешекті төмендету бойынша жүйелі жұмыс және ірі борышкерлермен тығыз өзара іс-қимыл;
— әділ салық салу, адал бизнесті қолдау және көлеңкелі айналым ауқымын тарылту жөніндегі Президент Жолдауының міндеттерін сөзсіз орындау;
— жоспарлы индикаторларды барынша орындай отырып, қаржы жылын сәтті аяқтау;
— салық төлеушілерге арналған сервистерді үздіксіз жетілдіру және өзара сенімді нығайту.
– Ержан Кәлімбекұлы, көрсеткіштер мен жоспарлар туралы әңгіме бізді мерекелік датаға әкеледі. 15 қарашада Қазақстанда Ұлттық валюта және қаржыгерлер күні атап өтіледі. Бұл мереке сіз үшін нені білдіреді және әріптестер мен салық төлеушілерге қандай тілектеріңізді білдіргіңіз келеді?
– 15 қараша – бүкіл ел үшін ерекше күн. Бұл күні біз бір-бірімен тығыз байланысты екі мерекені: Ұлттық валюта – теңге күні мен Қаржыгер күнін бірге атап өтеміз.
Ұлттық валютаның тарихы 1993 жылы Президент Жарлығымен қазақстандық теңге айналымға енгізілген сәттен бастау алады. Бұл шынайы мемлекеттік тәуелсіздікке қол жеткізу және нарықтық экономиканы құру жолындағы іргелі қадамдардың бірі болды. Өткен онжылдықтар ішінде Қазақстанның қаржы жүйесі қалыптасудың үлкен жолынан өтті, көптеген жаһандық сын-қатерлерге төтеп берді және бүгінде цифрлық дәуірді сенімді түрде игеруде.
Осы мереке күні Павлодар облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті ұжымы атынан барлық қаржы саласының қызметкерлерін, құрметті әріптестеріміз бен сала ардагерлерін шын жүректен құттықтаймын!
Біздің Департамент пен аумақтық басқармалардың қызметкерлеріне кәсібиліктері, іске деген адалдықтары және күнделікті жауапты еңбектері үшін ерекше алғысымды білдіргім келеді. Дәл сіздердің жұмыстарыңыздың арқасында бюджетке тұрақты түсімдер қалыптасады, озық цифрлық стандарттар енгізіледі, бизнеске кедергілер жойылады және бүкіл өңірдің экономикалық қауіпсіздігі нығая түседі.
Дәстүрлі түрде ізгі тілектерімізді бизнес-қоғамдастыққа, Ертістің Павлодар өңірінің салық төлеушілеріне де арнаймыз. Сіздердің сомдаушы еңбектеріңіз, өңір экономикасына қосқан үлестеріңіз, салықты адал төлеулеріңіз және ашық диалогқа дайындықтарыңыз – бұл біздің ортақ дамуымыздың берік тірегі.
Барлық жоспарларыңыздың жүзеге асуына сәттілік серік болсын, әрбір шаңыраққа қаржылық тұрақтылық пен ертеңгі күнге деген сенімділік ұяласын! Павлодар облысы мен бүкіл Қазақстанның өркендеуі жолында денсаулықтарыңыз мықты болып, игі істеріңіз жаңа жетістіктермен толыға берсін!
Сұхбаттасқан — Гүлжайна ТҮГЕЛБАЙ.