Енді елімізде мемлекет қаржысына салынатын тұрғын үйлердің ауласын абаттандыруға қатысты жаңа талаптар енгізілуі мүмкін. Осындай бастаманы жуырда халық қалаулылары көтерді. Депутаттардың пікірінше, құрылыс салушылар тұрғын үйді салып берумен ғана шектелмей, оның айналасын да толық абаттандыруға мән беруі керек. Атап айтқанда, әрбір тұрғын үйдің ауласында балалар алаңы, жарықтандыру жүйесі, жаяу жүргіншілер жолы және демалыс орындары қарастырылуы қажет. Алайда бұл ұсынысқа екінші тараптың айтар уәжі бар. Сонымен, ауланы абаттандыруға қойылатын қосымша талаптар баспана құнының өсуіне әкелуі мүмкін бе? Олардың орындалуын кім және қалай бақылауы керек? Тұрғын үй құрылысына қойылатын жаңа талаптардың тиімділігі мен ықтимал салдарын «Алаңның» талқысына салып көрдік.
Серік АХМЕТОВ,
«Жәрдем» құрылыс компаниясының директоры:
— Менің ойымша, тұрғын үй аулаларын абаттандыруға қойылатын қосымша талаптар құрылыс компанияларына негізсіз салмақ түсіреді. Құрылыс салушылардың негізгі міндеті — сапалы әрі қауіпсіз тұрғын үй салу. Ал балалар алаңын, демалыс орындарын, жаяу жүргіншілер жолын және жарықтандыру жүйесін толық қамтамасыз ету үшін қомақты қаражат қажет. Бұл шығындардың барлығы пәтер бағасына қосылып, баспананың халыққа қолжетімділігін төмендетуі мүмкін. Сонымен қатар, әрбір құрылыс нысанының аумағы мен орналасуы әртүрлі. Соған қарамастан, барлығына бірдей талап қою құрылыс жобаларын қиындатып, кейбір нысандардың іске асуына кедергі келтіруі ықтимал. Мұндай жағдайда қосымша міндеттемелер құрылыс сапасын жақсартудың орнына, тұрғын үй бағасының қымбаттауына әкелуі мүмкін.
Сондықтан мен жаңа талаптарды енгізуге қарсымын. Себебі, ауланы абаттандыру мәселесін құрылыс компанияларына ғана жүктеу дұрыс емес. Бұл іске мемлекет пен жергілікті атқарушы органдар да жауапкершілікпен қарауы керек. Алдымен, қолданыстағы талаптардың орындалуын қадағалап, шығындарды әділ бөлу қажет. Халыққа жайлы аула керек екені рас, бірақ сол жайлылықтың есебінен баспана бағасы шарықтап кетпеуі тиіс.
Ибатолла ӘБДИЕВ,
құрылыс саласының ардагері:
— Тұрғын үйдің ауласын абаттандыру мәселесіне екі жақты қарау керек деп ойлаймын. Бір жағынан, құрылыс компаниялары тұрғындарға тек баспана беріп қоймай, олардың жайлы өмір сүруіне қажетті жағдай жасауы тиіс. Балалар алаңы, жарықтандыру, жаяу жүргіншілер жолы мен демалыс орындары — қазіргі тұрғын үй құрылысының маңызды бөлігі. Екінші жағынан, мұның барлығы қосымша қаржыны қажет етеді. Сондықтан жаңа талаптарды енгізген кезде құрылыс компанияларының мүмкіндігі мен тұрғындардың баспанаға қолжетімділігін де ескеру қажет.
Меніңше, маңыздысы — мұндай талаптарды құрылыс аяқталғаннан кейін емес, жобаны әзірлеу кезеңінен бастап қарастыру. Сонда абаттандыруға қажетті шығындар алдын ала есептеліп, құрылыс жұмыстарының сапасы мен мерзіміне кері әсерін тигізбеуге мүмкіндік болады. Сонымен қатар, талаптардың орындалуын бақылау тетігі де нақты болуы керек. Яғни, мәселе құрылыс салушыларға қосымша міндет жүктеумен ғана шектелмей, тұрғындарға қолайлы орта қалыптастыру мен баспананың бағасын қолжетімді деңгейде ұстаудың арасындағы тепе-теңдікті табуда.
Жанар АСАНОВА,
Павлодар қаласының тұрғыны:
— Меніңше, бұл ұсыныс орынды. Себебі, үй сатып алғанда біз тек төрт қабырғаға емес, отбасымызбен жайлы өмір сүретін ортаға да мән береміз. Әсіресе, балалы отбасылар үшін аулада қауіпсіз балалар алаңының, кешкі уақытта жарықтандырылған жаяу жүргіншілер жолының және демалатын орындардың болуы маңызды. Қазір кейбір тұрғын үй кешендерінде үйлер салынып, адамдар қоныстанғанымен, ауладағы инфрақұрылым толық қарастырылмай жатады. Соның салдарынан балалар ойнайтын жер таппай, тұрғындар көлік жүретін жолмен жүруге мәжбүр болатын жағдайлар кездеседі.
Сондықтан мұндай талаптар құрылыс басталғаннан бастап міндетті түрде ескерілуі керек деп ойлаймын. Бұл тек тұрғындардың жайлылығы үшін емес, балалардың қауіпсіздігі мен қарт адамдардың еркін қозғалуына да қажет. Үйдің сыртқы көрінісі әдемі болғанымен, ауласы қолайсыз болса, ондай жерде өмір сүру қиын. Сол себепті құрылыс компаниялары пәтер салумен ғана шектелмей, тұрғындарға қолайлы орта қалыптастыруға да жауапкершілікпен қарауы керек.
«Алаңды» үйлестірген – Айдана БОРАНБАЕВА.