Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» роман эпопеясы – қазақ әдебиетіндегі теңдессіз прозалық шығарма. Бұл шығармада Абайдың азаматтық, ақындық, ағартушылық тұлғасы терең сипатталған.
Абай – әділеттілікті ту еткен, қарапайым халықтың мұңын жырлаған дана тұлға. Шығармадағы оның әкесі Құнанбаймен арақатынасы, ел ішіндегі дау-дамайға әділ төрелік айтуы оның мінезінің биіктігін көрсетеді. Абай – тек ақын емес, өз заманының реформаторы. Ол ескі мен жаңаның арасындағы күресте адамзаттық құндылықтарды қорғады.
Мұхтар Әуезов Абай бейнесі арқылы қазақ халқының рухани биігін көрсетті. Абайдың ішкі жан дүниесі, өмірге деген көзқарасы мен халқын сүюі маған үлкен ой тастады. Бұл – мен үшін тек әдеби кейіпкер емес, үлгі тұтар тұлға. Абай – халықтың мұңын жырлаған, қара сөзбен терең ой қалдырған тұлға. «Абай жолы» романы – сол тұлғаның рухани жолы. Бұл шығарма арқылы біз ұлттық болмысымызды, тарихымызды, халқымыздың арманы мен мұратын көреміз. Абай бейнесі – бүгінгі ұрпақ үшін мәңгілік өнеге.
Мұхтар Әуезовтің әлемге әйгілі «Абай жолы» романы – қазақ әдебиетіндегі көркем прозаның асқақ үлгісі ғана емес, ұлт руханиятының алтын қазынасы. Бұл шығарма арқылы оқырман Абай Құнанбайұлының тек ақын емес, ұлы ойшыл, ел қамын жеген кемеңгер, рухани көсем ретіндегі тұлғасын терең тани алады. Романда Абайдың бала кезінен бастап, есейіп, ел басқаруға араласқан кезеңіне дейінгі өмір жолы шебер суреттелген. Абай – білімге құштар, әділет пен ақиқатты ту еткен, халқына жанашыр тұлға. Ол әкесінің қатал билігіне, руаралық тартыстарға қарсы тұрып, жаңа көзқарастағы әділетті қоғам құруды армандайды. Абайдың орыс әдебиетіне, философияға қызығушылығы, Шығыс поэзиясымен үндесуі оның дүниетанымының кеңдігін көрсетеді. Абайдың ішкі жан дүниесі, адамдармен қарым-қатынасы, достық пен махаббатқа деген көзқарасы да шынайы бейнеленеді. Ол – тек биік мінберден сөйлейтін дана емес, жаны нәзік, адал махаббат пен шынайы достыққа сенетін адам. Дулат, Оразбай, Бөжей сынды кейіпкерлермен қарым-қатынасы арқылы Абайдың адамгершілік бейнесі одан әрі айқындала түседі.
«Абай жолы» романындағы Абай бейнесі – ұлт руханиятының символы. Шығарма арқылы Абайдың азаматтық ұстанымы, адамгершілігі, даналығы мен халқына деген шексіз махаббаты терең көрініс табады. Ол – ел бірлігін, әділдікті, білім мен өнерді ту еткен кемеңгер тұлға. Абай жолы – тек ақынның өмір жолы ғана емес, бүкіл қазақ халқының рухани өсу жолы. Сондықтан, бұл туынды – әр ұрпақ оқуы тиіс мәңгілік мұра.
Зере ЖҰМАБЕК,
Қазан орта мектебінің 6-сынып оқушысы,
Май ауданы.